Ֆիլիպ Մորիսը պնդում է, որ IQOS-ը կապ չունի հակածխախոտային օրենքի նախագծի հետ

Աշխարհում հայտնի ծխախոտային արտադրանք թողարկող Ֆիլիպ Մորիս ընկերության հայաստանյան ներկայացուցչությունը պնդում է, որ իրենք որեւէ կապ չունեն կառավարության կողմից նախաձեռնած ծխելու դեմ պայքարի մասին օրենքի նախագծի հետ: Այս մասին «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասաց «Ֆիլիպ Մորիս» ընկերության կոորպորատիվ բաժնի հաղորդակցության գծով գործադիր Տաթեւիկ Հովհաննիսյանը՝ պատասխանելով հարցին, թե ի՞նչ կապ կա օրենսդրական նախաձեռնության եւ ձեր ընկերության կողմից թողարկվող նոր ծխախոտային արտադրատեսակի միջեւ:

«ՀԺ»-ն մարտի 6-ին գրել էր, որ «Ֆիլիպ Մորիս» ընկերությունը Հայաստանում արդեն իրականացնում է իր ստեղծած «IQOS» անունը կրող արտադրանքի մանրածախ վաճառքը եւ հարց էին բարձրացրել, թե ի՞նչ կապ կարող է ունենալ այդ արտադրանքը ծխելու դեմ պայքարի օրենսդրական նախաձեռնության հետ:

Ծխախոտի շուկայում նոր ապրանքը նման է էլեկտրական ծխախոտներին, սակայն արտադրողը բազմաթիվ առավելություն ու տարբերություններ է ներկայացնում: Էլեկտրական սարքը այնպես է հարմարեցված, որ դրա վրա ավելացվում է ծխախոտի նոր տիպի գլանակը: Սարքի միջոցով ծխախոտը չի այրվում, այլ ջեռուցվում է այնքան, որպեսզի գոլորշի առաջանա: Դրա արդյունքում ծուխ եւ մոխիր չի առաջանում: Այսինքն՝ այրում չի լինում: Դասական իմաստով սա ծխախոտ չէ, բայց բովանդակային առումով ծխախոտ է, քանի որ ծխախոտային այս արտադրանքի հիմքում նույն նիկոտինն է: 

«Օրենքի նախագծի հոդված 1-ի առաջին մասը, որտեղ սահմանվում են օգտագործվող հասկացությունները, ներառում է բոլոր տեսակի այլընտրանքային արտադրատեսակները, այդ թվում՝ IQOS սարքը եւ սարքի հետ օգտագործվող HEETS գլանակները։ Հետեւաբար, նախագծով առաջարկվող բոլոր սահմանափակումները վերաբերում էին նաեւ ցանկացած տեսակի նորարարական արտադրանքին»,- ասաց Տաթեւիկ Հովհաննիսյանը:

IQOS սարքը եւ դրա համար արտադրված գլանակները չեն դասակարգվում որպես դասական ծխախոտ: Ընկերության ներկայացուցիչը այդ հարցը հետեւյալ կերպ է բացատրում, որ տաքացվող ծխախոտի գլանակաները պարունակում են ծխախոտ եւ դասակարգվում են որպես ծխելու համար չնախատեսված արդյունաբերական մշակման այլ ծխախոտ։ «Այս գլանակները Հայաստանից բացի նույն կերպ դասակարգվել են 40-ից ավելի երկրներում, այդ թվում՝ Իտալիան, Հունաստանը, Ռուսաստանը,Ղազախստանը։ Ինչպես տեսնում եք, սա միջազգային պրակտիկա է ու բխում է արտադրանքի այլընտրանքային բնույթից»:

Հարցին՝ այդ դեպքում ինչո՞ւ արտադրանքի տուփերի վրա գրված չի, որ ծխելը վտանգավոր է առողջության համար, այլ պարզապես նշված է, որ այն առաջացնում է կախվածություն, Տաթեւիկ Հովհաննիսյանը պատասխանեց. «Բառիս ուղիղ իմաստով IQOS-ի օգտագործումը ծխել չէ։ IQOS-ը չի այրում թութունը, այլ տաքացնում է այն, այդ իսկ պատճառով օգտագործման արդյունքում առաջանում է ոչ թե ծուխ, այլ գոլորշի։ Չկա ծուխը, չկա եւ ավանդական ծխելը։ Մյուս կողմից, Heets գլանակների մեջ առկա է թութուն, որը պարունակում է նիկոտին։ Ու, չնայած նիկոտինը չէ ծխելու հետ կապված հիվանդությունների առաջացման առաջնային պատճառը, ընկերությունն իր պարտքն է համարում սպառողներին զգուշացնել, որ նիկոտինը առաջանցում է կախվածություն»:

Նրա խոսքով, IQOS-ը նորարարական արտադրանք է, որն ունի ծխելու վնասը նվազեցնելու պոտենցիալ՝ այրումը տաքացումով փոխարինելով։ Միեւնույն ժամանակ, չկա նիկոտին պարունակող արտադրանք, որ բացարձակապես անվտանգ լինի սպառողի համար։ Այդ իսկ պատճառով արտադրանքի վրա առկա է մակնշում, որ վերջինս զերծ չէ ռիսկերից։

Մեր նախորդ հրապարակման մեջ փաստել էինք, որ «Ֆիլիպ Մորիս»-ի նոր արադրանքի տուփերի վրա նույնիսկ ակցիզ չկա, որը հանդիպում ենք անխտիր բոլոր ծխախոտների տուփերը զննելուց: «Բնականաբար, լինելով թութուն պարունակող արտադրանք, HEETS գլանակները ենթաակցիզային ապրանք են հադիսանում եւ դրանց համար Ֆիլիպ Մորիս Արմենիա ընկերությունը ՀՀ հարկային օրենսգրքով սահմանված կարգով վճարում է ակցիզային հարկ։ Ինչ վերաբերվում է տուփերի վրա կցվող ակցիզային դրոշմանիշերին, ապա համաձայն ՀՀ Հարկային օրենսգրքի, HEETS գլանակները ընդգրկված չեն ակցիզային դրոշմանիշերով պարտադիր դրոշմավորման ենթակա ապրանքների ցանկում։ Մեկ անգամ եւս ընդգծենք, որ դա չի նշանակում, որ նշված ապրանքի համար ակցիզային հարկ չի վճարվում»,- հակադարձում է ընկերության ներկայացուցիչը:

Անդրադառնալով միջազգային մամուլում առկա բազմաթիվ հրապարակումներին, որ նոր արտադրանքը նույնպես քաղցկեղածին է, Տաթեւիկ Հովհաննիսյանը առաջ է քաշում «Ֆիլիպ Մորիս» ընկերության անցկացրած հետազոտության եզրակացությունը: Քանի որ Հայաստանում համապատասխան փորձաքննության ենթարկված չէ այդ արտադրանքը նաեւ այն պատճառով, որ նման լաբորատորիաներ պարզապես չկան, կներկայացնենք իրենց հետազոտության արդյունքները:

IQOS-ի գոլորշին միջինում 90-95%-ով ավելի քիչ վնասակար նյութեր է պարունակում, քան, հատուկ հետազոտական նպատակներով ստեղծված ստանդարտ սիգարետը: Լաբորատոր հետազոտությունները հաստատում են, որ IQOS-ի գոլորշին զգալիորեն ավելի քիչ վնասակար է, քան սիգարետի ծուխը։ Մինչ օրս  կատարված կլինիկական հետազոտությունները մատնանշում են,  որ ամբողջությամբ IQOS-ի անցած ծխողների մոտ զգալիորեն նվազել է 15 թունավոր նյութերի ազդեցությունը: IQOS-ը երկրորդական ծխի աղբյուր չի հանդիսանում: Օդի որակի հետազոտության համաձայն՝ IQOS-ի օգտագործումը բացասաբար չի ազդում սենյակային օդի որակի վրա։ «Հետազոտությունը ցույց է տալիս IQOS-ի հանդեպ հետաքրքրության ցածր մակարդակ այն մարդկանց շրջանում, ովքեր երբեք չեն ծխել կամ դադարեցրել են ծխելը, մինչդեռ չափահաս ծխողների շրջանում նրանց՝ IQOS-ի հավանական օգտագործողներ դառնալու մեծ պոտենցիալ կա»,- նշեց Տաթեւիկ Հովհաննիսյանը:

Նյութը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 24-ի համարում: