Ռոմանտիկ բյուջե. Ռուսաստանի ու պղնձի հույսին

2017 թվականի պետական բյուջեն, որի նախագիծը երեկ հավանության արժանացավ կառավարության նիստում, նորանշանակ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի, այսպես ասենք, տեսլականների առաջին դրսեւորումն է:

Բյուջեն պետք է ներծծված լինի այն մեսիջներով, որ ուզում է հաղորդել հանրությանը նոր ձեւավորված կառավարությունը եւ առաջին հերթին՝ վարչապետը: 2015 եւ 2016 թվականների սահուն մշակված, սահուն քվերակված եւ «հաջողությամբ» տապալված բյուջեներից հետո արդյոք հաջորդ տարվանը կլինի՞ իրատեսական եւ արդյոք այն նոր վարչապետի «սրտո՞վ է»:

Հաջորդ տարվա բյուջեի նախագծի շուրջ իրավիճակը մի քիչ յուրահատուկ է: Խնդիրն այն է, որ 2017 թ. պետբյուջեի նախագիծը իր ընդհանուր ցուցանիշներով արդեն պատրաստ էր, երբ վարչապետ նշանակվեց Կարեն Կարապետյանը: Մի կողմից՝ նա պաշտոնը ստանձնել է բավականին հավակնոտ հայտարարություններով, մյուս կողմից՝ շատ ժամանակ չուներ հաջորդ տարվա բյուջեն իր հավակնոտ ծրագրերին համապատասխանեցնելու համար:

Ու կարելի ասել, որ երեկ հավանության արժանացած բյուջեի նախագիծը գտնվում է Կարեն Կարապետյանի ծրագրերի եւ նախկին կառավարության բյուջետային «մտահղացումների» արանքում: Եվ ուրեմն, ինչպիսի՞ն է հաջորդ տարվա բյուջեի նախագիծը:

Սկսենք եկամուտներից: Կառավարությունը նախատեսում է հաջորդ տարի բյուջեն համալրել 1 տրիլիոն 210 միլիարդ դրամով: Դրանից հարկային եկամուտները կազմելու են 1 տրիլիոն 135 միլիարդ դրամ: Սա 6 միլիարդ դրամով ավելի է, քան այս տարվա բյուջեով նախատեսվածը: Կարո՞ղ է արդյոք կառավարությունը հաջորդ տարի 6 միլիարդ դրամով ավելի գումար հավաքել, քան այս տարի: Մանավանդ որ այդ 6 միլիարդը իրականում ոչ թե 6 է, այլ մոտ 75-80 միլիարդ: Խնդիրն այն է որ այս տարվա բյուջեն հարկային եկամուտների գծով, մեղմ ասած, թերակատարվելու է առնվազն 70 միլիարդ դրամով: Իսկ դա նշանակում է, որ կառավարությունը հաջորդ տարի պետք է հավաքի ոչ թե 6, այլ 75-80 մլրդ դրամով ավելի, որպեսզի կատարի այդ բյուջեն: Իսկ դա գոնե այս պահին անհավանական է թվում:

Ինչի՞ հաշվին է կառավարությունը ծրագրում, որ հարկային մուտքերը կավելանան: Կառավարությունը ակնկալում է, որ կգրանցվի 3.2 տոկոս տնտեսական աճ, իսկ դա հնարավոր կլինի հետեւյալի շնորհիվ. «2017 թվականին տնտեսական աճը արագացող կլինի, պայմանավորված ինչպես արտաքին զարգացումներով` մասնավորապես Ռուսաստանի տնտեսության եւ պղնձի համաշխարհային գների վերականգնմամբ, այնպես էլ 2016 թ. իրականացված խթանող հարկաբյուջետային եւ դրամավարկային քաղաքականությամբ»,- նշված է հաջորդ տարվա բյուջեի ուղերձում:  Այ սա արդեն բյուջեի կատարման հեռանկարը լուրջ կասկածի տակ է դնում:

Այսինքն, կառավարությունը համոզված է, որ Ռուսաստանի տնտեսությունը հաջորդ տարի այնքան կաշխուժանա, որ կավելանան այդ երկրից եկող մասնավոր տրանսֆերտները, մեր ապրանքները ավելի լավ կվաճառվեն Ռուսաստանում, դրան կգումարվի նաեւ պղնձի համաշխարհային գնի աճը...: Այսինքն, կառավարությունը ակնկալում է մի քանի «երնեկ` մի տեղ»: Հավանականությունը, որ Ռուսաստանի տնտեսությունը կաշխուժանա, ճիշտ այնքան է, որքան չաշխուժանալու հավանականությունը: Պղնձի գների բարձրացումը հավանական է ճիշտ այնքան, որքան նվազելու հավանականությունը: Ինչու է կառավարությունը հույսը դրել ամենաանկանխատեսելի հանգամանքների վրա, անհասկանալի է: Միգուցե կառավարությունը շատ է ուզում, որ այդպես լինի: Այնքան է ուզում, որ երազանքը ընկալում է որպես իրականություն:

Այս առթիվ նշենք, որ նախորդ կառավարություներն էլ ոչինչ չէին անում եւ սպասում էին, որ ՌԴ տնտեսությունը կզարգանա, տրանսֆերտները կաճեն, պղինձը կթանկանա, ու մենք կապրենք՝ գովերգելով իրենց: Սակայն դա  համառորեն տեղի չունեցավ: Խնդիրն, իհարկե, գովերգելու մեջ չէ: Կարեւորն այն է, որ նոր կառավարությունը եւս հույսը հիմնականում դրել է չափազանց անհուսալի հանգամանքների վրա եւ ըստ էության չի փորձելու բարեփոխումներ անել: Բա որ պղինձը ոչ թե թանկանա, այլ էժանանա, բա որ Ռուսաստանում հաջորդ տարի կրկին տնտեսական անկում լինի, ու տրանսֆերտները նվազեն...:

Այսպիսի անորոշությունների ֆոնին բյուջեի նախագծում առկա դրական դրսեւորումները արդեն չեն երեւում: Օրինակ, հաջորդ տարվա բյուջեի դեֆիցիտը, ըստ նախագծի, կազմելու է 150 միլիարդ դրամ, այս տարվա մոտ 191 միլիարդ դրամի փոխարեն: Նվազումը էական է: Բայց եթե կառավարության երազանքները չիրականան ու հարկային եկամուտների գծով թերակատարում լինի, ապա թղթի վրա գրված այս ցուցանիշը ոչ մի նշանակություն չի ունենա` դեֆիցիտը ծրագրվածից շատ ավելի մեծ կլինի:  Իսկ դեֆիցիտը համեմատաբար ցածր մակարդակի վրա պահելու համար կառավարությունը պետք է կրճատի բյուջեով նախատեսված ծախսերը: Բայց այստեղ մանեւրելու հնարավորությունները չափազանց փոքր են: Խնդիրն այն է, որ հաջորդ տարվա բյուջեի ծախսերը արդեն կրճատվել են այս տարվա համեմատ: Ու եթե կառավարությունը կտրուկ քայլեր չանի, ասենք, էականորեն չկրճատի պետական ապարատը եւ դրա վրա կատարվող ահռելի ծախսերը, ապա կլինեն լուրջ խնդիրներ: Իսկ թե ինչպիսի ծախսեր է կատարելու բյուջեն հաջորդ տարի, կանդրադառնանք հաջորդիվ:

Տպել
20478 դիտում

Քաղաքական իրավիճակն ազդում է քրեական գործի քննության վրա. Փաշինյանը՝ Ալեքսանդր Սարգսյանի 30 մլն-ի մասին

«Մարդ կա, մտել է կառավարություն ու սկսել է իր ընկերների հարցերը լուծել, իմ հրահանգով ազատվել է աշխատանքից

Դեպք է եղել, որ պաշտոնյա են ձերբակալել, քաղաքական մեծ աղմուկ է առաջացրել եւ ես տեղյակ չեմ եղել. Փաշինյան

Կառավարությունում կայացել է մարդկային կապիտալի զարգացման վերաբերյալ քննարկում

Հասանովը կհանդիպի Թուրքիայի եւ Վրաստանի ԶՈՒ ԳՇ պետերի հետ

Շոկ էր, երբ ստացանք հեռախոսազանգ, որ ինձ համար էս ուղարկեք, էն ուղարկեք. վարչապետը՝ որդու բանակային ծառայության մասին

Ես ու Ադրբեջանի նախագահը չաթ չենք անում. Նիկոլ Փաշինյան

Կալանք դրված է Մայրապետյանի հաշիվների վրա, Հ2-ի հաշիվների վրա կալանք չկա. Փաշինյան

Եղանակը Հայաստանում. տեղումներ չեն սպասվում

Փաստատթուղթը եկել է. մանրամասներ՝ առաջիկայում կալանավորվելիք պատգամավորի գործով

Անհարմար եմ զգում. Նիկոլ Փաշինյանը՝ Գյումրի չգնալու, աղքատության եւ անօթեւանների մասին

15 անձ է մեղադրվում. Էրեբունիում զանգվածային անկարգությունների գործով մեղադրանք է առաջադրվել եւս մեկ անձի

Նիկոլ Փաշինյանը մամուլի ասուլիսի ընթացքում բարկացավ. պատճառը «խոպանչի» բառն էր

Գառնիկ Բադալյանը նշանակվել է Թուրքմենստանում ՀՀ դեսպան. նախագահի հրամանագրերը

Ստավկաները մեր ժողովրդի մի զգալի հատվածին տոկոսի տակ են դրել. Նիկոլ Փաշինյան

Արսեն Թորոսյանը ոտնձգություն է արել նախորդ կառավարության սրբության սրբոցին՝ Միքայել Մինասյանին. Փաշինյան

Թուրքիայում կա շուրջ 2 մլն իսլամացած հայ ազգաբնակչությո՞ւն. Ավետիս Հաջյանը վստահ չէ

Ինչպե՞ս են աշխատելու «Զվարթնոց» եւ «Շիրակ» օդանավակայանները. քննարկում նախարարությունում

Ներդրումները՝ ձեռքբերում, հանքարդյունաբերությունը՝ ձախողում. Փաշինյանը՝ իր կառավարության մասին

Իմ զրուցակիցն անձամբ Բելառուսի նախագահն է, որից այս պահի դրությամբ արձագանք չեմ ստացել. ՀՀ վարչապետ