Երկու դարերի արանքում. ինչ է սպասվում Երիտասարդական պալատին

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2004 թվականի օգոստոսի 25-ի համարում

Ինչ շենքեր կմատնանշեն երեւանցիները, եթե առաջարկվի թվարկել Երեւանի ամենահայտնի կառույցները՝ կառույցներ, որոնք, պատկերավոր ասած, Երեւանի խորհրդանիշներն են: Թվարկվածների շարքում, ասենք՝ օպերայից, մարզահամերգային համալիրից, Մատենադարանից եւ մի քանի այլ շենքերից բացի, երեւանցին անպայման կհիշատակի «կրծած կուկուռուզը»՝ Երիտասարդական պալատը: Սա իրոք Երեւանի խորհրդանիշներից մեկն է, եւ Երեւանը օտարերկրյա հյուրերին ներկայացնող գունազարդ հրատարակությունների եւ բուկլետների մեջ կա նաեւ Երիտասարդական պալատի լուսանկարը: Եւ հիմա բոլոր հիմքերն ունենք պնդելու, որ շուտով այս խորհրդանիշը կդառնա պատմություն՝ հին Երեւանի արդեն գոյություն չունեցող խորհրդանիշ:

Այս տարվա հուլիսի կեսերին Երիտասարդական պալատի սեփականատերը՝ «Ավանգարդ մոտորս» ընկերության նախագահ Էդուարդ Ավետիսյանը դիմել է շենքի ճարտարապետներ Արթուր Թարխանյանին, Հրաչ Պողոսյանին եւ Սպարտակ Խաչիկյանին ու հայտնել, որ ցանկանում է վերակառուցել շենքը՝ դարձնելով ժամանակակից հյուրանոց, եւ առաջարկել է կատարել նախագծման աշխատանքներ: Ճարտարապետները մոտ մեկ ամսվա ընթացքում ներկայացրել են մի քանի առաջարկ, որոնք բոլորն էլ ենթադրում են, որ շենքի արտաքին տեսքը չի փոխվելու: Դրանցից մեկով նախատեսվում է, որ շենքը ամբողջությամբ մնում է նույնը, եւ փոխվում է միայն ներքին կառուցվածքը, մյուսով՝ նախատեսվում է ավելացնել մի քանի հարկ ու արտաքինից ինչ-ինչ ձեւափոխումներ անել, մի այլ տարբերակով՝ շենքը մասամբ կամ ամբողջությամբ քանդվում է, եւ դրա փոխարեն կառուցվում է գրեթե նույն արտաքինով, բայց զգալիորեն ավելի մեծ՝ 26 մետրի փոխարեն 36 մետր տրամագծով շենք:

«Մեր առաջին նախագիծը նա (Է. Ավետիսյանը-խմբ.) հավանեց եւ ուղարկեց արտասահմանյան հյուրանոցային տարբեր ընկերություններ՝ կարծիքներ հավաքելու նպատակով»,-մեզ հետ զրույցում ասաց ճարտարապետներից մեկը՝ Հրաչ Պողոսյանը: Սակայն հետո, ըստ Հ.Պողոսյանի, սեփականատիրոջ պահանջները փոխվել են. «Երեք աստղը դարձավ 4, 4-ը՝ 5, 25 քմ մակերեսով սենյակները պետք է դառնային 33-35 քմ, եւ սենյակների առաստաղները պետք է բարձրանային»: Սեփականատիրոջ պահանջների փոփոխության հետ մեկտեղ՝ փոփոխվել են նաեւ ճարտարապետների առաջարկները, այդուհանդերձ՝ օգոստոսի կեսերին ճարտարապետների եւ Էդ. Ավետիսյանի հանդիպման ժամանակ դրանք բոլորը մերժվել են, եւ վերջինս տեղեկացրել է, որ հյուրանոցի վերակառուցման նախագծի մրցույթ է հայտարարելու, ինչն էլ եւ արել է:

«Ես ճարտարապետներին հայտնեցի, որ ինձ համար կարեւորը  ապագա հյուրանոցի համարների հարմարավետության ապահովումն է, այսինքն՝ դրանք պետք է համապատասխանեն ժամանակակից պահանջներին՝  բավարար մակերես, լոգարանակոնք, ապահովվի կենտրոնացված հրշեջային համակարգ, եւ այլն»,-մեզ հետ զրույցում ասաց Է.Ավետիսյանը: Ներկայումս սենյակները շատ փոքր են, բաղնիքում միայն ցնցուղ տեղադրելու հնարավորություն կա, եւ որ ամենասկզբունքայինն է՝ առաստաղը  շատ ցածր է: Սենյակների բարձրությունն ընդամենը 2,5 մետր է (անգամ սովորական պանելային շենքերում առաստաղի բարձրությունը 2,75 մետր է): Հենց այս վերջին հանգամանքն է թերեւս, որ բացառում է շենքի միայն ներքին կոնստուկցիան փոփոխելու տարբերակը:

Ուշագրավ է, որ Է. Ավետիսյանն էլ է համարում, որ 20-րդ դարի Երեւանի խորհրդանիշներից մեկը համարվող այս շենքը գեղեցիկ է, սակայն վստահ է, որ ինքը կկարողանա ավելի գեղեցիկ շենք կառուցել, որը կդառնա 21-րդ դարի Երեւանի խորհրդանիշը, եւ դրա համար պատրաստ է ներդնել 10-15 մլն դոլար: «Եթե դա լիներ 600 տարի առաջ կառուցված պատմական շենք՝ անպայման կպահպանեի, բայց խոսքը 70-ականներին կառուցված շենքի մասին է»,-ասում է նա եւ հավելում, որ շինարարությունն իրականացվել է բավական անորակ, եւ հետագայում շենքը պատշաճ չպահպանվելու պատճառով քայքայվել է: Ու հիմա, ըստ սեփականատիրոջ՝ որը նաեւ պրեֆեսիոնալ շինարար է, շենքի սեյսմակայունությունը կասկածի տեղիք է տալիս: Այսպիսով, այլեւս ակնհայտ է՝ Է.Ավետիսյանի եւ ճարտարապետների աղմկոտ բախումն անխուսափելի է:

Ճարտարապետների միության վարչության՝ երեկ տեղի ունեցած նիստում քննարկվել է այս հարցը: «Վարչության անդամների միահամուռ կարծիքն է, որ որեւէ ոտնձգություն քաղաքի ուրվագիծը կազմող շենքի նկատմամբ՝ չի կարելի անել: Մենք բոլորս մի կարծիքի ենք, որ շենքին ընդհանրապես չի կարելի ձեռք տալ»,- վարչության մոտ երեք ժամ տեւած նիստից հետո հայտարարեց միության նախագահ Մկրտիչ Մինասյանը: Վարչությունը կոչ է ուղղել Ճարտարապետների միության անդամ եւ միության անդամ չհանդիսացող ճարտարապետներին՝ չմասնակցել Երիտասարդական պալատի սեփականատիրոջ հայտարարած մրցույթին: Միության վարչությունը պատրաստվում է համապատասխան նամակներով ու դիմումներով դիմել պատկան մարմիններին՝ շենքի քանդումը կասեցնելու նպատակով:

Հայկ Գեւորգյան