Արմագեդոնից 2,5 րոպե պակաս. հեռուստաշաբաթը Ռուզան Ազիզյանի հետ

Դուլյանը երկուշաբթի հիշեցրեց աշխարհի վերջի ժամացույցի մասին, խորհրդանշական մի ժամացույց, որի սլաքները ցույց են տալիս, թե մենք որքան ենք հեռու կամ մոտ աշխարհի կործանմանը, նայած թե մեծ սլաքը ինչքան է հեռու 12-ից։ Գիտնականները պարբերաբար հավաքվում եւ ճշգրտում են սլաքի դիրքը։ Մինչեւ հիմա արմագեդոնից 3 րոպե էր պակաս։ Անցյալ շաբաթ գիտնականները մոտեցրին մեծ սլաքը, եւ այժմ աշխարհի վերջից 2,5 րոպե է պակաս։ Պատճառը Թրամփի՝ ԱՄՆ նախագահ ընտրվելն է եղել։ Ու այդ գիտնականները դեռ հաշվի չեն առել ընտրությունները, որ շուտով տեղի են ունենալու Հայաստանում։

Հեղինեի խոստովանությունը

Նախընտրական ժամանակները, ինչպես Նալբանդյանը կասեր, խաղեր տալու ժամանակներ են։ Քաղաքական ուժերը, օգտագործելով տարիներով մշակված մեթոդներ, ձայներ են վաստակում՝ խոստանալով այդ ձայներն արդյունքում օգտագործել ի շահ երկրի ու ընտրողների իրավունքները պաշտպանելու։ Խոստանալը խոստանում են, իսկ արդյունքում վարվում ինչպես միշտ՝ արժանապատվորեն սեղմում են իրենց մեկնած ձեռքը, գնում են թեյ խմելու, աղոթելու եւ այդպես շարունակ, կամ ժամանակին «հետ դարձ, քայլով մարշ» են անում՝ իրենց կողմնակիցների գլխից որեւէ մազ չպակասեցնելու անկեղծ մղումով։ Այս ամենն ընտրողը հազար անգամ արդեն տեսել է, եւ եթե լավատեսությունս ինձ չի խաբում, հազար անգամ էլ դեռ կտեսնի։ Բայց, այնուամենայնիվ, ամեն ինչ պիտի չափ ու սահման ունենա։ Որպես ընդդիմադիր ընտրությունների գնացող ՀՎԿ անդամ Հեղինե Բիշարյանը «Երկրի հարցը» ծրագրի հյուրն էր։

Ու չնայած չափված- ձեւված խոսքին ու արեւմտյան ժպիտին, որ թաքնվել էր շուրթերի անկյուններում, վարողին, այնուամենայնիվ, հաջողվեց նրանից կորզել մի հետաքրքրաշարժ խոստովանություն. «Մենք, բնականաբար, ինչո՞ւ չէ, կոալիցիա կկազմենք»։ Սա այն դեպքում, եթե վստահ լինեն, որ կունենան լուրջ լծակներ եւ հնարավորություն՝ իրենց ծրագրերն իրականացնելու համար։ Բանն այս խոստովանությունը չէ բնավ, վերջիվերջո ո՞վ է կասկածում, որ հնարավորության դեպքում Արթուր Բաղդասարյանը հնարավորինս մոտիկ կտեղավորվի իշխանական կերակրատաշտին, խնդիրն այն է, թե ինչ մեթոդներով են ՀՎԿ-ականները փորձում ընդդիմադիր ձայներ գրավել։ Հեղինեն պնդում է, որ կոալիցիա կազմելու դեպքում իրենք փորձելու են իրականացնել իրենց լավագույն ծրագրերը։

Օրինակ, վերջերս Արթուր Բաղդասարյանը ծրագիր է առաջ քաշել, որ աշխարհի շատ երկրներում 18 տարեկանները չեն ծառայում, ինչո՞ւ չենք կարող մենք էլ պրոֆեսիոնալ բանակ ձեւավորել։ Սա իրականում շատ գրավիչ ու շատ վտանգավոր գաղափար է։ Մի կողմից այն կարող է ՀՎԿ-ի օգտին գրանցել բոլոր 14, 15, 16, 17, 18 տարեկան տղաների ծնողների ձայները, բայց մյուս կողմից էլ ո՞ւմ, եթե ոչ տարիներ շարունակ ԱԽՔ աշխատած Արթուր Բաղդասարյանին պիտի որ հայտնի լինի, որ ներկա պահին հարեւաններից 2-ի հետ փաստացի կոնֆլիկտի մեջ գտնվող Հայաստանը այսօր չունի պրոֆեսիոնալ բանակի անցնելու ռեսուրս։ Մենք սահմանի հսկայական գիծ ունենք, բնակչության օրեցօր նվազող քանակ (անգամ պաշտոնական տվյալներով 2016-ին Հայաստանից արտագաղթել է 51 000-ից ավելի մարդ) եւ ապրիլյան պատերազմը ցույց տվեց, որ հայկական բանակը սահմանը ծածկելու խնդիր ունի, ինչն անհնար կլիներ լուծել, եթե ժամանակին սահման չհասնեին աշխարհազորայինները։

Ու այդ ամենն իմանալով հանդերձ, փորձել ժողովրդին հաճոյանալ այսպիսի թեզերով, դրանք գցել հասարակության մեջ ու ծամել՝ հասկանալով, որ ընտրությունները կվերջանան, իսկ ժողովրդի հիասթափությունը կհասնի գագաթնակետին, մեղմ ասած, բարոյական չէ։ Բայց դե ե՞րբ են բարոյականության նման մանր հարցերը կանգնեցրել ՕԵԿ-ականներին իրենց քաղաքական նպատակներն իրականացնելու ճանապարհին։ Ամեն դեպքում քաղաքական ուժերը ընտրությունների իրենց քարոզարշավը պիտի այնպես կազմակերպեն, որ հնարավորինս քիչ վնաս հասցվի հասարակության զգացումներին։ Եվս մեկ հիասթափության, ինչպես 2008-ին եւ 2013-ին էր, եւ ժողովուրդը կարող է այլեւս չդիմանալ։        

Շաբաթվա անակնկալները

«Ժամանակներն այնպիսին են, որ մենք երկար չենք կարող մնալ արձակուրդում»,- երկուշաբթի երեկոյան ավետեց Պետրոս Ղազարյանն ու գրեթե 40-օրյա արձակուրդից հետո վերադարձավ եթեր։ Լրագրողի առաջին հյուրերից մեկը՝ Արմեն Մարտիրոսյանը, նկարագրեց երկրում տիրող իրավիճակի ողջ բարդությունն ու տեսակետ հայտնեց, որ հասարակության համար էլ ավելի դժվար է, երբ այս պայմաններում լսում է տեքստեր, որոնք նախագահի համար գրում է նրա հիանալի ճառագիր Սեւակ Լալայանը։ Իրականության ու այդ ճառերի միջեւ խզումն էլ ավելի է սրում կոնտրաստն իրականության ու ելույթների, որ Սերժ Սարգսյանն ունենում է այս կամ այն առիթով։ Այդպիսի մի ելույթ նա օրերս ունեցավ «Անդրանիկ Մարգարյան» քաղաքական դպրոցի աշակերտների համար։ Սարգսյանը հայտարարեց, որ քաղաքականությամբ զբաղվելու համար պետք է ունենալ գիտելիք եւ բարոյականություն։

Սա հիրավի նոր խոսք է հայ քաղաքական մտքի պատմության մեջ, որտեղ ժամանակին գլուխ էին գովում, թե կարդալ չեն սիրում եւ ամենայն պատասխանատվությամբ ու անձնական օրինակով պնդում էին, որ «քաղաքականությամբ զբաղվելու համար շատ խելք պետք չէ»։ ՀՀԿ-ն կարծես թե «խելքի է եկել» եւ փորձում է իրեն փոխարինող սերունդ կրթել։ Եվ սակայն դահլիճում հավաքված այդ սերնդի ներկայացուցիչները բոլորովին հույսեր չեն ներշնչում, որ սերնդափոխությունից հետո երկրում իրավիճակը դեպի լավն է փոխվելու։ Կարեն Ավագյանին ու Էդուարդ Շարմազանովին փոխարինելու են գալու տղաներ եւ աղջիկներ, որոնք Սերժ Սարգսյանին են նայում մի հայացքով, որը հարգանքի ու պաշտամունքի հասնող սիրո խառնուրդ է, իսկ երբ նա տեղեկացնում է, որ ինքը «չի տիրապետում անգլերենին, ֆրանսերենին ու գերմաներենին», տեսախցիկը ցուցադրում է, թե ինչպես են նրանք ջանասիրաբար գրիչները սղղացնում նոթատետրերի վրայով՝ փորձելով հավերժացնել մեսիայի բերանից ելնող յուրաքանչյուր բառ։

Քաղաքական այս դպրոցում հավաքված երիտասարդների հայացքն իրենց քաղաքական առաջնորդին եւ ջանասիրությունը, որով փորձում են մտքներում ու տետրերի էջերին պահել- պահպանել նրա արտահայտած յուրաքանչյուր միտք, մարում է բոլոր հույսերը ապագայի նկատմամբ։ Կուսակցական դպրոցում հավաքված այս երիտասարդները ինչ-որ առումով հակոտնյան են պայծառ հայացքով այն ջահելների, որոնց կարելի է տեսնել փողոցներում ու հրապարակներում՝ իրենց բողոքն արտահայտելիս։ Բայց իշխող ուժը հույսը դնում է դահլիճում հավաքվածների վրա։ Եվ այդ ընտրությունն ավելի քան հասկանալի է։  

Ուղղակի կռիվ առանց կյանքի

«Կյանք ու կռիվ» ֆիլմի՝ մեծ էկրաններ բարձրանալու առաջին օրերից ֆիլմի մասին հիացական կարծիքների պակաս չկար։ Հունվարի 28-ին ֆիլմը ցուցադրվեց Հ1-ով եւ տրամագծորեն հակառակ կարծիքներ սկսեցին հնչել։ Այդպես հաճախ է պատահում, երբ սպասելիքները շատ են, արդյունքը երբեմն չի բավարարում։ Իսկ ճշմարտությունը, ինչպես հաճախ պատահում է, մեջտեղում է։ Ակնհայտ է, որ Մհեր Մկրտչյանի նկարահանած ֆիլմը շահեկանորեն տարբերվում է վերջին շրջանում նկարահանված բոլոր հայկական ֆիլմերից։ Հերոսները բնական են, վերամբարձ մտքեր չեն հնչում, ֆիլմում հումորն ու լացը խառնված են, ինչպես հաճախ կյանքում։ Տարօրինակ է պարզապես, որ ինչպես «Մի վախեցիր» ֆիլմում, այս անգամ էլ ֆիլմի հերոսները ճակատ են հասնում եւ հերոսանում են ինչ-որ բանից փախչելով, խուսափելով, անելանելիությունից կամ սխալմամբ։ Եվ միակ անձնավորությունը ֆիլմում, որը լրջորեն հասկանում է իր արածն ու գաղափարական կռիվ է մղում, իր ադրբեջանցի «եղբորն» օգնող հայն է։ Ինչպես հայտնի լրագրողն էր ասում՝ զուգադիպությո՞ւն է։ Չեմ կարծում։ Չնայած մի տեսակ ավելի հաճելի կլիներ, եթե լիներ զուգադիպություն։

Ռուզան Ազիզյան