Երեւանը խնդրում է զենք չվաճառել Ադրբեջանին. Լավրովն անսասան էր

Այս գիշեր ղարաբաղաադրբեջանական շփման գծում կրկին մարտեր են ընթացել: Համաձայն ՊԲ հաղորդագրության, Ադրբեջանը կրակ է բացել Դ-44 տիպի հրանոթներից, ականանետերից ու տարբեր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից: Պաշտպանության բանակի առաջապահ զորքերի կանխարգելիչ գործողությունների արդյունքում ադրբեջանական կողմը մեկ զոհ է տվել: Գիշերվա իրադարձությունների ժամանակ հայկական կողմը նույնպես զոհ է ունեցել:

Արդեն երկար ժամանակ խոսվում է, որ ղարաբաղյան հակամարտության գոտում նոր լայնածավալ  ռազմական գործողությունների վտանգ կա: Թերեւս Երեւանից եւ մյուս մայրաքաղաքներից այնքան էլ լավ չի նկատվում, սակայն ակնհայտ է, որ սույն խոսակցություններին զուգահեռ օր օրի իրավիճակը սրվում է: Դատելով ՊԲ հաղորդագրություններից, ամեն գիշեր սահմանին մարտական գործողություններ են տեղի ունենում, որոնց ընթացքում կիրառվում է ծանր զինտեխնիկա:

Քիչ առաջ նաեւ հայտնի դարձավ, որ Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության ղեկավարությունը մեկնել է «ճակատամերձ գոտի»: ««Ադրբեջանի ռազմական գերատեսչությունը, վկայակոչելով «հետախուզական նյութերը», պնդում է, թե «թշնամին մտադիր է սրել իրավիճակը», և նախարարության ղեկավարությունը «թշնամու դեմ ավելի կոշտ և վճռական միջոցներ անցկացնելու համար կոնկրետ հանձնարարականներ է տվել առաջնագծում տեղակայված զորքերին»»,-ադրբեջանական ԶԼՄ-ներին հղումով հաղորդում է «Ազատություն» ռ/կ-ն:

Հայաստանի պաշտպանության նախարարն այսօր ընդունել է ԵԱՀԿ ավստրիական նախագահության՝ Հարավային Կովկասի հարցերով հատուկ ներկայացուցիչ Գյունտեր Բեխլերին: «Ներկայացնելով հայ-ադրբեջանական շփման գծում տիրող մտահոգիչ իրավիճակը՝ Վիգեն Սարգսյանը կարևորել է զինադադարի խախտման  դեպքերի միջազգային հետաքննության մեխանիզմի ձևավորմանն ուղղված ջանքերը, ինչպես նաև ընդգծել Ադրբեջանի կողմից սպառազինությունների վերահսկման բոլոր միջազգային պարտավորությունների ոտնահարման դատապարտման անհրաժեշտությունը միջազգային հանրության կողմից...»,- ասվում է ՊՆ հաղորդագրության մեջ:

Հիշեցնենք, երեկ Մոսկվայում կայացան Նալբանդյան-Լավրով բանակցությունները, որոնց արդյունքները լավատեսության հույսեր չեն ներշնչում: Քանի որ ղարաբաղյան ռազամական խոշոր բախումներում Ռուսաստանի դերակատարությունն ավելի մեծ է, քան նույնիսկ հակամարտող կողմերինը, իրադարձությունների հետագա զարգացման հարցում շատ բան կախված է ՌԴ-ի գործողություններից:

Արդեն գրել ենք, որ դիվանագիտական եղանակով ներկա լարվածությունը թոթափելու մեծ շանսեր չկան, ինչը ցույց տվեց նաեւ Նալբանդյան-Լավրով վերջին հանդիպումը: Ինչ վերաբերում է ռազմական ուղիներին, պաշտոնական Երեւանը, կարծես թե, իր ռազմավարական դաշնակցից այս առումով մեկ ակնկալիք ունի. դադարեցնել կամ էականորեն կրճատել զենքի վաճառքն Ադրբեջանին:

Այս մասին խոսեց Նալբանդյանը հունվարի 20-ին, մոսկովյան այցի նախաշեմին «Ռոսիա սեգոդնյա» գործակալությանը տված հարցազրույցում. «Իհարկե, մեզ չի կարող դուր գալ այն հանգամանքը, որ Ադրբեջանը զենք է գնում մեր դաշնակցից....Ադրբեջանը շարունակում է սպառնալ պատերազմով...Ակնհայտ է, որ ժամանակն է եկել, որպեսզի միջազգային հանրությունը ու նախ և առաջ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի եռանախագահ երկրները կոնկրետ գործողություններով զգաստացնեն իրականության զգացումը կորցրած Բաքվի միլիտարիստներին»: Խոսքը, կարծում ենք, ՌԴ-ի կողմից Ադրբեջանին զենքի վաճառքը դադարեցնելու կամ կրճատելու մասին է:

Նույն խնդրին անդրադարձավ Սերժ Սարգսյանը ՊՆ-ում եւ ԵԿՄ-ում իր վերջին ելույթներում: «Ստեղծված պայմաններում ուժերի հավասարակշռությունը պարզապես անփոխարինելի է երկու ժողովուրդների կենսագործունեության համար: Ուժերի եղած հավասարակշռությունը խախտելու փորձերը ուղղակի հղի են նոր ռազմական գործողություններ սադրելու վտանգով»,- ասաց նա:

Ռազմական փորձագետների կարծիքով 2016-ի ապրիլին Ադրբեջանը հարձակվեց, քանի որ հենց այդ ժամանակահատվածում ուժերի հավասարակշռությունը խախտված էր. Ադրբեջանն իր բանակը մինչեւ ատամները զինել էր նորագույն զենքերով, իսկ 200 մլն վարկի դիմաց ՌԴ-ից Հայաստան զենքի մատակարարումը ոչ մի կերպ չէր ստացվում: Համարվում է, ներկայում հավասարակշռությունը վերականգնված է, ինչն էլ թերեւս պաշտոնական Երեւանին կոշտ դիրքերից հանդես գալու հիմքեր է տալիս: Ակնհայտ է, սակայն, որ այստեղ մտավախություն ունեն, որ կշեռքի նժարը կարող է նորից Ադրբեջանի կողմը թեքվել, եւ կրկին Հայաստանի ռազմավարական դաշնակցի օգնությամբ, ինչի մասին ակնարկում է Սարգսյանը:

«Մենք ջանք ու եռանդ չենք խնայելու ուժերի հավասարակշռության պահպանման համար»,-նույն ելույթում ասում է Սերժ Սարգսյանը: «Բնականաբար, նման պայմաններում մենք հարկադրված ենք գործադրել բոլոր ջանքերը՝ տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռությունը պահպանելու և իրադրության սրման նոր փուլ, նոր պատերազմ թույլ չտալու համար»,- հարցազրույցում ասում է Էդվարդ Նալբանդյանը:

Վերջինս Լավրովի հետ համատեղ ասուլիսի ժամանակ շատ մանրակրկիտ պատմեց Ադրբեջանի բարբարոսությունների մասին`մոլորված հովվին տանջելու եւ սպանելու, խոցված ուղղաթիռի զոհված կամ վիրավոր անձնակազմին էվակուացնել թույլ չտալու, քառօրյայի ժամանակ հայ զինվորների գլուխներ կտրելու եւ կտրված գլուխները ձեռքներին գյուղերով ցուցադրաբար շրջելու մասին: Նալբանդյանի այս հոգեցունց պատմությունները, որ տեւեցին մոտ 7 րոպե, հոգեբանական ճնշման ձեւ էին, ինչը դիվանագիտության մեջ երբեմն նաեւ արդյունավետ է լինում: Ոչ այս անգամ, սակայն: Անմիջապես հաջորդ հարցին պատասխանելիս Սերգեյ Լավրովը շատ ջերմորեն ասաց. «Մեր ադրբեջանցի կոլեգաները...»:

Ինչ վերաբերում է հարցի պատասխանին, թե ուժերի հավասարակշռությունը պահպանելու Հայաստանի ջանքերը որ ուղղությամբ են գործադրվելու, ապա այն թերեւս կարելի է գտնել Վիգեն Սարգսյանի վերջին հարցազրույցում, որտեղ նա խոսում է Իրանի, Հունաստանի հետ ռազմական համագործակցությունը խորացանելու մասին: Թե որքանով են այս ուղղություններն արդյունավետ եւ իսկապես ի զորու լուծել նման խնդիրը, ռազմական փորձագետները պետք է գնահատեն: