Ռոմանտիկ բյուջե. Ռուսաստանի ու պղնձի հույսին

2017 թվականի պետական բյուջեն, որի նախագիծը երեկ հավանության արժանացավ կառավարության նիստում, նորանշանակ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի, այսպես ասենք, տեսլականների առաջին դրսեւորումն է:

Բյուջեն պետք է ներծծված լինի այն մեսիջներով, որ ուզում է հաղորդել հանրությանը նոր ձեւավորված կառավարությունը եւ առաջին հերթին՝ վարչապետը: 2015 եւ 2016 թվականների սահուն մշակված, սահուն քվերակված եւ «հաջողությամբ» տապալված բյուջեներից հետո արդյոք հաջորդ տարվանը կլինի՞ իրատեսական եւ արդյոք այն նոր վարչապետի «սրտո՞վ է»:

Հաջորդ տարվա բյուջեի նախագծի շուրջ իրավիճակը մի քիչ յուրահատուկ է: Խնդիրն այն է, որ 2017 թ. պետբյուջեի նախագիծը իր ընդհանուր ցուցանիշներով արդեն պատրաստ էր, երբ վարչապետ նշանակվեց Կարեն Կարապետյանը: Մի կողմից՝ նա պաշտոնը ստանձնել է բավականին հավակնոտ հայտարարություններով, մյուս կողմից՝ շատ ժամանակ չուներ հաջորդ տարվա բյուջեն իր հավակնոտ ծրագրերին համապատասխանեցնելու համար:

Ու կարելի ասել, որ երեկ հավանության արժանացած բյուջեի նախագիծը գտնվում է Կարեն Կարապետյանի ծրագրերի եւ նախկին կառավարության բյուջետային «մտահղացումների» արանքում: Եվ ուրեմն, ինչպիսի՞ն է հաջորդ տարվա բյուջեի նախագիծը:

Սկսենք եկամուտներից: Կառավարությունը նախատեսում է հաջորդ տարի բյուջեն համալրել 1 տրիլիոն 210 միլիարդ դրամով: Դրանից հարկային եկամուտները կազմելու են 1 տրիլիոն 135 միլիարդ դրամ: Սա 6 միլիարդ դրամով ավելի է, քան այս տարվա բյուջեով նախատեսվածը: Կարո՞ղ է արդյոք կառավարությունը հաջորդ տարի 6 միլիարդ դրամով ավելի գումար հավաքել, քան այս տարի: Մանավանդ որ այդ 6 միլիարդը իրականում ոչ թե 6 է, այլ մոտ 75-80 միլիարդ: Խնդիրն այն է որ այս տարվա բյուջեն հարկային եկամուտների գծով, մեղմ ասած, թերակատարվելու է առնվազն 70 միլիարդ դրամով: Իսկ դա նշանակում է, որ կառավարությունը հաջորդ տարի պետք է հավաքի ոչ թե 6, այլ 75-80 մլրդ դրամով ավելի, որպեսզի կատարի այդ բյուջեն: Իսկ դա գոնե այս պահին անհավանական է թվում:

Ինչի՞ հաշվին է կառավարությունը ծրագրում, որ հարկային մուտքերը կավելանան: Կառավարությունը ակնկալում է, որ կգրանցվի 3.2 տոկոս տնտեսական աճ, իսկ դա հնարավոր կլինի հետեւյալի շնորհիվ. «2017 թվականին տնտեսական աճը արագացող կլինի, պայմանավորված ինչպես արտաքին զարգացումներով` մասնավորապես Ռուսաստանի տնտեսության եւ պղնձի համաշխարհային գների վերականգնմամբ, այնպես էլ 2016 թ. իրականացված խթանող հարկաբյուջետային եւ դրամավարկային քաղաքականությամբ»,- նշված է հաջորդ տարվա բյուջեի ուղերձում:  Այ սա արդեն բյուջեի կատարման հեռանկարը լուրջ կասկածի տակ է դնում:

Այսինքն, կառավարությունը համոզված է, որ Ռուսաստանի տնտեսությունը հաջորդ տարի այնքան կաշխուժանա, որ կավելանան այդ երկրից եկող մասնավոր տրանսֆերտները, մեր ապրանքները ավելի լավ կվաճառվեն Ռուսաստանում, դրան կգումարվի նաեւ պղնձի համաշխարհային գնի աճը...: Այսինքն, կառավարությունը ակնկալում է մի քանի «երնեկ` մի տեղ»: Հավանականությունը, որ Ռուսաստանի տնտեսությունը կաշխուժանա, ճիշտ այնքան է, որքան չաշխուժանալու հավանականությունը: Պղնձի գների բարձրացումը հավանական է ճիշտ այնքան, որքան նվազելու հավանականությունը: Ինչու է կառավարությունը հույսը դրել ամենաանկանխատեսելի հանգամանքների վրա, անհասկանալի է: Միգուցե կառավարությունը շատ է ուզում, որ այդպես լինի: Այնքան է ուզում, որ երազանքը ընկալում է որպես իրականություն:

Այս առթիվ նշենք, որ նախորդ կառավարություներն էլ ոչինչ չէին անում եւ սպասում էին, որ ՌԴ տնտեսությունը կզարգանա, տրանսֆերտները կաճեն, պղինձը կթանկանա, ու մենք կապրենք՝ գովերգելով իրենց: Սակայն դա  համառորեն տեղի չունեցավ: Խնդիրն, իհարկե, գովերգելու մեջ չէ: Կարեւորն այն է, որ նոր կառավարությունը եւս հույսը հիմնականում դրել է չափազանց անհուսալի հանգամանքների վրա եւ ըստ էության չի փորձելու բարեփոխումներ անել: Բա որ պղինձը ոչ թե թանկանա, այլ էժանանա, բա որ Ռուսաստանում հաջորդ տարի կրկին տնտեսական անկում լինի, ու տրանսֆերտները նվազեն...:

Այսպիսի անորոշությունների ֆոնին բյուջեի նախագծում առկա դրական դրսեւորումները արդեն չեն երեւում: Օրինակ, հաջորդ տարվա բյուջեի դեֆիցիտը, ըստ նախագծի, կազմելու է 150 միլիարդ դրամ, այս տարվա մոտ 191 միլիարդ դրամի փոխարեն: Նվազումը էական է: Բայց եթե կառավարության երազանքները չիրականան ու հարկային եկամուտների գծով թերակատարում լինի, ապա թղթի վրա գրված այս ցուցանիշը ոչ մի նշանակություն չի ունենա` դեֆիցիտը ծրագրվածից շատ ավելի մեծ կլինի:  Իսկ դեֆիցիտը համեմատաբար ցածր մակարդակի վրա պահելու համար կառավարությունը պետք է կրճատի բյուջեով նախատեսված ծախսերը: Բայց այստեղ մանեւրելու հնարավորությունները չափազանց փոքր են: Խնդիրն այն է, որ հաջորդ տարվա բյուջեի ծախսերը արդեն կրճատվել են այս տարվա համեմատ: Ու եթե կառավարությունը կտրուկ քայլեր չանի, ասենք, էականորեն չկրճատի պետական ապարատը եւ դրա վրա կատարվող ահռելի ծախսերը, ապա կլինեն լուրջ խնդիրներ: Իսկ թե ինչպիսի ծախսեր է կատարելու բյուջեն հաջորդ տարի, կանդրադառնանք հաջորդիվ:

Տպել
16025 դիտում

Ողբերգական ավտովթարի մասնակից Ճըվճվ Արոյի որդին կմնա կալանքի տակ. բողոքը մերժվել է

Սպառողին այլեւս պատահական միս չի հասնի. ՀՀ ողջ տարածքում սպանդանոցներ կհիմնվեն

Հանք շահագործողները կհրապարակեն մինչ օրս գաղտնի պահվող տեղեկությունները

Աֆրինում Թուրքիայի ռազմական գործողության պատճառով փախստականների թիվը կարող է աճել. ՄԱԿ

M-6 միջպետական ճանապարհին գտնվող թունելներն այսօրվանից կփակվեն (լուսանկարներ)

ՀՔԾ-ն կոնկրետ հարցերին վերացական պատասխաններ է տալիս. «Մարտի 1-ի» գործով առաջընթաց չկա

Հոկտեմբերի 27-ից առաջ Արմեն Սարգսյանը կնոջ հետ մեր տանն էր, քեֆ էինք անում. Արամ Սարգսյան

ԵԱՀԿ-ն դիտարկում կանցկացնի Արցախի Թալիշ գյուղից դեպի հյուսիս ընկած հատվածում

Սինգապուրի զարգացման ուղին լավ օրինակ է մեզ համար. Կարեն Կարապետյան

Թուրքիայում զանգվածային ձերբակալում են Աֆրինի գործողությունների մասին գրառում անողներին

Հայաստանի մի մասում ձյուն է տեղում, Վարդենյաց լեռնանցքը դժվարանցանելի է՝ բքի պատճառով

Սերժ Սարգսյանն հանդիպել է Ֆրանսիայի Սենատի բարեկամության խմբի անդամների հետ (լուսանկարներ)

Ստեփանակերտը չի ցանկանա, որ ապրիլին ՀՀ-ում ցնցումներ լինեն. Դավիթ Բաբայան

«Ոսկու շուկայի» սեփականատիրոջ կինն ու որդին մեղադրվում են թմրամիջոց ներկրելու մեջ. Ժամանակ

Ամեն ինչի համար փող կա, աղքատների նպաստների համար փող չկա

Սերժ Սարգսյանը հանդիպել է Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի նորանշանակ նախագահի հետ (լուսանկարներ)

Տնտեսական աճի կանխատեսումներն ավելի արագ են աճում, քան տնտեսական աճը

Ս. Սարգսյանի խորհրդակցության հետքերով. ինչ էր իրականում բացահայտվել շուկաներում. Ժողովուրդ

Էդվարդ Նալբանդյանը կանխատեսել է, թե ՀՀԿ-ի նախագահի թեկնածուն ինչքան կձգի. Ժամանակ

Ծաղկաձորում առաջին անգամ կայացել է ձյան վոլեյբոլի բաց առաջնություն