Ինչպես ազատվել պատուհասից. Մերուժանի հոդվածը

Ռուսաստանը բոլոր ժամանակներում համարվել եւ ներկայումս համարվում է բռնակալ, ավարառու եւ պատերազմի հրձիգ պետություն, որի ճիրաններում անագորույն չարչարանքներ են կրել եւ կրում են նրա հարեւանությամբ ու նրանից հեռու ապրող ժողովուրդները: Եվ ահա այս պետությունն այսօր հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության խաղաղության երաշխավորը, այն դեպքում, երբ պարտքի դիմաց առգրավում է մեր երկրի գույքային ունեցվածքը, մեզ վարկ է տրամադրում ամենաբարձր տոկոսներով, իսկ մեր թշնամի պետությանը վաճառում գերժամանակակից զենքեր, որպիսիք օգտագործվում են հայ ժողովրդի բնաջնջման նպատակով:

Ռուսաստանն իր վասալ երկրներին նյութական պահանջ է ներկայացնում, որպեսզի նրանցից կեղեքված հարստությամբ ապահովի իր ժողովրդի բարեկեցությունը, ինչի համար ամրացնում է իր հեգեմոնիան իրեն հպատակ երկրներում: Այս մասին է վկայում Վ.Պուտինի վերջին հրամայականը. «Մենք այստեղից չենք հեռանա»: Այս հայտարարությունը նա արեց Գյումրիում`առանց հաշվի առնելու, թե ինչպիսի գնահատականի կարող էր արժանանալ իր խոսքը:

Ռուսաստանը Հայաստանի հետ իր առնչություններում անկախ ու կամայական է, մինչդեռ Ադրբեջանի հետ ունի ընդհանուր շահերի հավասարազոր գործընկերոջ ու բարեկամի դիրքորոշում: Գործում են ռուս-ադրբեջանական համատեղ արտադրական հիմնարկներ`Մոսկվայում եւ Բաքվում: Կասպից ծովի ջրերում խաչվում են ռուսական եւ ադրբեջանական ռազմանավերն ու առեւտրային նավերը, այսինքն`հարաբերվում են ցամաքային եւ ծովային հարեւանությամբ: Ադրբեջանն ունի Հայաստանից հինգ անգամ ավելի եւ բազմազգ բնակչություն եւ շրջապատված է իրեն աջակցող մուսուլման եւ քրիստոնյա դրացիներով: Չմոռանանք նաեւ խոստովանել ըստ էության, որ այդ երիցս նզովյալ երկրի նախագահը իր բարձր ինտելեկտի եւ, իհարկե, հայրական կապերի շնորհիվ վայելում է թրքախոս պետությունների եւ մեծ տերությունների համակրանքը: Այստեղ մեզ թույլ տանք լրացման կարգով հիշել Անտուան դը սենտ Էկզյուպերիից խորհրդավոր մի ասույթ. «Ճշմարտությունն այն չէ, ինչը պետք է ապացուցել, այլ այն է, ինչից հնարավոր չի խուսափել»: Մեկնաբանությունը թողնենք ընթերցողին:

Այժմ անցնենք Ռուսաստան-Հայաստան միջպետական իրավահարաբերություններին, տնտեսական ու առեւտրային փոխհարաբերություններին, որոնց քննարկումը մեզ կհանգնեցի այն պարզ համոզման, որ Հայաստանը Ռուսաստանի երկրորդական կարգի բարեկամն է, որին վերջինս նախեւառաջ դիտում է որպես իր ռազմական բազաների տեղակայման համար անհրաժեշտ հողակտոր քան որպես իրեն իրավահավասար ռազմավարական, գործընկեր պետություն: Այսպիսին է այն պետությունների ճակատագիրը, որոնք չունեն հարուստ ընդերք, բերրի հող, ծովային տարածք, եւ ամենակարեւորը`քաղաքական ու բարոյական բարձր վարկանիշ ունեցող առաջնորդ: Ցավոք սրտի, պետք է ասել, որ այսօրվա Հայաստանի նախագահ համարվողը մեկն է, ում քաղաքացիական գիտակցությունը ձեւավորվել է Ադրբեջանի կոմկուսի շնչի ներքո: Եթե սրա նախորդը ենթական է եղել Ադրբեջանի դրածո Կեւորկովի, ապա այս նախագահը ուղղակի ենթական է եղել Կեւորկովի հաջորդ տխրահռչակ  Պողոսովի: Այս երկու հայադավ կերպարների քաղաքական դպրոցն են անցել Հայաստանի երկու նախագահները: Հավանաբար, այսպիսի երերուն վիճակից դրդված լինելով էր, որ Սերժիկ Սարգսյանն իր նախագահ դառնալու ճիշտ հաջորդ օրը հեռուստացույցի միջոցով հայտարարեց. «Գիտեք թե մոռացե՞լ ենք, որ մեզ ասում էիք շուռ տված»: Լսելով այս հայտարարությունը՝ ակամա մնում ես շվարած ու չես գուշակում, թե ով է այս խոսքի հեղինակը: Այսպես կարող էր արտահայտվել միայն մեկ ուրիշ երկրից Հայաստան գործուղված դրածոն, այն քաղաքական երկկենցաղը, ումից կարելի էր սպասել ցանկացած դավադրություն իր իսկ ղեկավարած երկրի դեմ: Եվ հենց այսպիսի ղեկավարին է ձեռնատու երկիրը պատերազմի սարսափի մեջ պահելը: Եվ միգուցե այս մտավախությունն էր պաշարել Ղարաբաղի հերոս Զորի Բալայանին, ով քստմնելիորեն դիմել էր Ռուսաստանի առաջնորդին`թախանձելով Ղարաբաղն ընդգրկել ՌԴ կազմի մեջ` այդպիսով հեռացնել Հայաստանից: Այսինքն`Հայաստանը թողնել մենակ, թշնամու կրակահերթի տակ:Երբեւէ մտածե՞լ է այս ծերուկը, որ Հայաստանի ժողովուրդը մատաղացու գառ չէ`ղարաբաղյան պատերազմի զոհասեղանին դրված:

Պարադոքսալն այն է, որ նույնիսկ հարաբերական անդորրի պայմաներում օրեցօր ավելանում է սահմանային զոհերի թիվը, իսկ այստեղ Սերժիկ Սարգսյանն իր իշխանությունը պահպանելու համար ավելացնում է հրացանավորների թիվը: Ուրեմն, ինչո՞ւ զարմանալ, որ Հայաստանում բնակչության թվի համեմատ այսքան մեծաքանակ է ագային անվտանգության ծառայողների ու նրանց գործակալների թիվը: Ավելին, ունենք քսան հազար գլխաքանակ ոստիկան, մի թվաքանակ, որի չափը կարող է զարմանք պատճառել ինդոնեզական արխիպելագից մինչեւ Կուրիլյան կղզիներ եւ Ջիբլարթարից մինչեւ Լամանշ տարածվող պետությունների առաջնորդներին: Ումի՞ց է վախենում այս Սերժիկ Սարգսյանը: Մի՞թե դաժանություն չէ այսքան հետախույզ ու ոստիկան պահելը, այն էլ աղքատ ու պատերազմի բովանցքում ապրող ժողովրդի արյան ու քրտինքի հաշվին: Այս առիթով արժե մեկ օրինակ բերել պատմությունից: Մարկոս Ավրելիոսը դիմելով իր զորքին`ասում էր. «Զինվորներ, ես ձեզ պահում եմ, որպեսզի դուք ժողովրդին պաշտպանեք ինձնից, այլ ոչ թե ինձ ժողովրդից»: Այսպես խոսելու իրավունք ուներ նա`իր ժողովրդին բարօրություն շնորհող հանճարը: Նման մեծություն ունենալու արժանի են իրենց կամքով առաջնորդ ընտրելու ընդունակ ազգերը:

Այսքանից հետո մնում է խորհել, թե ինչպես ազատվել Սերժիկ Սարգսյան կոչեցյալ պատուհասից: Նրանից ազատվելու հետեւանքով միայն մեր հայրենիքը իր հարեւանների հետ կապրի խաղաղությամբ`իբրեւ արժանապատիվ երկիր ու  պետություն:

Մերուժան