Երբ աճուրդի է հանվում աշխարհաքաղաքական ընտրությունը

Եվրամիության Արեւելյան գործընկերության ծրագիրը, որի նպատակներից էր ոչ միայն Արեւմուտքի արժեքային, այլեւ աշխարհաքաղաքական դաշտ բերել հետխորհրդային վեց երկրների, ապրում է բավականին ծանր ժամանակներ:

Նախ, 2013 թվականի ուկրաինական ճգնաժամի կտրուկ խորացման ֆոնին Երեւանը եւ Կիեւը հրաժարվեցին բանակցած եւ համաձայնեցրած Ասոցացման պայմանագրից եւ միայն «Մայդանից» հետո Ուկրաինան միացավ համաձայնագրին: Այժմ էլ սույն պայմանագիրը ստորագրած երկրներում մեզ համար հետաքրքիր, իսկ Եվրամիության համար մտահոգիչ գործընթացներ են տեղի ունենում:

Եթե Ուկրաինայում պետական ինստիտուտների փլուզման եւ ծանր սոցիալ-տնտեսական իրավիճակից դրդված քիչ-քիչ նվազում է Եվրամիության հետ ինտեգրացիայի աջակիցների թիվը, իսկ Վրաստանում թեկուզ փոքր ֆրակցիայով, բայց խորհրդարան է անցնում ընդգծված ռուսաստանամետ եւ ազգայնական քաղաքական ուժ, ապա Մոլդովայում ստեղծված իրավիճակը «գլխեց» բոլորին: Այնտեղ անցած կիրակի տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններում հաղթեց Սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդ, ռուսամետ համբավ ունեցող թեկնածու Իգոր Դոդոնը: Նա ոչ միայն հաղթեց, այլեւ նշեց, որ առաջին պաշտոնական այցը կատարելու է Ռուսաստան՝ այսպիսով ուրվագծելով երկրի արտաքին քաղաքական ուղենիշը: ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն էլ պահը բաց չթողեց, շնորհավորեց նրան եւ հրավիրեց Մոսկվա՝ «զրույցի»:

Մոլդովայում, որին հաճախ Բրյուսելը Եվրամիության հետ հարաբերությունների հաստատման եւ զարգացման հաջողված օրինակ էր ներկայացնում, ընտրական շախ արեցին Եվրամիությանը: Հիմա այս երկրում նախագահ է ընտրվել մի մարդ, որը վերջին 7 տարիներին քննադատում էր եվրոպական ինտեգրացիայի ուղին, կողմ էր արտահայտվում Եվրասիական տնտեսական միությանն անդամակցությանը եւ Ռուսաստանի հետ ստրատեգիական հարաբերությունների վերականգնմանը: Ընտրության ճոճանակը թեքվեց դեպի Ռուսաստան:

Սա ոչ այլ ինչ է, քան 2013 թվականից սկսած Արեւելյան գործընկերության ծրագրի փլուզման շարունակության օրինակ, ինչը շատերը, այդ թվում եվրոպական չինովնիկները քաղաքավարի անվանում են «ծրագրի վերանայում»: Ուղղակի, երբ երկիրը պետականաշինության եւ տնտեսության զարգացման փոխարեն զբաղված է անընդհատ աշխարհաքաղաքական ընտրություններ իրականացնելով եւ հույսը կապում է հիմնականում դրսի հետ, այն այդպես էլ դուրս չի գալիս պերմանենտ «Արեւմուտք-Ռուսաստան» ընտրությունների հորձանուտից:

Մեղմ ասած, ոչ բարվոք վիճակ է նաեւ այն երկրներում, որոնք ընտրել են ԵԱՏՄ-ին անդամակցելու եւ Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական արեալում հանգրվանելու ուղին: Եթե 10 տարի առաջ Հայաստանում հակառուսական տրամադրությունները բացառություն էին, ապա այժմ դրանք կյանքի նորմա են: Պատճառները նույնն են. չեն իրականացել խոստացված տնտեսական էֆեկտները: Ավելին՝ Ռուսաստանում տնտեսական ճգնաժամի պատճառով Հայաստանը բավական խոցելի վիճակում է հայտնվել: Մեզանում էլ հանրային քննարկումները Մոլդավայի դիսկուրսի ինչ-որ առումով հայելային արտացոլանքն են: Նույն էնտուզիազմով խոսում են, թե ինչ մեծ հնարավորություն բաց թողեց Հայաստանը, երբ հրաժարվեց Եվրամիության հետ խորը եւ համապարփակ ազատ առեւտրի պայմանագրից: Թե ինչ ձեռք բերեցին մյուս երկրները, որտեղ տարբեր արագությամբ աճում են ռուսամետ տրամադրությունները, դժվար է ասել: Հատկապես Մոլդովային եւ Ուկրաինային այս ստարտային պայմաններում ոչ միայն ԵՄ, այլեւ «Մաքդոնալդս» չեն ընդունի:

Այս պարագայում պետք չէ զարմանալ, որ Արեւելյան գործընկերության անդամ պետություններում բարեփոխումներն արգելակվում են կամ տեղի են ունենում մեկ քայլ առաջ եւ երկու քայլ հետ սկզբունքով: Ռեֆորմները կատարվում են եվրոպական փողերով ու այնպիսի չկամությամբ, որ կարծես դրանք եվրոպացիներին են պետք: Մեծ հաշվով հասարակության, տնտեսության եւ պետության զարգացման խնդիր դրված չէ: Դրա կարիքը չկա էլ, երբ աճուրդի է հանված երկրի աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ ինտեգրացիայի անվան տակ: Իսկ ընտրողներին՝ կախված քաղաքական ուժի աշխարհաքաղաքական դիրքավորումից, «վաճառում» են միայն խոստումներ՝ ա՛յ, հիմա Ռուսաստանը կամ Եվրամիությունը շուկան կբացի, մոլդովական ու վրացական գինիների վաճառքը կաճի, իսկ հայկական ապրանքների արտահանման ծավալները կկրկնապատկվեն: Իրականում թե՛ եվրոպական, թե՛ ռուսական ուղղությամբ ոչ Հայաստանն է հասել առեւտրային բարձունքների, ոչ էլ Վրաստանն ու Մոլդովան:

Եվրամիությունն անգամ քաղաքական նպատակներով առանց մեծ վերահսկողության իր շուկան բացեց մոլդովական գինիների համար, ու արդյունքը, մեղմ ասած, գոհացուցիչ չէ: Հակառակ պարագայում դժգոհություններն այդքան մեծ չէին լինի: Մի բան պարզ է, անընդհատ աշխարհաքաղաքական ընտրությունների շրջապտույտում հայտնված երկրի ներքաղաքական կյանքում, որտեղ տնտեսության զարգացման ցանկությունը գրեթե բացակայում է, միշտ հաղթում է պոպուլիզմը, պրոպագանդան եւ դեմագոգիան: Կլինեն մայդաններ, պերմանենտ ցնցումներ, որից չի շահի ո՛չ պետությունը, ո՛չ էլ հասարակությունը:

Տպել
7983 դիտում

Մեր բանակի համար առավել օգտակար կլինեն ուղղաթիռները. ռազմական փորձագետ

Հերմինե Նաղդալյանի ամուսինը անսահման անշարժ գույք ունի

Աստված մի արասցե՝ ընտրակաշառք բաժանելու փորձ արվի եւ ես իմանամ ոչ թե իրավապահներից, այլ՝ մամուլից. վարչապետ

Վայոց ձորի կադաստրի մարզային ստորաբաժանման աշխատակիցները դիմում են վարչապետ Փաշինյանին

Ապահովել որակ եւ արագացնել կառուցապատման տեմպերը. Արշակյանն այցելել է Թալին-Լանջիկ ճանապարհահատված

Կոռուպցիան՝ բուժհաստատություններում. պետությանն ավելի քան 500 մլն դրամի վնաս է հասցվել. հարուցվել է 41 քրեական գործ

Նախագահի նստավայրը Մաշտոցի 47 հասցեից տեղափոխվելու է Բաղրամյան 26. ԱԺ-ն քվեարկեց

Պլյուշչենկոն օրերս 3-րդ անգամ Երեւանում կներկայացնի Սառույցի արքաներ շոուն. կլինի պրեմիերա

ԱՀԿ-ում ներկայացվել է «ԵԱՏՄ-ում ՀՀ անդամակցության մասին» համաձայնագիրը

Ամերիկահայությունը մեր ամենակազմակերպված համայնքներից մեկն է. Բակո Սահակյան

Փաշինյանի որոշմամբ ստեղծվում է Գերիների, պատանդների եւ անհայտ կորած անձանց հարցերով զբաղվող միջգերատեսչական հանձնաժողով

Սահակաշվիլին իրեն ընչազուրկ է անվանել

Վաշինգտոնում ամերիկահայ գործարարները աջակցում են միմյանց բիզնեսներին

Մնացականյանը Եվրոպայում ներկայացրել է ՀՀ-ում բարեփոխումների ուղղությամբ շոշափելի ձեռքբերումները

Տնտեսական ակտիվությունը աճել է 3 տոկոսով, արդունաբերությունը՝ 8.1 տոկոսով

Վաղվանից Հայաստանի զգալի մասում սպասվում են տեղումներ, հիմնականում՝ ձյան տեսքով

Նիկոլ Փաշինյանն այսօր մեկնում է Արագածոտնի մարզ. հանդիպումներ կլինեն Աշտարակում եւ Ապարանում

Ինչ արժե նախընտրական գովազդի 1 րոպեն. 100 հազարից մինչև հազար դրամ՝ մարզերում ու Երեւանում

Ջիգարխանյանի նախկին կնոջը 250-ժամյա հարկադիր աշխատանք է տրվել. նա պատրաստ է ավլել փողոցները, բայց մեղավոր չի զգում

ԿԸՀ-ն հրապարակել է ընտրություններին մասնակցող ուժերի համապետական և տարածքային ցուցակները