Մի քանի օր հետո հայտնի կդառնա, թե քանի մարմնավաճառ կա Հայաստանում

Ժամանակին Վանո Սիրադեղյանը խուզել տվեց մարմնավաճառուհիների գլուխները: Բայց հետո նրանց մազերն աճեցին, ու նրանք էլի սկսեցին զբաղվել իրենց գործով: Ըստ պաշտոնական տվյալների, մարմնավաճառների թիվը երկրում խիստ աճել է: Բայց, հավանաբար, նրանց քանակը չի բավարարում ավանդապաշտ հայ տղամարդկանց, ու այս մասնագետների ուժեղ ներհոսք է սկսվել Մոսկվայից: Բայց փոխարենը կա նաեւ հայ մարմնավաճառուհիների արտահոսք: Միայն Դուբայում այսօր 500 հայ մարմնավաճառուհիներ կան: 100-ն էլ բանտերում են: Այս տվյալները Կանանց իրավունքների կենտրոն հասարակական կազմակերպությունը վերցրել է ներքին գործերի նախարարությունից:

Տեղեկություններ կան նաեւ Հայաստանում մոտ 40 «Մամա ռոզաների» գոյության մասին, որոնցից կեսն է միայն հայտնաբերված: Բայց հայ մարմնավաճառուհիները գերադասում են նրանց հետ չաշխատել, քանի որ «Մամա ռոզաները», որպես կանոն, կամ թալանում են մարմնավաճառուհիներին, կամ էլ տալիս են նրանց աշխատածի երեսուն տոկոսը միայն: Հայաստանում այս գործով զբաղվողների համար օրենքը սահմանում է 200 դրամ տուգանք: Դա, իհարկե, ոչ մի պրոբլեմ չի առաջացնի բարձրակարգ մարմնավաճառուհիների համար, քանի որ նրանց աշխատանքի գինը սկսվում է 100 դոլարից: Բայց իրենց օրվա հացը վաստակող կանանց համար այդ տուգանքը կարող էր լուրջ խնդիր դառնալ:

Եվ որպեսզի բոլորովին մոտ ապագայում Երեւանը բորդել չդառնա, Կանանց իրավունքների կենտրոնը որոշել է մարմնավաճառության դեմ պայքար սկսել: Նրանք, իհարկե, չեն պատրաստվում խուզել իրենց օրվա հացը վաստակող կանանց գլուխները: Պարզապես կազմակերպության ներկայացուցիչները ցանկանում են հոգեբանական զզվանք առաջացնել մարմնավաճառության երեւույթի դեմ: Դա նրանց, իհարկե, մի քիչ դժվարությամբ կհաջողվի, գոնե արդեն պրոֆեսիոնալ դարձած մարմնավաճառուհիների դեպքում: Նման հիասթափություն միության նախագահ Սուսաննա Վարդանյանն արդեն մեկ անգամ ունեցել է: «Ես մի մարմնավաճառուհու ասացի՝ ուզո՞ւմ ես, ես քեզ համար մի գործ կճարեմ: Տուն կմաքրես կամ նման մի բան»,- հարցրել է Սուսաննա Վարդանյանը: «Ոչ, ի՞նչ եք ասում, Էդ էր պակաս, որ ես նման գործ անեի»,- պատասխանել է կինը:

Բայց Կանանց իրավունքների կենտրոնի խնդիրը մարմնավաճառության հանդեպ միայն հոգեբանական զզվանք առաջացնելը չէ: Նրանք նաեւ պաշտպանում են այդպիսի կանանց իրավունքները: Մարմնավաճառությամբ զբաղվող կանանցից շատերը, ըստ կենտրոնի, միամտաբար են հայտնվում այդ կարգավիճակում: Օգտվելով աշխատանք եւ ապագայի հնարավորություններ որոնող կանանց անտեղյակությունից, «շահույթ փնտրողները» տալիս են նման հայտարարություններ՝ աշխատանքի են հրավիրվում գեղեցիկ կանայք, մինչեւ 25 տարեկան՝ արտասահմանում, իբր, որպես  դայակ, մատուցողուհի աշխատելու համար: Ովքեր հավատում են այդ հայտարարություններին ու արտասահմանում աշխատանք գտնելու հույսով անձնագրերը հանձնում են իրենց աշխատանքի հրավիրածներին, հետո հայտնվում են խայտառակ վիճակում:

Նրանք ստիպված են լինում արտերկրում անել այն, ինչ ստիպում է անել «շահույթ հետապնդողը», որովհետեւ իրենց անձնագիրն արդեն իրենց մոտ չի լինում: Իսկ նրանց ստիպում են զբաղվել մարմնավաճառությամբ: Մարմնավաճառության համար արտահանված կանանց նկատմամբ գործադրվող բռնությունն ու խտրականությունը, ըստ Կանանց կենտրոնի, սահմաններ չի ճանաչում: Կավատները հիմնականում օգտագործում են այն կանանց ու աղջիկներին, որոնք ապրում են աղքատության պայմաններում ու այստեղ աշխատանք գտնելու հնարավորություն չունեն: Առեւտրի զոհ դարձած կանանց ծանր վիճակը սաստկանում է նաեւ այն պատճառով, որ նրանք օգնություն չեն ստանում հասարակական ու սոցիալական ծառայություններից, եւ հասարակական կարծիքն էլ նրանց դեմ է նույնիսկ իրենց հարազատ երկրում: Ըստ կենտրոնի, կավատներն աղքատ ծնողներից գնում են նաեւ երեխաներին ու նրանց էլ մարմնավաճառ դարձնում:

Ի դեպ, կանանց իրավունքները պաշտպանելու համար կանանց կենտրոնը բացել է «թեժ գիծ»: Եթե հանկարծ որեւէ մեկը կփորձի ոտնահարել ցանկացած կնոջ իրավունքներն ու բռնություն կիրառել նրանց հանդեպ, ապա նրանք կարող են զանգահարել Կանանց կենտրոն 54-28-28 հեռախոսահամարով, ու կենտրոնի հոգեբանն իր խորհուրդները կտա ոտնահարված կնոջը: Դա վերաբերվում է ե՛ւ ընտանեկան բռնության ենթարկված կանանց, ե՛վ մարմնավաճառուհիներին:

Այսօր Կանանց իրավունքների կենտրոնը որոշել էր մամուլի ասուլիս հրավիրել: Բայց քանի որ ներքին գործերի նախարարը Հայաստանում չէ, իսկ մարմնավաճառության մասին եղած վերջին տվյալները տիկին Վարդանյանը պետք է վերցներ հենց ՆԳՆ-ից, ասուլիսը հետաձգվեց: Միայն նախարարի վերադառնալուց հետո Կանանց իրավունքների կենտրոնը հնարավորություն կունենա հրապարակել, թե Հայաստանում քանի մարմնավաճառ կա: Դրանք, իհարկե, միայն պաշտոնական տվյալներ կլինեն: Իսկ թե իրականում քանի այդպիսի կանայք ու երեխաներ կան երկրում, բնական է, որ մեր իրավապահ մարմիններին չի էլ հաջողվի ճշտել: Իսկ այն, որ մարմնավաճառությունը երկրում ծաղկում է ապրում, վկայում են այն բազմաթիվ «սերվիսները», որտեղ կարելի է նույնիսկ հարսի շորերով մարմնավաճառուհի պատվիրել:

Լուսինե Բարսեղյան