Երբ մոնոպոլիաները ջախջախված են. մրցակցության խրախճանք

ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեի նախագահ Վարդան Հարությունյանը երեկ իր զբաղեցրած նոր պաշտոնում առաջին անգամ պատասխանեց լրագրողների հարցերին եւ սենսացիոն լուր հայտնեց:

Լրագրողի հարցին՝ «Վարչապետի հայտարարությունից հետո, թե ով ինչ ապրանք ուզում է, կարող է ներկրել, քանի՞ հոգի են ոգեւորվել այդ հայտարարությունից», Վարդան Հարությունյանը պատասխանեց կարճ`  «Դիզվառելիք ներկրող ունենք, բանան ներկրող ունենք»: Այսինքն վերջ` բանանի ու դիզվառելիքի ներկրման մենաշնորհը արդեն ջարդված է: Եվ այսպես, Հայաստանը այլեւս աշխարհի ամենամոնոպոլիզացված շուկաները ունեցող երկիրը չէ: Ինչքան լավ կլիներ, որ հենց այսպես էլ լիներ: Իրականությունը մինչդեռ այդպիսին չէ: Պարզվում է, որ ներկրածը, ինչպես հայտնեց Հարությունյանը, «1-2 մեքենա է»: Այսպիսի հայտարարություն կարող էր ժամանակին անել նաեւ ՊԵԿ նախկին նախագահ Գագիկ Խաչատրյանը, ՊԵԿ Նախկին նախագահ Հովիկ Հովսեփյանը...:

Վարդան Հարությունյանը կարող էր շարունակել ցանկը եւ հայտարարել, որ շաքար ներկրող էլ ունենք, ու չէր սխալվի: Հիմա՝ թվեր եւ փաստեր: Նույն ՊԵԿ-ի պաշտոնական տեղեկանքի համաձայն, այս տարվա առաջին կիսամյակում, երբ Վարդան Հարությունյանը ՊԵԿ նախագահ չէր, Հայաստան շաքար ներկրողների թիվը եղել է առնվազն 14-ը: Պատկերացնո՞ւմ եք, 14 անձ կամ կազմակերպություն շաքար է ներկրել: Քիչ էր մնում մեզ երջանիկ զգայինք, բայց նայում ենք ներկրումների ծավալները առանձին-  առանձին: Բելգիայից ներկրվել է 90 կիլոգրամ, Գերմանիայից` 317 կիլոգրամ, Լեհաստանից` 25 կիլոգրամ, Շվեյցարիայից` 30 կիլոգրամ, Չեխիայից՝ 100 կիլոգրամ: Ավստրիայից 118 կիլոգրամ...: Կան նաեւ ավելի խոշոր խմբաքանակներ: Օրինակ, Արաբական էմիրություններից ներկրվել է 1200 տոննա, Իտալիայից` 2 հազար 800 տոննա, Ռուսաստանից` 332 տոննա:

ՊԵԿ-ը իր տեղեկանքներում չի նշում, թե որ ընկերություններն են ներկրողները: Հայտնի է միայն որ ընդհանուր առմամբ ներկրվել է 59 հազար 447 տոննա շաքար, որից 57 հազար 910 տոննան՝ Բրազիլիայից: Եվ ակնհայտ է, որ այս գրեթե 58 հազար տոննան բերել է «Ալեքս Գրիգը»: Եվ ուրեմն, ստացվեց, որ Հայաստան ներկրված շաքարի 97.5 տոկոսը ներկրում է «Ալեքս Գրիգը», իսկ մնացածը` 13 ընկերություններ միասին վերցրած: Բայց դա նշանակություն չունի. ցանկացած ՊԵԿ նախագահ, ցանկացած պահի, կարող է լրագրողների ներկայությամբ հայտարարել, որ «արդեն ունենք շաքար ներկրող` 1-2 մեքենա»: Ու շաքարի շուկայում մենաշնորհի թեման կարելի է փակված համարել:

Նույնն է վիճակը նաեւ բանանի շուկայում: Անցած երկու տարիներին Հայաստան բանան ներկրողների թիվը եղել է 5-ը: Հիմա՝ թվերով: Էկվադորից այս տարվա առաջին կիսամյակում ներկրվել է 6 հազար 7 տոննա բանան, ՌԴ-ից` 55.7 տոննա եւ Գերմանիայից, ուշադիր` ներկրվել է 24 կիլոգրամ: Պատկերացնո՞ւմ եք, 24 կգ, եւ դա նույնպես համարվում է ներկրող: Անցած տարվա առաջին կիսամյակում Վրաստանից էլ 9 տոննա բանան էր ներկրվել, իսկ Կոլումբիայից, էլի ուշադիր` 18 կիլոգրամ: Ովքեր են այսքան ահռելի քանակությամբ` 18 կգ, 24 կգ բանան ներկրում, հայտնի չէ, բայց հայտնի է, որ էկվադորից ներկրողը «Քեթրին» ընկերությունն է, որը զբաղեցնում է շուկայի 99.1 տոկոսը:

Իսկ նավթամթերքների շուկայում մրցակցությունը ուղղակի մոլեգնում է. մրցակցության մի իսկական խրախճանք: 32 տնտեսվարող այս շուկայում «ինչ ուզում՝ բերում է»: Ցավոք, մաքսային ծառայությունը չի առանձնացնում, թե ինչ նավթամթերք են ներկրում այս 32 տնտեսվարողները` բենզինը, դիզվառելիքը, յուղերն ու քսամածիկները մեկ անվան տակ են ներկայացվում: Բայց նայելով ներկրումների ծավալները առանձին- առանձին՝ շշմեցուցիչ պատկեր կստանանք: Օրինակ, մաքսայինը արձանագրել է, որ Իսրայելից ներկրվել է 294 կիլոգրամ ինչ-որ նավթամթերք: Իտալիայից` 130 կիլոգրամ: Եգիպտոսից ներկված նավթամթերքների ծավալը ուղղակի ապշեցուցիչ է` 34 կիլոգրամ: Դե իսկ մի քանի այլ երկրներից ներկրվում են պարզապես փշաքաղեցնող ծավալներ: Զարմանալի է, դրանք ինչպիսի տրանսպորտային միջոցով են հասցվում Հայաստան: Երեւի խողովակաշարերով: Այսպես. Նորվեգիայից ներկրվել է 3.5 կգ, Ուկրաինայից` 1.5 կգ, Թայվանից` 1.4 կգ ինչ-որ նավթամթերքներ: Մաքսայինը, պատկերացնո՞ւմ եք, արձանագրել է 1.4 կիլոգրամ նավթամթերքի ներկրում Հայաստան: Եվ այդպիսի «գերխոշոր» ներկրողների շնորհիվ մեր նավթամթերքի շուկայում մրցակցությունը ուղղակի եռում է:   

Մի խոսքով, մոնոպոլիաների թեման պետք է արդեն հանել օրակարգից: Նման հասկացողություն չկա ուղղակի: Տասնյակ տնտեսվարողներ «ներկրում են ինչ ուզում են»: Ընդ որում, այդպես եղել է միշտ: Տեսնես ո՞վ այդ թեման սկսեց շրջանառել: Արհեստականորեն ու անտեղի:

Տպել
6730 դիտում

Մահացել է Սարդ-մարդու, Երկաթե մարդու, Հալքի, Ֆանտաստիկ քառյակի, Իքս մարդկանց «հայրը»

Նիկոլ Փաշինյան, Լենա Նազարյան, Արարատ Միրզոյան. հայտնի է «Իմ քայլը» դաշինքի առաջին տասնյակը

ԿԸՀ-ի որոշմամբ, ավագանու անդամ Արամ Մանուկյանի լիազորությունները դադարեցված են, նրան կփոխարինի Միքայել Թումանյանը

Դաշնակցության անունից առաջադրվելու եմ պատգամավորի թեկնածու, պատվի հարց է. Գեղամ Մանուկյան

Պաշտպանն ուշադրության կենտրոնում է պահում խաղաղ հավաքների ժամանակ մարդկանց իրավունքների երաշխավորման հարցը

Կոռուպցիայի դեմ պայքարն ու բարեփոխումներն առաջնահերթություն են. Փաշինյանը՝ ԵՄ դեսպաններին

Դիլիջանի ոլորաններում, Սյունիքի մարզի Գորիս և Քաջարան քաղաքներում մառախուղ է

Արագ հավաքովի, սենդվիչային տարբերակով թաղամաս. Ա. Մեսչյանն առաջարկում է համալրել բնակֆոնդը

«Ղեկը աջ» նախաձեռնությունը վաղը Կառավարության մոտ մեծ բողոքի ակցիա կիրականացնի

Կան պաշտոնյաներ, որոնք ստանում են 1 մլն դրամից ավելի թոշակ. Թանդիլյանն առաջարկում է չափ սահմանել

20-ամյա կնոջը դաժան ծեծի ենթարկած 30-ամյա տղամարդը նախկինում երեք անգամ դատապարտված է եղել

Արցախի ԱԳՆ ղեկավարն ընդունել է ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչին

ՊԲ հրամանատարն ու Անջեյ Կասպրշիկը քննարկել են շփման գոտում տիրող իրավիճակը

Մինչեւ վերասարքավորում կատարելը իրենք չեն կարող այդ մեքենան շահագործել. Արմեն Փամբուխչյան

1988 թ. երկրաշարժի զոհերի հարգանքի տուրքի բոլոր միջոցառումները կկազմակերպվեն բարձր մակարդակով. Ցոլակյան

Ոստիկանին փորձում են անհիմն ազատել աշխատանքից. նա դիմում է ՀՀ ոստիկանապետին

Վերաքննիչը բեկանեց Շահեն Հարությունյանին տուգանելու մասին Վարչական դատարանի որոշումը

Իմ երեխան, իմանալով, որ մեքենան անսարք է, ասել է՝ ես չեմ վարի. զինծառայողի ծնողները մանրամասներ են պատմում

Ախալցխայում հայկական դպրոցի աղջիկներին մի քանի օր հետևել է Պակիստանի քաղաքացի. նրան ձերբակալել են

Քառօրյա պատերազմի ժամանակ մարտական հերթապահություն իրականացրած ՀՊՏՀ ուսանողների բաց նամակը վարչապետին, ԿԳ նախարարին