ԵՏՄ-ն փորձում է կրկնօրինակել ԵՄ-ին. բայց՝ միայն սահմանափակումների հարցում

06/05/2017 schedule11:13

Եվրասիական տնտեսական միությունում, ըստ ամենայնի, շեշտակի կնվազի անձնական օգտագործման համար ներկրվող ապրանքների այն առավելագույն չափը, որը ենթակա չէ մաքսազերծման:

Ներկայումս ԵՏՄ-ում գործող նորմատիվներով անձը կարող է ներմուծել մինչեւ 1500 դոլար արժեքով անձնական օգտագործման ապրանքներ, եւ դա ենթակա չէ մաքսազերծման: ԵՏՄ մաքսային սահմանով «Ֆիզիկական անձանց կողմից անձնական օգտագործման ապրանքների տեղափոխման եւ դրանց բացթողնման հետ կապված մաքսային գործառնություններ իրականացնելու կարգի մասին»  համաձայնագրով, որին, բնականաբար, միացել է նաեւ Հայաստանը, սահմանված է այդպիսի ապրանքների ցանկը:

Այդ համաձայնագրով նշված է, թե յուրաքանչյուր ապրանքից քանի հատ կարելի է ներմուծել որպես անձնական օգտագործման իր, եւ դրանց գումարը չպետք է գերազանցի 1500 դոլարը: Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովը, սակայն, մշակել է մի նախագիծ, ըստ որի՝ այդ 1500 դոլարը աստիճանաբար պետք է նվազի: 2019-ին առավելագույն սահմանաչափը կդառնա 1000 դոլար, 2020 թվականին կդառնա 750, իսկ 2021 թվականից այդ սահմանաչափը կնվազի մինչեւ 500 դոլար:

ԵՏՄ-ին անդամակցելուց հետո Հայաստանում տեսականորեն գործում են նույն սահմանափակումները: Սակայն գործնականում ամեն ինչ այդքան պարզ չէ: 2015 թվականի հուլիսին ՀՀ կառավարությունը իր 865 որոշմամբ սահմանեց  ֆիզիկական անձանց կողմից Հայաստան ներմուծվող ապրանքների ակնհայտ առեւտրային չափաքանակները: Առավելագույն արժեքի մասին այդ ցանկում նշված չէր: Փոխարենը որոշմամբ հղում է արվում «Մաքսային կարգավորման մասին» ՀՀ  օրենքին, որտեղ առավելագույն չափաքանակը, որը ենթակա չէ մաքսազերծման, ամսական 200 հազար դրամն է: Սա վերաբերվում է փոստային առաքումներով ներկրվող ապրանքներին:    

Իրենց հետ ուղեբեռով Հայաստան անձնական ապրանքներ ներկրողների նկատմամբ մեծ մասամբ կիրառվում է վերը նշված  ցանկը: Մի խոսքով, ամեն ինչ չէ, որ հստակ է եւ կանոնակարգված: Սակայն եթե սկսեն փոխել ԵՏՄ-ի սահմանով անձնական օգտագործման ապրանքների ներկրման գործող սահմանափակումները, ապա այդ խնդիրը գնալով ավելի խիստ կկանոնակարգվի: Եվ հիմնական հարցն այն է, թե արդյոք սահմանաչափի նվազեցումը դրակա՞ն կանդրադառնա մեզ վրա:

Հարցը բավականին նուրբ է: Մի կողմից Հայաստան ներկրվող ապրանքների մաքսազերծումը նպատակ ունի համալրել ՀՀ պետական բյուջեն: Սահմանելով մաքսազերծման ոչ ենթակա անձնական ապրանքների շատ բարձր շեմ, վնաս կհասցվի բյուջեին: Հաշվի առնելով առցանց առեւտրի տված հնարավորությունները, քաղաքացիները կսկսեն իրենց անհրաժեշտ ապրանքները կամաց կամաց ներկրել արտերկրից, շրջանցելով մաքսազերծումը: Դրանից կտուժեն ներմուծումներով զբաղվող առաջին հերթին փոքր ու միջին ընկերությունները, կտուժի բյուջեն եւ այլն:  

Մյուս կողմից, սահմանը հատող ամեն ապրանք մաքսազերծելն էլ տրամաբանությունից դուրս է: Այլ երկրներում նույնպես կիրառվում են սահմանաչափեր անձնական օգտագործման ապրանքների ներմուծման վրա: Օրինակ, Եվրոպայում այս սահմանաչափը հիմա մոտ 500 դոլար է: Ու այս իմաստով ԵՏՄ-ն թերեւս փորձում է կրկնօրինակել Եվրամիությանը: Սակայն ԵՄ-ին կրկնօրինակելիս ԵՏՄ-ում նախապատվությունը տալիս են սահմանափակումներին: Այլ հարցերում, ինչպես օրինակ տնտեսական մրցակցությունը, տնտեսության զարգացումը, անկախ դատարանները, կոռուպցիայի խիստ ցածր մակարդակը եւ այլն, ԵՏՄ-ի համար կրկնօրինակման առարկա չեն հանդիսանում:

Սա շատ կարեւոր նրբություն է, որը սովորաբար անտեսվում է արեւմուտքի սկզբունքները կրկնօրինակելիս: Երբ Եվրամիությունը սահմանափակումներ է դնում իր մաքսային սահմանին անձնական օգտագործման ապրանքների վրա, դա ցավոտ չէ այդ երկրների բնակիչների համար: Նախ այն ամենը, ինչ կարող ենք համարել անձնական օգտագործման իր, արտադրվում է հենց այդ երկրներում: Համակարգիչներից ու տեսախցիկներից սկսած՝ մինչեւ հեռուստացույցներ ու սառնարաններ: Արտադրվում շատ բարձր որակի եւ գինն էլ համապատասխանում է բնակչության եկամուտներին ու գնողունակությանը: Եվ դրան արեւմտյան երկրները հասել են տնտեսության զարգացման խոչընդոտները վերացնելու շնորհիվ` մրցակցության, կոռուպցիայի նվազեցման, անկախ դատարանների, բիզնեսի ու իշխանության տարանջատման շնորհիվ:

ԵՏՄ երկրներում կոռուպցիան չափազանց բարձր է, տնտեսությունը եւ հարստությունը կենտրոնացած է մի քանի խումբ օլիգարխների ձեռքերին, ամենահաջողակ բիզնեսմենները ամենաբարձրաստիճան պաշտոնյաներն են, դատարանները, մեղմ ասած, անկախ չեն...: Հենց այդ պատճառով ԵՏՄ-ում չեն արտադրվում որակյալ ու ժամանակակից չափանիշներին համապատասխանող հեռուստացույցներ, սառնարաններ, համակարգիչներ, տեսախցիկներ, ավտոմեքենաներ եւ այլն: Ու ԵՏՄ բնակիչները, պատկերավոր ասած, պետք է ավելի շատ հնարավորություններ ունենան իրենց անձնական օգտագործման համար ապրանքներ ներկրել այն երկրներից, որտեղ դրանք արտադրվում են:

ԵՏՄ-ն տնտեսական տեսանկյունից ընդհանուր առմամբ հումք արտահանող տարածք է: Եվ այս իսկ պատճառով մաքսային սահմանին կիրառվող սահմանափակումների առումով այդ «հումքային բազան» չպետք է կրկնօրինակի մեր չափանիշներով գրեթե կատարելության հասցրած տնտեսություն ունեցող, արտադրող ու ստեղծող երկրներին: Արեւմտյան երկրները նման սահմանափակումները մտցնում են իրենց արտադրողին պաշտպանելու, ապրանքների շարժը վերահսկելու նպատակով միայն: Ի տարբերություն սրան, ԵՏՄ-ի սահմանին անձնական օգտագործման ապրանքների ներմուծման սահմանափակումների խստացումը ունի միայն ու միայն մի նպատակ` հնարավորինս շատ փող հավաքել: Այդ երկրներում ինչպես չկային տեսախցիկ ու համակարգիչ արտադրողներ, այնպես էլ չեն լինելու հետագայում: Ցավոք, մենք էլ այդ երկրների շարքում ենք:

 

Տպել
3275 դիտում

ԲԴԽ-ի հրաժարականից հետո 200 դատավորին հեռացնելը խաղուպար է լինելու ժողովրդի համար. Ստյոպա Սաֆարյան

ԲԴԽ անդամը 5 անշարժ գույք, 2 ավտոմեքենա եւ 8 մլն դրամը գերազանցող ոսկեղեն եւ ժամացույց ունի

Պուտինն ու Լուկաշենկոն կարող են քննարկել Բելառուսին նավթի մատակարարման հարցը. Պեսկով

Մոսկվայում տեղի են ունեցել խորհրդակցություններ ՀՀ և ՌԴ արտաքին գործերի նախարարությունների միջև

Կա երրորդ փուլի անհրաժեշտություն․ Արմեն Գրիգորյանը՝ դատական համակարգում հեղափոխություն անելու մասին

Հայաստանի և Ջիբութիի միջև հաստատվեցին դիվանագիտական հարաբերություններ. ԱԳՆ

Ես որեւէ խնդիր չեմ տեսնում հայ-ռուսական հարաբերություններում․ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյան

Իրականում դավադրությունների առումով մտահոգություններ ունենք․ Արմեն Գրիգորյան

ՊՎԾ պաշտոնակատարի հայտարարությունը պոպուլիստական է․ Օսիպյան

Բարձրագույն դատական խորհրդի դիմաց բողոքի ցույց է՝ հրաժարականի պահանջով (ուղիղ միացում)

Բարեփոխումները կարեւոր են. քննարկվել են ԵՄ աջակցության համակարգման հարցեր

Քննարկվել է ՀՀ-ԵՄ համագործակցության օրակարգը. Ռուբեն Ռուբինյանը հանդիպումներ է ունեցել Ֆրանսիայի Սենատում

Օսիպյանը չի բացառում, որ որոշ ուժերի կողմից դավադրութան նախապատրաստվելու սպառնալիք կա

Աղետի գոտին՝ այլեւս առանց որեւէ տնակի կամ կցակառույցի. քիչ մնաց. Լեւոն Բարսեղյան

Նախագիծն ընդունվեց․ զինծառայողների աշխատավարձը կբարձրանա

35 մլն դոլար հատկացնում ենք ճանապարհաշինությանը եւ ամեն անգամ սթրեսի մեջ ենք՝ կարողանալո՞ւ ենք գումարը ծախսել․ վարչապետ

Մասիսի քաղաքապետի նկատմամբ «Էրեբունիի գործով» քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, բայց նա մնում է մեղադրյալ

363 մլն 110 հազար դրամի ներդրում, 13 նոր աշխատատեղ՝ 350,000 դրամ միջին աշխատավարձով․ «Ջերմուկ գրուպ» ՓԲԸ-ն ներդրում կանի

Սիս գյուղի երեխեքը հարցազրույց են տալիս, ասում են՝ Նիկոլն եկավ, խոստացավ, «գլխառադ» արեց․ էդ ճանապարհը խի՞ չեն սարքում

Վարշավան և Վաշինգտոնը մոտ են Լեհաստանում ԱՄՆ ռազմական ներկայությունը մեծացնելուն