Լոռիում մուրացիկ երեխաների թիվը կարող է ավելանալ. Ինչու՞

Վանաձորում անչափահասների կողմից իրականացվող մուրացկանությունը կարող է մեծ թափ հավաքել՝ կապված խնամքի հաստատությունների վերակազմակերպման հետ: Մուրացիկ երեխաների ամենամեծ թիվը Վանաձորում գրանցվել է 1994թ.-ին: Մանկատան բացվելու հետ մեկտեղ երեխաների թիվը նվազեց: Տարիներ անց՝ իսպառ վերացվեց: Այսօր արդեն, երբ խնամքի գիշերային հաստատությունները փակվում են՝ մուրացիկ երեխաների թիվը կավելանա:

Վանաձորի քաղաքապետարանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի քարտուղար Լեռնուհի Գևորգյանը հիշում է՝  1997թ.-ին Վանաձորում ձերբակալվեց մի տղամարդ, ով թվով 13 երեխաների ստիպել էր զբաղվել մուրացկանությամբ՝  այն վերածելով բիզնեսի: Տղամարդը ձերբակալվեց այն ժամանակ, երբ հայտնի դարձավ, որ նա երեխաներին նաեւ սեռական բռնության էր ենթարկել. «Վանաձորի տնակային ավաններից մեկի մի բնակիըչ թվով 13 երեխա էր բերել Վանաձոր, ստեղծել խումբ ու երեխաներին ստիպել զբաղվել մուրացկանությամբ: Որոշ ժամանակ անց պարզվեց՝ երեխաները ենթարկվել են նաև սեռական բռնության»,- Armtimes.com-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Գևորգյանն ու հավելեց, որ այս տարիներին համապատասխան կառույցների ու ՀԿ-ների կողմից տարվող աշխատանքների արդյունքում նրանց թիվը զգալիորեն կրճատվել է: Վերջին երկու տարում, ըստ հանձնաժողովի քարտուղարի՝ մուրացկանությամբ զբաղվող երեխաներ մարզում չեն հաշվառվել:

Ներկայումս, ըստ Գևորգյանի՝ կրկին լուրջ ակտիվություն է զգացվում Վանաձորում, ու նորից ղեկավարվող մուրացկանություն մեծահասակների կողմից. «Ոչ միայն ծնողներն են ղեկավարում երեխաներին, այլ նաև օտար մարդիկ՝ ծնողների իմացությամբ ու թողտվությամբ, ովքեր տարբեր քաղաքներից ու գյուղերից երեխաներ են բերում, ստիպում զբաղվել մուրացկանությամբ ու հավաքում հավաքված գումարները»:

Ղեկավարվող մուրացկանության վերջին աղմկահարույց դեպքը Վանաձորում գրանցվել է 2015թ.-ին: Ոստիկանության Վանաձորի բաժնի ծառայողները հայտնաբերել էին երկու տղամարդու, ովքեր թվով 9 երեխայի ստիպել էին զբաղվել մուրացկանությամբ: Փաստի առթիվ հարուցվեց քրեական գործ, որը, սակայն կարճվեց՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով:

Նույն թվականին երեխաներին մուրացկանության դրդելու և խնամքով չզբաղվելու հիմքով ծնողական իրավունքներից զրկվել է Տ.Պ.-ն: Երեխաները մոր ներկայությամբ գումար էին հավաքում ու հանձնում մորը, իսկ մայրը հավաքված գումարը միայն ու միայն խմիչքի վրա էր ծախսում: Երեխաներն այժմ մանկատանն են, մայրը՝ զրկված ծնողական իրավունքներից:

Երեխաների խնամքով զբաղվող կառույցների աշխատակիցները միաբերան պնդում են՝ խնամքի հաստատության փակվելը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ: Կավելանա մուրացիկ երեխաների թիվը, կավելանան նաև երեխաներին մուրացկանության դրդողները:

Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի օգնական  Աննա Սաֆարյանը Armtimes.com-ի թղթակցի հետ զրույցում անդրադառնալով Լոռու մարզի երեխաների խնամքի շուրջօրյա հաստատությունների վերակազմակերպման ծրագրին, հայտնեց, որ այն իրենից ենթադրում է առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների շուրջօրյա խնամք տրամադրող երկու հաստատությունների ՝ մանկատան և թիվ մեկ գիշերօթիկ հաստատության վերակազմավորմանը. «Մանկատունը լուծարվում է ամբողջությամբ, իսկ մանկատան գոյացած դրամական միջոցները նախատեսվում է ուղղել հաստատությունում խնամք ստացող երեխաների խնամքը ընտանեկանին մոտ միջավայրում կազմակերպելուն ուղղված համապատասխան ծրագրերի մշակմանը և իրականացմանը: Մանկատան լուծարման մասին որոշման նախագիծը ներկայացվել է կառավարություն, բայց թե երբ կներառվի օրակարգում՝ պարզ չէ»: Նախարարի օգնականի խոսքով՝ արդեն իսկ կատարվել է մանկատան սաների կարիքների գնահատում, կազմվել է անհատական զարգացման ծրագիր. «Նախագծով նախատեսվում է, որ այն երեխաները, որոնց որևէ կերպ հնարավոր չի լինի վերադարձնել կենսաբանական ընտանիք, կմիանան մանկատանը այնքան, մինչև կկառուցվեն փոքր տներ՝ նմանատիպ երեխաների համար»:

Էդվարդ Արզումանյան

Վանաձոր