Երկաթուղային օղակ մեր շուրջ. Հայաստանը տարածաշրջանային «խաղացող» չէ

Նոյեմբերի 1-ին Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում տեղի ունեցավ Իրանի, Ադրբեջանի եւ Ռուսաստանի նախագահների հանդիպումը: Սա նման ֆորմատով արդեն երկրորդ հանդիպումն է՝ առաջինը եղել է 2016 թվականի օգոստոսին:

Հանդիպումներում քննարկվող հիմնական թեման, իհարկե, նավթն ու գազն են, որոնք գտնվում են Կասպից ծովի տակ, եւ պետք է որոշեն, թե ոնց են բաժանելու իրար մեջ: Բայց կա նաեւ մի թեմա, որը շատ ավելի հետաքրքիր է Հայաստանի համար: Եթե ավելի ճիշտ ձեւակերպենք՝ մտահոգիչ: Ընդ որում՝ մեղմ ասած:

Խոսքը, իհարկե, այսպես կոչված՝ «Հյուսիս-հարավ տրանսպորտային միջանցքի» մասին է, որը Իրանը կապում է Ռուսաստանի հետ Ադրբեջանի տարածքով: Այդ միջանցքի հիմնական բաղկացուցիչը երկաթուղին է: Ներկայումս Իրանի եւ Ադրբեջանի երկաթուղիները միացած չեն: Պակասում է մի հատված, որը ընկած է իրանական Աստարա եւ Ռեշտ քաղաքների միջեւ: Այդ հատվածը ներկայումս կառուցվում է եւ տեղական ԶԼՄ-ների պնդմամբ արդեն 90 տոկոսով պատրաստ է:

Ինչո՞վ է դա առնչվում Հայաստանի հետ: Առնչությունն ուղղակի է: Սա Հայաստանը շրջանցող հերթական տրանսպորտային ուղին է: Այդ հանդիպումից ընդամենը մեկ օր առաջ էլ պաշտոնապես գործարկվեց Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին: Իրան-Ադրբեջան երկաթուղու գործարկմամբ տարածաշրջանի բոլոր երկրները կունենան միմյանց հետ երկաթուղային հաղորդակցություն այն դեպքում, երբ ընդամենը մի քանի տարի առաջ այդպիսի հաղորդակցություն հնարավոր էր միայն ու բացառապես Հայաստանի տարածքով:

Այսպիսով, Հայաստանի հարեւան երկրները Հայաստանի շուրջ կառուցեցին երկաթուղային օղակ, որով կարող են հաղորդակցվել ոչ միայն իրար հետ, այլեւ լինել շատ ավելի մասշտաբային փոխադրումների բաղկացուցիչ մաս:

«Կարեւոր հարցերից մեկը երեք երկրների միջեւ փոխադրումներն են եւ փոխադրումներն են Ասիայի եւ Եվրոպայի միջեւ: «Հյուսիս-հարավ» միջանցքը կմիացնի այս երկու աշխարհամասերը»,- հանդիպման ժամանակ ասել է Իրանի նախագահ Ռոհանին:

«Անցած հանդիպումից հետո ընկած ժամանակահատվածում Ադրբեջանը արդիականացրել է իր երկաթուղային ենթակառուցվածքները, կառուցվել է երկաթուղի մինչեւ Իրանի սահման: Եվ այս տարվա մարտին առաջին գնացքը անցել է ադրբեջանա-իրանական սահմանը»,- նույն հանդիպման ժամանակ ասել է Ադրբեջանի նախագահ Ալիեւը: «Ներկայումս «Հյուսիս-հարավ» միջանցքի ադրբեջանական հատվածը ամբողջությամբ պատրաստ է շահագործման: Թող այդ մասին իմանա նաեւ մամուլը...»,- ավելացրել է Ալիեւը:

«Իմ գործընկերները այդ մասին արդեն ասացին, ես չէի ուզենա կրկնել: Միայն ավելացնեմ, որ այն կարեւոր, շատ կարեւոր «Հյուսիս-հարավ» միջանցքը, որի մասին այստեղ խոսվեց, թեստային ռեժիմով արդեն աշխատել է: Անցած տարի Հնդկաստանից մատակարարումներ են կատարվել Իրանի տարածքով դեպի Ռուսաստան...: Այս երթուղին ցույց տվեց իր տնտեսական նպատակահարմարությունը եւ արդյունավետությունը»: Սա էլ ՌԴ նախագահ Պուտինի ելույթից մի հատված է, որ նա ունեցել է Թեհրանում Ադրբեջանի ու Իրանի նախագահների՝ վերը նշված հանդիպման ժամանակ:

Ինչով է մտահոգիչ մեզ համար այս երկաթուղին: Սա ամենեին էլ «աշխարհաքաղաքական» խանդի դրսեւորում չէ: «Հյուսիս-հարավ» ադրբեջանա-իրանա-ռուսական այս նախագծի իրագործումը գործնականում անիմաստ է դարձնում նույն անունը կրող հայկական պրոյեկտը, որը ներկայումս նյութականանում է Իրան- Հայաստան սահմանը Վրաստան-Հայաստան սահմանին կապող «Հյուսիս-հարավ» ավտոմայրուղին: Այն, իհարկե, կկապի մեր երկրի հյուսիսն ու հարավը, դրանով կտեղափոխվեն ուղեւորներ ու բեռներ բայց որպես տարանցիկ ճանապարհ, որը պետք է կապեր Իրանը Վրաստանի հետ, այնքան էլ ծանրաբեռնված չի լինելու: Հոսքերի հիմնական մասը, բնականաբար, կանցնի ադրբեջանի տարածքով, քանի որ դա կապում է ոչ միայն Իրանը Վրաստանի հետ, այլ ամբողջ Ասիան ամբողջ Եվրոպայի հետ:

Այստեղ մի ուշագրավ նրբություն էլ կա: ԵՏՄ-ն ու Իրանը մտադիր են կնքել ազատ առեւտրի համաձայնագիր: Եվ ԵՏՄ-ից Հայաստանի ստանալիք օգուտներից մեկն էլ լինելու էր այն, որ ԵՏՄ-ի եւ Իրանի միջեւ ապրանքաշրջանառության մի զգալի մասը անցնելու էր Հայաստանի տարածքով: Բայց հիմա կռահեք երեք փորձից, թե նման համաձայնագիր ստորագրելուց հետո ԵՏՄ-Իրան ապրանքաշրջանառության հիմնական մասը որ երկրի տարածքով է անցնելու:

Ի դեպ, Ռուսաստանի, Հայաստանի ու Իրանի նախագահների հանդիպումների որեւէ ֆորմատ գոյություն չունի: Գոյություն չունի, որովհետեւ դրա իմաստը չկա: Հայաստանը տարածաշրջանում որպես ինքնուրույն «խաղացող» ըստ էության չկա:

Տպել
8175 դիտում

Թել Աբյադ քաղաքի հայ ընտանիքները երեկ Հալեպ են հասել, Ղամիշլիում իրավիճակը համեմատաբար հանդարտ է․ Զարեհ Սինանյան

Սպանդանոցները ունեն համապատասխան հզորություններ և պատրաստ են մատուցելու անհրաժեշտ ծառայությունները

«Երևան Մոլ»-ի ավտոկայանատեղիում կոտրել են Lexus-ի ապակին և հափշտակել մոտ 6 մլն դրամ

ՍԴ-ն խուսափում է կատարել իր վրա դրված Սահմանադրական առաքելությունը․ Վարդանյանը՝ ԱԺ դիմումը վարույթ չընդունելու մասին

Բալթյան պաշտպանական քոլեջի դեկանն այցելել է Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Հակատանկային ստորաբաժանումներում կազմակերպվել են գործնական պարապմունքներ

Հայ ականազերծողների և բժիշկների մարդասիրական առաքելության նոր խումբը մեկնել է Սիրիա

Բակո Սահակյանը խորհրդակցություն է անցկացրել ԱԳՆ-ի ղեկավար կազմի եւ արտերկրում մշտական ներկայացուցիչների հետ

Զոհեր և 100-ի հասնող ծանր վիրավորներ. ռազմական գործողությունները Սիրիայում շարունակվում են. օր 6-րդ

Ալավերդու ԲԿ տնօրենի պաշտոնի շուրջ աղմուկը կարող է հասնել դատարան. հավակնորդը մրցութային կարգի իր մեկնաբանությունն ունի

«Հրազդան» ՔԿՀ ծառայողները նկատել են հիմնարկ նետված դեղահաբերը

Բոլոր մարզերի կողմից կներկայացվեն մարզը զբոսաշրջիկների համար հետաքրքիր դարձնող ծրագրեր. Պապիկյան

Փլուզում Մեծարենցի փողոցում. փլուզվել է տան արտաքին պատերից մեկը, ճաքճքել են մյուսները

Եթե առանց էմոցիաների նայեք, կտեսնեք, որ 1-ին կեսում լավ կոմբինացիաներ էին ստացվում. Գյուլբուդաղյանցը Լիխտենշտեյնի մասին

Թուրքիայում ռազմական գործողությունների արդյունքում փախստականների թիվը հասել է 160 հազարի. ՄԱԿ

Ինձ թվում է՝ թիմի խաղն ստացվեց. Տիգրան Բարսեղյանը՝ Լիխտենշտեյնի դեմ հանդիպման մասին

Նախարար Պապիկյանը մարզպետների հետ խորհրդակցություն է անցկացրել

39-ամյա կինը որոնվում է որպես անհետ կորած (տեսանյութ)

Գյումրիում մեքենաները մաքսազերծվում են 20 րոպեում. Հյուսիսային մաքսատունն անցել է աշխատանքային ռեժիմի

Ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել բոլոր մարդկանց, ում շնորհիվ հաղթահարեցինք աղբահանության ճգնաժամը. Հայկ Մարության