Երևան
12 °C
Վաշինգտոնում կայացել է Հայագիտական ընկերակցության հատուկ համաժողովը, որի ընթացքում ամերիկահայ գիտնականներն ու ուսուցիչները քննարկել են արեւմտահայերենի պահպանման հեռանկարները, գրում է Ամերիկայի ձայնը:
Համաժողովին մասնակցած անվանի ամերիկահայ պատմաբան Ռիչարդ Հովհաննիսյանի խոսքով, խնդիրն առավել քան արդիական է. «Վտանգված լեզու է, մեր գեղեցիկ արեւմտահայ բարբառները, որով ես մեծացա: Մեր արեւմտահայ գրականությունը շատ հարուստ գրականություն է, բայց այսօր դժբախտաբար նահանջի մեջ ենք, որովհետեւ արդեն 100 տարի Սփյուռքի մեջ ենք եւ հետզհետե մեր սերունդները կդժվարանան»:
Ի տարբերություն Հայաստանում գործածվող արեւելահայերենի, արեւմտահայերենի ճակատագիրը այլ կերպ է դասավորվել, նշում է Կանադայի Մանքթոնի համալսարանի դասախոս Սիլվիա Կասպարյանը. «Արեւմտահայերենը մնացել է միայն որպես Սփյուռքի լեզու, կապված է Սփյուռքի հետ»:
Մինչդեռ, հայ համայնքներում երկրորդ եւ երրորդ սերունդները հայերեն տանը գրեթե չեն խոսում՝ երեխաներին հայերենի գործում ապավինելով հիմնականում կիրակնօրյա դպրոցների վրա, պատմում է Կալիֆորնիայի համալսարանի ուսանող Ջեսի Առլենն, ով ինքն էլ կիրակնօրյա դպրոցում հայերեն է դասավանդում.«Կիրակնօրյա դպրոցները բավարար չեն լեզուն սերունդներին փոխանցելու համար»:
Համաժողովի կազմակերպիչ Գուլբենկյան հիմնադրամը ներկայացնող Անի Գարմիրյանի խոսքով, հիմնադրամն ունի արեւմտահայերենի պահպանության ծավալուն ծրագիր, որը նախատեսում է լեզվի ուսուցում, գրականության տպագրում, թարգմանություններ եւ ամենակարեւորը՝ ճամբարներ, որտեղ երիտասարդները կարող են արեւմտահայերեն սովորել.«Իրար կծանոթանան, միասին հաճելի ժամանց կունենան, եւ կզարգացնեն իրենց հայերենը գրավոր, խոսակցական»:
Նոր ժամանակները արեւմտահայերենի պահպանման համար նոր մոտեցումներ են պահանջում, նշում են գիտնականները:
«ԱՄՆ-ում մենք ունեինք միայն արեւմտահայերենը մեր բառբառներով՝ Խարբերդի, Վանի եւ այլն», - Ռիչարդ Հովհաննիսյանի խոսքով, վերջին քառորդ դարի ընթացքում նորանկախ Հայաստանից արտերկիր գաղթաց հարյուր հազարավոր հայերը փոխեցին Սփյուռքի լեզուն՝ իրենց հետ բերելով արեւելահայերենը: «Եվ Ամերիկայում հայերեն լեզուն փոխվեց եւ այսօր ամերիկահայությունը, եթե հայերեն է խոսում, ապա՝ արեւելահայերեն՝ Այդ իրարկե կազդե ամեն ինչի վրա»:
Ստեղծված իրավիճակում Ռիչարդ Հովհաննիսյանը կարեւոր է համարում, որ Սփյուքում զարգանան միաժամանակ ե՛ւ արեւելահայերենը, ե՛վ արեւմտահայերենը. «Կարելի է երկու լեզուներով հանգիստ խոսել եւ ապրել ու չզգալ, որ միայն միալեզու դառնամ, կամ միամշակույթ լինեմ»:
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
ԱՄՆ-ն Հնդկական օվկիանոսում խորտակեց իրանական ռազմանավը, որն իրեն «անվտանգ էր զգում միջազգային ջրերում»․ Հեգսեթ
Ամերիաբանկը` Լոնդոնի ֆոնդային բորսայի 100 խոշոր ընկերությունների ցանկում` որպես LFG ֆինանսական խմբի անդամ
Մշտապես կապի մեջ ենք գրեթե բոլորի հետ, երկիր-երկիր գիտեմ՝ որ քաղաքացին որտեղ ինչ խնդիր ունի․ Միրզոյան
Ինչ ջերմաստիճան է կանխատեսվում առաջիկա օրերին տարածաշրջանի համար
Կրակոց չի հնչել, գործը փոխանցվել է նախաքննական մարմին. ՆԳՆ-ն՝ սուպերմարկետների տերերի միջև միջադեպի մասին
1 միլիոն 200 հազար այց՝ երկու ամսում․ համակարգը, ըստ էության, մարսում է այս դիմելիությունը․ Ավանեսյան
Ականներ են տեղադրում Հայաստանի տակ. հյուսիսը հերթով զոհաբերելու է իր գործակալներին. Բլեյան. տեսանյութ
Իսրայելական ուժերը ներխուժել են լիբանանյան տարածքներ․ հայտնի է զոհերի մասին
Շնորհավորում եմ բոլորիս հրաձգության ԵԱ Հայաստանի հավաքականի ցույց տված արդյունքի առիթով․ վարչապետ
Լոռիում հանցավոր խումբ է ձերբակալվել․ տեսանյութ
էկոնոմիկայի փոխնախարարն այցելել է Մասիսում գործող տեղական կաշվի վերամշակմամբ զբաղվող արտադրական ձեռնարկություն
Եթե մենք՝ ՀՀ-ն, Ադրբեջանը, Վրաստանը, կարողանանք տարածաշրջանը դարձնել արագ, ապահով անցում, եկամուտը կավելանա
Նորից եմ առաջարկում՝ թող բարի լինեն հավաքվեն․ ինչու Աբրահամյանին թույլ չի տրվել տեսնել ձեռք բերված զենքերը
Որոշ տարածաշրջաններում ձյուն ու անձրև է․ երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով
Հայաստանը և Գերմանիան քննարկում են «Միջին միջանցքի» շրջանակում համագործակցության հնարավորությունները
Իրանից բալիստիկ հրթիռ է արձակվել Թուրքիայի ուղղությամբ
Ռոբի վախտ Պողոսին «պրիվետի» համար տվին սպանեցին, իսկ վարչապետին խանութ չթողեցին, սուսուփուս դուրս եկավ
Մնում է հասկանալ, թե նավթամթերքը երիտասարդն ինչպես է Իրանից հասցնելու Վանաձոր․ Սաֆարյանը՝ Կարապետյանին
Երեկ և այսօր տեղի ունեցած թռիչքներով 110 ՀՀ քաղաքացի է վերադարձել․ Միրզոյան
Որ ասում եք՝ «պերաշկի» եք ուտում, չի երևում, որ դուք հացադուլ հայտարարած և քուրձ հագած վիճակում եք․ վարչապետ
Մեկնարկում է բազմաբնակարան շենքերի կառավարիչների վերապատրաստման գործընթացը
Իրանում մեկնարկել է երկրի նոր հոգևոր առաջնորդի ընտրությունը
Starlink-ի՝ ՀՀ կառավարությանը նվիրաբերած տերմինալների 100 նոր խմբաքանակն արդեն Հայաստանում է
Անվճար զանգեր և SMS-ներ Ucom-ից՝ Մերձավոր Արևելքում գտնվող բաժանորդների համար
Վարդան Ղուկասյանը կշարունակի մնալ կալանավորված
Աշխատանքային այցս Վրաստան ավարտվեց․ վարչապետը տեսանյութ է հրապարակել
Դատարանը Վազգեն Սաղաթելյանին պարտավորեցրել է հերքել Արուսյակ Մանավազյանի վերաբերյալ տարածած զրպարտությունը
Դոլարը թանկացել է. ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան մարտի 4-ին
Թեհրանում կմեկնարկի Ալի Խամենեիի եռօրյա հրաժեշտի արարողությունը
Հայաստանի առաջին երեք նախագահների օրոք Հայաստանից 1 միլիոն մարդ անվերադարձ հեռացել է. Կոնջորյան
Հայտարարությունը, թե Սևանի դիահերձարանի աշխատակիցները դեկտեմբերի աշխատավարձը չեն ստացել, սուտ է. ԱՆ
«ՔոնթուրԳլոբալ Հիդրո Կասկադ»-ն ընդունում է Սպանդարյան ջրամբարի պահակակետի նորոգման աշխատանքների գնառաջարկներ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ԱՄԷ-ում կամ որևէ այլ երկրում անշարժ գույք չունի. Նազելի Բաղդասարյան
Ռուսաստանը շնորհակալ է Հայաստանին՝ Իրանից ՌԴ քաղաքացիների վերադարձն ապահովելու համար. Զախարովա
Սպասվում են տեղումներ, լեռնային շրջաններում՝ բուք և ցածր հորիզոնական տեսանելիություն, մերկասառույց
Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տնտեսական կապեր են հաստատվում Վրաստանի աջակցությամբ և օգնությամբ. ՀՀ վարչապետ
2025-ին Հակակոռուպցիոն կոմիտեում քննվել է 2585 քրեական վարույթ, որոնցից ավարտվել է 890-ը. Արթուր Նահապետյան
Հույս ունենք՝ առաջիկայում Հայաստանից ևս արտահանումներ կիրականացվեն երկաթուղով․ Փաշինյան
Լիբանանի ռմբահարվող տարածքներից ուղեկցվել և հատուկ չվերթով Երևան է ուղարկվել երիտասարդական նվագախմբի 87 անդամ
Կլինի վերջին անվճար տեղափոխումը դեպի Մասկատ՝ Fly One-ի թռիչքի ուղևորների համար. ԱՄԷ-ում ՀՀ դեսպանատուն
