Թրամփը նոր շունչ կհաղորդի՞ հայ-թուրքական հաշտեցման գործընթացին. Օբաման հուսահատվել էր

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը համալրեց Միացյալ Նահանգների այն բոլոր նախագահների շարքը, ովքեր Հայոց ցեղասպանությունը անվանում են Մեծ Եղեռն, զարհուրելի իրադարձություններ, զանգվածային վայրագություններ, տեղահանություն, կոտորած, բաց ոչ երբեք` ցեղասպանություն:

Երեկ հրապարակվեց Դոնալդ Թրամփի ապրիլքսանչորսյան կոմպակտ ուղերձը, որտեղ ասվում էր. «Այսօր մենք հիշում եւ ոգեկոչում ենք 20-րդ դարի վատթարագույն զանգվածային վայրագություններից մեկի՝ Մեծ Եղեռնի տառապանքների բովով անցածներին: 1915 թվականից սկսած՝ Օսմանյան կայսրության վերջին տարիների ընթացքում, մեկուկես միլիոն հայեր զոհ են գնացել տեղահանություններին, կոտորածներին ու մահվան երթերին: Ես միանում եմ Ամերիկայի հայկական համայնքին եւ աշխարհասփյուռ հայությանը՝ սգալու կորսված մարդկային անմեղ կյանքերի ու կրած բազում տառապանքների վիշտը:

Մտորելով մարդկային պատմության այս մռայլ դրվագի շուրջ՝ մենք նաեւ արժանին ենք մատուցում հայ ժողովրդի աննկուն ոգուն: Շատերը նոր կյանք կերտեցին Միացյալ Նահանգներում եւ իրենց անջնջելի ներդրումն ունեցան մեր երկրում՝ իրենց սրտում վառ պահելով հիշողությունները պատմական հայրենիքի մասին, որտեղ նրանց նախնիները կերտել էին հնագույն հզոր քաղաքակրթություններից մեկը: Մենք պետք է հիշենք վայրագությունները, որպեսզի թույլ չտանք դրանց կրկնությունը: Մենք ողջունում ենք ցավալի անցյալի փաստերն ընդունելու ու դրանց հետ հաշվի նստելու ջանքերը, որ ձեռնարկվում են հայերի ու թուրքերի կողմից՝ որպես առավել արդարացի ու հանդուրժողական ապագայի համար հիմքեր նախապատրաստելու հույժ կարեւոր քայլ»:

Ի տարբերություն ԱՄՆ նախորդ նախագահ Բարաք Օբամայի՝ նույն օրվա առիթով արված ուղերձների, Թրամփը բավական լակոնիկ է գտնվել: Նրա ուղերձը սեղմ է, ըստ էության, ընդգրկում է միայն այն հիմնական կետերը, որ ավանդույթի համաձայն՝ տեղ են գտնում ԱՄՆ նախագահների ապրիլքսանչորսյան ուղերձներում:

Որոշ կոնգրեսականներ եւ սենատորներ, ինչպես նաեւ ԱՄՆ հայ համայնքի ներկայացուցիչներ ակնկալում էին, թե ԱՄՆ նոր նախագահը իրերն իրենց անունով կկոչի եւ ուղերձում կօգտագործի ցեղասպանություն եզրույթը: Սենատոր Էդ Մարքին, մասնավորապես, կարծում էր, որ Թրամփը պետք է հետեւի ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցության այն առաջնորդներին, որոնք անցյալում ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը, ինչպես Ռոնալդ Ռեյգանն ու Բոբ Դոլը:

Դոնլդ Թրամփը, սակայն, ավելի շուտ հետեւեց դեմոկրատ նախագահ Բարաք Օբամային: Սպիտակ տունը չի էլ թաքցնում, որ այս հարցում օգտվել են Բարաք Օբամայի տեքստից: Ինչպես հաղորդել է «Արմենպրեսը», երեկ Սպիտակ տանը տեղի ունեցած ասուլիսի ժամանակ ԱՄՆ Նախագահի մամուլի խոսնակ Շոն Սփայսերը, պատասխանելով հարցին, թե ինչու Թրամփի հայտարարության մեջ չի օգտագործվել ցեղասպանություն եզրույթը, ասել է. «Արված հայտարարությունը հետեւողական է: Նախկին մի քանի վարչակազմեր օգտագործել են այդ լեզուն: Եթե հետ նայեք եւ դիտարկենք այն լեզուն, որ օգտագործում էին նախագահներ Օբաման ու Բուշը եւ դրանից առաջ էլ, ապա նախագահի օգտագործած լեզուն հետեւողական է»:

Բուշի եւ նախորդների ուղերձները չենք ուսումնասիրել, սակայն Բարաք Օբամայի եւ Դոնալդ Թրամփի ուղերձները նույնական են: Պարզապես Թրամփի ուղերձը Օբամայի ուղերձի կոնսպեկտած տարբերակն է:

«Այսօր մենք հանդիսավորությամբ հիշում ենք Մեծ Եղեռնը` 20-րդ դարի առաջին զանգվածային վայրագությունները, երբ Օսմանյան կայսրության վերջին օրերին մեկեւկես միլիոն հայեր տեղահան արվեցին, կոտորվեցին կամ իրենց մահը գտան գաղթի ճանապարհին»,- ասում էր Օբաման:

«Այսօր մենք հիշում եւ ոգեկոչում ենք 20-րդ դարի վատթարագույն զանգվածային վայրագություններից մեկի՝ Մեծ Եղեռնի տառապանքների բովով անցածներին»,-ասում է Թրամփը:

Եվ այնուամենայնիվ, Բարաք Օբամայի վերջին մի քանի տարիների եւ Դոնալդ Թրամփի առաջին ապրիլքսանչորսյան ուղերձներում մի շատ էական տարբերություն կա: Թրամփը անդրադարձել է հայ-թուրքական հաշտեցման խնդրին, իր ուղերձն ավարտելով  նման հնարավորության մշուշոտ  հույսով: Մի բան, որից Օբաման վերջին տարիներին հույսը կտրել էր: Մինչդեռ Սերժ Սարգսյանի նախաձեռնած ֆուտբոլային դիվանագիտության տարիներին Օբամային ուղերձներում մեծ ոգեւորությամբ հիշատակվում էր այդ մասին:

Թրամփի ուղերձում, թեեւ հստակ ոչինչ ասված չէ, սակայն այն հեռավոր ենթատեքստը, որ նկատվում է, հիմք է տալիս ենթադրելու, որ ԱՄՆ նոր վարչակազմը առաջիկայում կփորձի այս հարցում նոր նախաձեռնություններով հանդես գալ:

Հ.Գ. Այսօր Թուրքիայի Արտաքին գործերի նախարարությունն արձագանքել է ԱՄՆ նախագահի ուղերձին, այն անվանելով սուբյեկտիվ, ապատեղեկատվության արդյունք, որը խորացնում է հայ եւ թուրք ժողովուրդների միջեւ ատելությունը: Սա հերթապահ արձագանք է, որը որեւէ ազդեցություն չի ունենա հետագա պրոցեսների վրա:

Տպել
57067 դիտում

Արտաշատ-Երևան ավտոճանապարհին տեղի ունեցած վթարի հետեւանքով 2 հոգի հոսպիտալացվել է

Կենդանիների կենսաապահովման կետեր կկառուցվեն Հայաստանում

Թուրքիայում հայկական եկեղեցու պատերին արված գրաֆիտիները հեռացվել են (լուսանկարներ)

Վաղարշապատի 5 բնակիչ թունավորվել է գազի կաթսայից շմոլ գազի արտահոսքի հետևանքով

Դոնորների հետ համագործակցության համակարգման հարթակը կենսական պահանջ է․ փոխվարչապետ

Անահիտ Տեր-Մինասյանը ՀՀ ամենահեղինակավոր ուսումնասիրող­ներից է. վարչապետը ցավակցել է պատմաբանի մահվան կապակցությամբ

Շարունակում են փակ մնալ Արագածոտնի մարզի 17 գյուղերի միջհամայնքային ճանապարհները

28-ամյա քաղաքացին սպառնացել է նետվել Երեւանի Հաղթանակի կամրջից

Մանվել Գրիգորյանը լրատվամիջոցից պահանջում է 3 մլն դրամ. նոր հայցադիմում է ներկայացվել

ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահներին հետաքրքրել են Դավոսում ՀՀ վարչապետի և Ադրբեջանի նախագահի հանդիպման մանրամասները

Հանդիպել են Իրաքում ՀՀ դեսպան Հրաչյա Փոլադյանն ու Իրաքի կապի նախարարը

ԳԹԿ կառավարման խորհրդի կազմը հաստատվել է, թեստերի ժողովածուներն էլ վեճի առարկա են

Նիկոլ Փաշինյանը և Աննա Հակոբյանը ներկա են գտնվել Հայ կոմպոզիտորական արվեստի 10-րդ փառատոնի բացմանը

Մենք եկանք անաղմուկ՝ հատուկ ընտրություններին քվեարկելու համար. Նիկոլա Ազնավուրը՝ վարչապետին

Վրաստանի պաշտպանության նախարարը պաշտոնական այցով վաղը կժամանի Երևան

Երեւանում օրը ցերեկով մեքենա ջարդուխուրդ անող երիտասարդների գործով Վերաքննիչն իրարից տարբերվող որոշումներ է կայացրել

Փետրվարի 20-ը հայոց ազգային վերազարթոնքի մի բացառիկ օրինակ էր. ուղերձ՝ Ղարաբաղյան շարժման տարեդարձի առթիվ

Black Box կամ Սեւ տուփ-Փոքր բեմ. Հայաստանում առաջին անգամ ստեղծվել է նոր ձեւաչափով թատրոն

ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է «Պատմության և մշակույթի էջեր» ծրագրի մասնակիցներին

Մրցանակներ՝ միջազգային կառույցներից. Արսեն Թորոսյանը մրցանակակիրներից մեկն է