Եկել է ժամանակը, որ ՌԴ-ի սահմանապահ զորքերը հանվեն Հայաստանից. Դավիթ Սանասարյան

Հասարակական-քաղաքական գործիչ Դավիթ Սանասարյանը կարծում է, որ եկել է ժամանակը, որպեսզի Հայաստանի տարածքից դուրս հանվեն ՌԴ սահմանապահ զորամասերը՝ հատկապես Իրան-Հայաստան սահմանից: Այս մասին Սանասարյանն ասաց «Հայկական ժամանակ»-ին տված հարցազրույցում:

Նման պահանջի համար հիմք է հանդիսացել նաեւ կառավարության այսօրվա նիստում ընդունված որոշումը, որի համաձայն լուծարվել է ճանապարհաշինական ընկերության հետ կնքված մի պայմանագիրը, որն իրականացնելուն խոչընդոտել են Հայաստանում տեղակայված ՌԴ-ի սահմանապահ ուժերը:

Նշենք, որ Մեղրիի ճանապարհահատվածներից մեկն այս տարի վերանորոգել չի հաջողվել, իսկ էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարարության ջրային տնտեսության պետական կոմիտեն որոշման նախագծում գրել է, որ կոմիտեի կարիքների համար աշխատանքների կատարման անհնարինությունը պայմանավորված է ՌԴ-ի 2393 սահմանապահ զորամասի համաձայնությունը չստանալու հետ:

- Պարոն Սանասարյան, ինչպե՞ս կգնահատեք կառավարության այսօր կայացրած որոշումը, որով լուծարվեց ճանապարհաշինական ընկերության հետ կնքված պայմանագիրը, քանի որ հնարավոր չէր եղել ՌԴ-ի սահմանապահների կողմից վերահսկվող հատվածում վերանորոգման աշխատանքներ կատարել:

- Շատ անգամներ ենք ականատես եղել կառավարության, իշխանությունների անողնաշար քաղաքականությանը, բայց այս դեպքը որոշ առումով տարբերվում է: Զինվորները թույլ չեն տալիս քո տնտեսական ծրագրերն իրականացնես: Ուղղակի կամայական որոշում կա ու այստեղ գլուխները կախ ասում են՝ եկեք դադարեցնենք պայմանագիրը: Նման որոշումն աբսուրդ է, դա անողնաշարության ցուցիչ է եւ դատապարտելի: Ինչպե՞ս կարելի է մի բանի մասին դրական մոտեցում ունենալ, որն էությամբ արդեն անինքնասիրության, ինքնիշխանության բացակայության մասին է խոսում:

- Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի նախագահ Արսեն Հարությունյանը մեկնաբանելով այսօրվա որոշումը՝ ասել էր, թե սխալմունք է տեղի ունեցել եւ որ ՌԴ սահմանապահները չեն արգելել շինաշխատանքներին, պարզապես հարցը բանակցում են Իրանի հետ: Կարո՞ղ էր նման վրիպում լինել:

- Եթե կառավարության որոշման նախագծում նման բան է գրվել, իրենք չէին կարող փորձագետին մեղադրել: Նման բան եթե գրվել է, ուրեմն եղել է: Ինձ համար հիմնավոր է իրենց սկզբնական գրածը, հիմա արդեն ինչ կասեն, ինչ չեն ասի, դա երկրորդական է եւ խուսանավելու համար են անում:

- Ի՞նչ պետք է աներ կառավարությունը, որը չի արել:

- Կառավարությունն ուղղակի պետք է աներ իր սկսած ծրագրերը: Համապատասխան ստորաբաժանմանը դիմեր, որ չխոչընդոտեին, ոչ թե հարմարվեին կամայականություններին, պետք է կոնկրետ դիրքորոշում հայտնեին: Քանի որ դա չէին կարող անել, կախման մեջ են, ավելի բան չէի էլ սպասում, ուղղակի ապշած էի, որ այս աստիճանի անզոր վիճակում են գտնվում: Ռուսաստանը տարիներ շարունակ արժեզրկել է, ստորացնում է մեզ, հետո իրենց հեռուստաընկերություններով ցույց են տալիս, որ տարիներ շարունակ մեզ ստորացրել են ու դրա մասին բացահայտ խոսում են եւ դրանից հետո տեղի է ունենում այս միջադեպը: Առհասարակ ճանապարհները, ենթակառուցվածքները տնտեսական զարգացման խորհրդանիշ են, եթե չկան նորմալ ենթակառուցվածքներ, պարզապես խոսել տնտեսության մասին ուղղակի ծիծաղելի է:

Նման կառավարության կողմից ակնհայտ է նման դիրքորոշումը: Իմ համար խնդրահարույց է ռուսական զորքերի տեղակայումը հայ-իրանական սահմանին: Եթե հիմնավորում են, որ հայ-թուրքական սահմանը պահելու համար այդքան զորք չունենք, ապա մեկը կասի՞, թե Իրանի ինչի՞ց ենք պաշտպանվում: Ինչ-որ վատ հարաբերություննե՞ր, նվաճողական հայտարարություննե՞ր են անում: Մենք ունենք պայմանագիր, որ տարիների ընթացքում պետք է իրականացնեինք, եւ ռուսական զորքերը պետք է դուրս բերեինք սահմանից, բայց շարունակում են մնալ: Ես կարծում եմ, որ դրա ժամանակն է եւ այս հարցը պետք է բարձրացվի, սա ուղղակի անընդունելի է, այս կեցվածքն ու այս իրավիճակն անընդունելի է:

- Դուք պնդում եք, որ հայ-իրանական սահմանին ընդհանրապես ռուսական սահմանապահների կարիքը չկա՞:

- Մենք այդտեղ ընդհանրապես խնդիր չունենք: Ամենահանգիստ տեղն է, որ կարող են մեր սահմանապահներն իրականացնել ծառայություն: Այդտեղ չկա ոչ պասիվ, ոչ էլ առավել եւս ակտիվ իրավիճակ, որ մենք մտածենք՝ չենք կարող հսկել: Առհասարակ իմ կարծիքը, մոտեցումն այն է, որ ամբողջությամբ ռուսական զորքերը պետք է դուրս գան: Կեղծ հիմնավորում է, որ նրանք մեր անվտանգությունն են ապահովում, նման բան չկա: Բազմաթիվ անգամներ տեսել ենք, որ նրանք որեւէ ձեւով անվտանգություն չեն ապահովում: Թուրքիան կարողանում է իր օդուժն անցկացնել մեր սահմանով ու դրա համար որեւիցե պատասխան չկա Թուրքիային: Հակառակը տեսել ենք, թե ինչպես է Թուրքիան ռուսական ինքնաթիռը վայր գցում: Այնուամենայնիվ, տեսել ենք պերմյակովներ եւ այլն, եւ այլն: Դա չարիք է, որի առկայությունը կախվածության մեջ է պահում մեզ Ռուսաստանից: Հայաստանը պետք է հրաժարվի դրանից:

- Կարո՞ղ ենք արձանագրել, որ այս հանգամանքը տանում է նրան…

- Այս հանգամանքը պետք է մեզ արթնացնի, հասկանանք, որ նստել են մեր մեջքին, մի հատ էլ «ոտքով խփում են» կողքներիս, որ խելոք պահեք ձեզ կամ այս ուղղությամբ, կամ այն ուղղությամբ գնացեք: Հիմա իրենց մեր մեջքից իջեցնելու ժամանակը եկել է, վաղուց էր եկել, հիմա ակնհայտ է:

- Հասարակությունից համապատասխան ազդակները գալի՞ս են, որ «մեջքից իջեցնելու» ժամանակն է:

- Շատերը տեղեկացված էլ չեն, մարդկանց ուղղակի պետք է իրազեկենք: Հասարակությունը, եթե չի անդրադառնում, նշանակում է, որ իրենց համար օրակարգային չի նման թեմաները, դրա կարեւորությունը չեն գիտակցում, մարդիկ, որոնք դրա կարեւորությունը հասկանում են, պետք է հասարակությանն ապացուցեն, որ սա առաջնահերթ խնդիր է: Եթե կորցնում ես ինքնիշխանությունը, օր օրի մի նոր խնդրի առաջ ես կանգնելու: Ովքեր սա հասկանում են, եւ չեն կարողանում հասարակության համար դարձնել լուրջ խնդիր, ուղղակիորեն պարտված են:

- Ձեզ կտեսնե՞նք իրազեկողների շարքերում:

- Ես չգիտեմ շարք է լինելու, թե ինչ է լինելու, բայց, բնականաբար, սա այն հարցերից է, որոնցով ես ինքս կոնկրետ զբաղվելու եմ: