Երբեք իմ ստամոքսը իմ աստվածը չեմ դարձրել. Արմեն Էլբակյան

Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում ընթանում են դրամատուրգ Ժորա Հարությունյանի «Հարսնացուն հյուսիսից» կատակերգության բեմադրման աշխատանքները: Պիեսը նվիրվելու է դրամատուրգի 90-ամյակին, նաեւ՝ Վարդան Աճեմյանի հիշատակին: Օգտագործվելու է Առնո Բաբաջանյանի՝ հատուկ այս գործի համար գրված երաժշտությունը:

Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Արմեն Էլբակյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նշեց, որ բեմադրվող պիեսը նպատակ ունի հիշատակելու ոչ միայն մեր մեծերին, այլեւ՝ ստեղծելու կապ իրականության եւ անցյալի միջեւ, այն իրականության, որ ունեցել ենք: «Նպատակ ունենք ապացուցելու, որ ժամանակները կարեւոր չեն, այլ կարեւոր է սերը մարդու, մերձավորի, միմյանց հանդեպ»,- ասում է Արմեն Էլբակյանը:  

Գեղարվեստական ղեկավարի հետ խոսեցինք նաեւ թատրոնի խնդիրների, աշխատանքային դժվարությունների, երկրում տիրող սոցիալական վիճակի մասին.

- Թատրոնը միշտ ունի նույն խնդիրները, միշտ պետք է փորձի կերպարի մեջ մտնել եւ փորձի փոխանցել այն գեղարվեստական խոսքը, որի միջոցով ներկայացվում է 21-րդ դարում անհատին, հասարակությանը անհանգստացնող խնդիրները:

- Պարոն Էլբակյան, ժամանակի հետ փոխվում է դերասանական կազմը, համալրվում նոր մարդկանցով, երիտասարդներով, արդյո՞ք չի դժվարանում ձեր աշխատանքը՝ որպես գեղարվեստական ղեկավար:

- Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարի աշխատանքն ինքնին շատ բարդ, ամենօրյա, երկարատեւ ու տքնաջան աշխատանք  է: Ինչ վերաբերում է երիտասարդությանը, նրանք էլ իրենց հետ բերում են նոր խնդիրները, իրենց ցանկությունները, որովհետեւ մարդ արարածը ցանկություններով է առաջնորդվում: Սակայն ես զգում եմ, որ գնալով նրանք հզորանում են, ավելի համարձակ են դառնում: Համոզված եմ, որ վաղվա օրը նրանցն է:

- Ի՞նչ կարծիք ունեք Հայաստանում տիրող աղքատության, սոցիալական բազում խնդիրների վերաբերյալ, արդյո՞ք երկրի սոցիալական ծանր վիճակն իր հերթին խոչընդոտ չի հանդիսանում մշակույթի զարգացմանը:

- Փոքր տղա էի, երբ քարի վրա կարդացի՝ «100 ձուն արժե 1 լումա, վա՜յ մեզանից հետո եկողներին»: Այս պարագայում, մարդիկ ապրում են ուտելու համար, այլ ոչ թե ուտում ապրելու համար: Այս ամբողջ ուրբանիզացիան եւ այս չհայտարարված պատերազմները տանում են համաշխարհային աղետի: Իմ կարծիքով, երրորդ համաշխարհային պատերազմն արդեն սկսվել է, պարզապես հայտարարված չէ: Պատահական չէ, որ աշխարհի տարբեր ծայրերում բախումներ են, կրակոցներ, ինչը նաեւ նպաստում է սոցիալական վիճակի ծանրացմանը, սակայն դրա արդարացումները ես չեմ ուզում տալ:

- Ըստ ձեզ, ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնյաները ո՞ր մեկն են անում այս պարագայում, ուտում են ապրելու համա՞ր, թե՞ ապրում են ուտելու համար:

- Ես այդ տեսակ գնահատական չեմ կարող տալ, որովհետեւ իմ ուղեղը դրանով չի զբաղված, եթե լինի էլ, դա համատարած չի կարող լինել: Երբեք իմ ստամոքսն իմ աստվածը չեմ դարձրել, դրա համար գնահատականներ չունեմ տալու: Այս կամ այն մարդու դատածով երբեք չի կարելի ընդհանուր դատողություն անել, նրանք, ովքեր այդպես են ապրում, միեւնույն է, պատժվելու են թե՛ այս, թե՛ այն աշխարհում: Մեզանում ինչքան պրիմիտիվ, անգրագետ, կամ կիսագրագետ մարդ կա, գալիս են գնահատականներ տալու, դեռ ոչինչ չստեղծած, ոչինչ չարարած ինչ-որ բանի գնահատականներ են տալիս:

- Քաղաքականությամբ հետաքրքրվու՞մ եք, հետեւո՞ւմ եք երկրում տիրող իրադարձություններին:

- Քաղաքականությունն ի՞նչ է, որ չհետաքրքրվեմ, սա մի ընթացք է, ինչպես կյանքն է ընթանում իր հունով, այնպես էլ քաղաքականությունը, քաղաքականության մեջ ամեն մեկն իր անձնական ստամոքսի հաշիվն ունի, ամեն մեկն իր անձնական հաշիվն ունի, իր աթոռի կռիվը: Միշտ էլ այդպես է եղել՝ Սոկրատեսից մինչեւ մեր օրերը: Թատրոնն այս աշխարհի փոքր մոդելն է եւ դրա համար շատ ծիծաղելի է, որ արվեստագետները քաղաքականությամբ են զբաղվում: Այս պահին իմ կոլեգաներից շատերը բարձրանում են ամբիոններ, հնչեցնում քաղաքական հարցեր, սակայն ես աշխատում եմ հեռու մնալ:

Աղունիկ Հովհաննիսյան