Գաֆեսճյանը հեռանո՞ւմ է

Մեր աղբյուրները փոխանցում են, որ գործարքը տեղի է ունեցել մոտ տասն օր առաջ: Ո՛չ գործարքի փաստը, ո՛չ էլ այն գինը, որը ստացել է Գաֆեսճյանը իր փայամասը վաճառելուց, պաշտոնապես չեն հրապարակվում: Հայաստանում Գաֆեսճյանի գործունեության մասին պաշտոնական տեղեկատվության միակ աղբյուրը «Գաֆեսճյան թանգարան» հիմնադրամն է: Գրասենյակի մամուլի պատասխանատուն մեզ հայտնեց, որ հիմնադրամը չի զբաղվում նման հարցերով, եւ մեր հարցի պատասխանը ստանալու աղբյուր կարող է հանդիսանալ «Արմենիա» հեռուստաընկերությունը: Այստեղից որեւէ պաշտոնական մեկնաբանություն ստանալու մեր փորձերը անհաջող անցան: Ինչեւէ, հեռուստաընկերությունում իր բաժնեմասը վաճառելու մասին տեղեկությունները, թեեւ պաշտոնական հաստատում առայժմ չեն ստանում, այդուհանդերձ մեր աղբյուրների փոխանցմամբ գործարքի գինը կազմել է շուրջ 25 միլիոն դոլար: Նշենք, որ «Արմենիայում» Գաֆեսճյանի փայամասը կազմում է 50 տոկոս: Այն որ իր փայամասը նա ուզում է վաճառել, հայտնի էր վաղուց: Դեռ մի քանի ամիս առաջ խոսվում էր, որ այդ 50 տոկոսի դիմաց ամերիկահայ մեծահարուստն ակնկալում է ստանալ 40 միլիոն դոլար: Մեկ ամիս առաջ լուրեր տարածվեցին, որ նա արդեն վաճառել է իր բաժինը, սակայն այդ ժամանակ իրականում Գաֆեսճյանը բանավոր համաձայնել էր առաջարկվող գնին` 25 միլիոն դոլարին, իսկ գործարքը, ինչպես նշեցինք, տեղի է ունեցել անցած շաբաթվա սկզբին: Ընդհանրապես «Արմենիայի» փայամասի վաճառքը ուշագրավ է դառնում, երբ այդ իրադարձությունը դիտարկում ենք վերջին շրջանում Գաֆեսճյանի ծավալած գործունեության ենթատեքստում: Խնդիրն այն է, որ Գաֆեսճյանը այս տարվա ապրիլին «Ամերիա» բանկին վաճառեց իրեն պատկանող «Կասկադ» բանկը: Վաճառքի գինը մինչեւ հիմա պաշտոնապես գաղտնի է պահվում, սակայն բանկային համակարգում լուրեր են շրջանառվում, որ գործարքի գինը կազմել է ավելի քան 20 միլիոն դոլար: Գաֆեսճյանը, ըստ մամուլի հրապարակումների, վաճառել է նաեւ «Կասկադ ինշուրանս» ապահովագրական ընկերությունը: Միայն այս փաստերի շարադրումից ակնհայտ է դառնում, որ նա ազատվում է Հայաստանում իր ունեցած բիզնեսներից: Ինչո՞ւ: Այս հարցում կարող են լինել միայն ենթադրություններ, որոնց համադրումը այլ փաստերի հետ կարող է ստեղծել որոշակի պատկեր: Այսպես. ընդամենը անցած տարվա նոյեմբերին Գաֆեսճյանը Երեւանում հանդիպել էր Սերժ Սարգսյանի հետ: Այդ հանդիպման մանրամասները ներկայացնող պաշտոնական հաղորդագրությունից կարդում ենք. «Հայաստանը դատապարտված է հաջողության, եւ մեր յուրաքանչյուր հայրենակից իր բաժին աշխատանքն ունի այս կարեւոր գործում»: Ըստ այդ պաշտոնական հաղորդագրության, այս խոսքերը հենց Ջերարդ Գաֆեսճյանին են պատկանում: Ու այս խոսքերից հետո նա սկսում է հետեւողականորեն վաճառել իր ունեցվածքը Հայաստանում: Հենց այն Հայաստանում, որը, ըստ Գաֆեսճյանի, «դատապարտված է հաջողության»: Դժվար թե որեւէ բիզնեսմեն վաճառեր որեւէ երկրում ունեցած իր բիզնեսը, իմանալով, որ այդ երկիրը «դատապարտված է հաջողության»: Հիմա մի ուրիշ փաստ: Հեռուստատեսային բիզնեսի միջավայրում շրջանառվում է այն համոզմունքը, որ «Արմենիայում» Գաֆեսճյանին պատկանող բաժնեմասը վաճառքից հետո անցել է Սերժ Սարգսյանի փեսա Միքայել Մինասյանի վերահսկողության տակ: Բաժնեմասի վաճառքի եւ դրա Սերժ Սարգսյանի փեսային անցնելու փաստերի համադրումից կարող է ստացվել տպավորություն, որ Գաֆեսճյանին պարզապես ստիպել են վաճառել «Արմենիայի» իր փայամասը, որպեսզի այն անցնի Միքայել Մինասյանի վերահսկողության տակ: Այս կարծիքը, անշուշտ, ունի գոյության իրավունք: Սակայն մյուս կողմից` հասկանալի չէ, թե ինչու Գաֆեսճյանը վաճառեց բանկը: Դա էլ հո քաղաքական շարժառիթներ չէր կարող ունենալ: Եւ ուրեմն, վերջին շրջանում Գաֆեսճյանի գործունեությունը թերեւս պետք է դիտարկել այլ տեսանկյունից: Հանրության շրջանում ընդունված կարծիք կա, որ Ջերարդ Գաֆեսճյանը բարերար է: Թերեւս կարիք չկա սա վիճարկել: Սակայն եթե նայում ենք նրա գործունեությանը Հայաստանում, ստացվում է հետեւյալ պատկերը. միայն «Արմենիայի» փայամասի եւ «Կասկադ» բանկի վաճառքի գործարքներից Գաֆեսճյանը ստացել է մոտ 45 միլիոն դոլար: Թե որքան ներդրում է նա արել Հայաստանում` հայտնի չէ: Հայտնի է միայն, որ Գաֆեսճյանը դեռ տարիներ առաջ հրաժարվեց Երեւանի «Կասկադ» կոչվող համալիրում ժամանակակից արվեստի մեծ թանգարանի շենքի կառուցման գաղափարից: Այս հսկայական ապակե շենքը պետք է դառնար Գաֆեսճյանի ամենախոշոր ներդրումը Հայաստանում, եւ դրա արժեքը 25 միլիոն դոլար էր: Այլ կերպ ասած, նրա բոլոր մյուս ներդրումները շատ ավելի քիչ են եղել: Իսկ սրանից հետեւում է, որ Ջերարդ Գաֆեսճյանը Հայաստանում շահույթ հետապնդող գործունեություն է ծավալել եւ ստացել է այդ շահույթը: