Մուլտիմիլիոնատերերը փորձում են փրկել ունեցվածքը. ինչից են վախենում

Լրատվամիջոցների տեղեկությունների համաձայն, անցյալ տարի միայն բանկային համակարգի միջոցով Հայաստանից դուրս է բերվել մոտ 1,2 միլիարդ դոլար։ Սա իսկապես պատկառելի թիվ է, առավել եւս՝ որ կանխիկի տեսքով նույնպես լուրջ գումարներ են դուրս բերվում երկրից։ Ընդ որում՝ այս տվյալները ներկայացնող լրատվամիջոցները նաեւ եզրակացություններ են անում, թե տեսեք՝ հեղափոխությունից մեկ տարի անց էլ ոչինչ չի փոխվել, արտագաղթը շարունակվում է, իշխանությունների՝ նախկիններին պատժելու ձգտումն էլ շատերին ստիպում է կապիտալը դուրս բերել երկրից․․․ Մի խոսքով՝ իշխանություններն են մեղավոր։

Ի՞նչ է տեղի ունենում իրականում, ովքե՞ր եւ ինչո՞ւ են իրենց կապիտալի համար ավելի ապահով վայրեր փնտրում։ Սկսենք նրանից, որ առաջին հայացքից խիստ մտահոգիչ այդ թիվը՝ 1,2 միլիարդը, իրականում ոչինչ չասող ցուցանիշ է, որովհետեւ այդ գումարի մի մասը դուրս է բերվում ապրանքներ ներկրելու նպատակով, նույն բանկային համակարգով Հայաստան է մտնում հսկայական կապիտալ, եւ այլն։ Բայց ամեն դեպքում՝ երեւույթին արժե անդրադառնալ։

Նախ՝ իբր շարունակվող արտագաղթի մասին։ Եթե նման բան լիներ ու դրա արդյունքում կապիտալի արտահոսքն ավելանար (այսինքն՝ մարդիկ վաճառեին իրենց բնակարաններն ու հեռանային երկրից), անշարժ գույքի գները կնվազեին։ Մինչդեռ, պաշտոնական տվյալների համաձայն, անշարժ գույքը թանկացել է մոտ 10 տոկոսով։ Այսինքն՝ այս «փաստարկը» մեջտեղից դուրս է գալիս։ Անցնենք առաջ։ Հասկանալի է, որ հազիվ թե ամսական մի քանի հարյուր հազար դրամ վաստակողներն այդ գումարի մի մասը դուրս բերեն երկրից (ասենք՝ ուղարկեն դրսում ապրող իրենց ազգականներին, բիզնեսներ հիմնեն արտասահմանում կամ հաշիվներ բացեն շվեյցարական բանկերում)։ Այսինքն՝ կապիտալն «ապահով վայրեր» տեղափոխողները հիմնականում մուլտիմիլիոնատերերն են։ Իսկ ինչո՞ւ են այդպես վարվում, ինչի՞ց են վախենում։

Հիմնական պատճառները երկուսն են։ Առաջին՝ խոշոր կապիտալի սեփականատերերի մեծ մասը նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյաներ ու այս կամ այն կերպ նրանց հետ փոխկապակցված անձինք են եւ իրենց հարստությունը կուտակել են, մեղմ ասած, կասկածելի ճանապարհներով։ Ու հիմա, երբ նախկին գործերը հերթով բացվում են, նրանք իրական վտանգ են զգում եւ փորձում են փրկել ունեցվածքը։ Երկրորդ՝ խոշոր բիզնեսի ներկայացուցիչներ կան, ովքեր մուլտիմիլիոնատերեր են դարձել ոչ թե իրենց բիզնես-տաղանդի շնորհիվ, այլ մենաշնորհների ու հարկերը թաքցնելու արդյունքում։ Եվ քանի որ հիմա մենաշնորհները պահպանելը շատ դժվար է, հարկեր թաքցնելն՝ առավել եւս, քվոտաների համակարգը վերացված է, ու նորմալ մրցակցային դաշտ կա, այդ գործարարները պարզապես չեն կարող (կամ՝ «զահլա չունեն») դիմանալ մրցակցությանը։ Եվ բնականաբար՝ պիտի ձգտեն բիզնեսները դուրս բերել երկրից։

Զավեշտն այն է, որ այս իրավիճակի մեղավոր են հռչակվում այսօրվա իշխանությունները։ Այսինքն՝ այսօրվա իշխանություններն են մեղավոր, որ նախկինում մարդիկ ապօրինաբար հարստացել են, բիզնեսի ոլորտում էլ հակամրցակցային միջավայր է ձեւավորվել։

Բայց մեղավոր հռչակելը դեռ ոչինչ։ Կապիտալի արտահոսքի մեղքն այսօրվա իշխանությունների վրա բարդողների կարծիքով՝ ի՞նչ քայլեր պիտի ձեռնարկեն նրանք այդ երեւույթը կանխելու համար։ Տեսականորեն ընդամենը երեք ձեւ կա։ Առաջին՝ պիտի պաշտոնապես հայտարարեն, որ տարիներ շարունակ պետությունից ու ժողովրդից թալանած միլիարդներին ձեռք չեն տալու, «ով ինչ տարել է՝ տարել է»։ Հետաքրքիր է՝ հասարակությունը համաձայն կլինի՞այս տարբերակին։ Երկրորդ՝ պիտի վերականգնեն նախկին հակամրցակցային միջավայրը, որպեսզի «խեղճ» մուլտիմիլիոնատերերը կարողանան դիմանալ մրցակցությանն ու ստիպված չլինեն կապիտալը դուրս բերել երկրից։ Եվ երրորդ՝ պիտի առանց դատ ու դատաստանի խլեն բոլոր ապօրինի հարստացածների ունեցվածքը (որպեսզի չհասցնեն դուրս բերել երկրից)։

Ակնհայտ է, որ երեք տարբերակներն էլ անընդունելի են։ Բայց անընդունելի է նաեւ, որ նախկիններն իրենց թալանածը հանգիստ հանեն երկրից ու դեռ մի բան էլ կապիտալի արտահոսքի համար մեղադրեն ներկա իշխանություններին։ Ցինիզմն էլ պիտի չափ ու սահման ունենա։

Տպել
14082 դիտում

Նոր Նորքում գտնվող 4000 տարեկան ժայռապատկերները վտանգված են. քաղաքագետը ահազանգում է, քաղաքապետի խոսնակը՝ արձագանքում

Շուտով կբեմադրվի փաստավավերագրական ներկայացում՝ նվիրված Մոնթե Մելքոնյանին. նախագիծն իրականացվում է Մոնթեի կնոջ հետ

«Հայի բախտ ասվածն այլևս չար բախտը չէ»

Ակունք համայնքում անցկացվել է «Գեղարքունյաց Ձմեռ -2020» մարզամշակութային միջոցառումը

Արմավիրի ոստիկաններն ապօրինի թմրաշրջանառության դեպք են բացահայտել (տեսանյութ)

Արմավիրի մարզպետը շնորհավորել է եզդիական համայնքին Սուրբ Խըդըր Նաբիի տոնի առթիվ

Իրանի խորհրդարանական ընտրությունները նշմարում են Ռոհանիի իշխանության ավարտը. իշխող ուժի շանսերը փոքր են

Վթար Կապանում. «Հունդայի Սանտաֆե»-ի 46-ամյա ուղևորը մահացել է

Արարատի ծննդօգնության ծառայություններ մատուցող բժշկական հաստատություններում հունվար ամսին ծնվել է 53 տղա եւ 71 աղջիկ

Քաղաքապետարանում տեղյակ չեն, թե Երեւանին նվիրաբերված սեքվոյա հսկա ծառի սերմերը որտեղ են պահվում

Նախագահական նստավայրում կայացել է ռուսական ռոմանսի երեկո՝ նվիրված Մեծ հաղթանակի 75-ամյակին

Նախ ասել են՝ երեխաս աղիքային խնդիր ունի, հետո՝ իբր մահացել է. տարիներ առաջ ծննդաբերած կինը փնտրում է իր աղջկան

Երևան-Սևան ավտոճանապարհին մեքենան բախվել է երկաթե արգելապատնեշներին. 37-ամյա վարորդը մահացել է

Դիլիջանի «Շլորկուտ» հանդամասում 5000 քմ խոտածածկույթ է այրվել. ԱԻՆ

Նոր Նորք վարչական շրջանում ոստիկանության ուժեղացված ծառայություն է իրականացվել

Ոստիկանությունը իդեալականին մոտ ցուցակներ է խոստանում. այս անգամ կհամագործակցեն նաեւ թաղման բյուրոների հետ

Ամփոփվել են Երեւանի 2019թ. բյուջեի եւ զարգացման ծրագրի հաշվետվությունների վերաբերյալ առաջարկներն ու դիտողությունները

Իրանում կորոնավիրուսը հասել է արդեն մայրաքաղաք Թեհրան. երկրում 18 հաստատված դեպք կա

Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի քարոզարշավը Շիրակի մարզ դեռ չի հասել. Արամ Անտոնյան

Հայկ Մարությանն ընդունել է Հայաստանում Վրաստանի դեսպան Գիորգի Սագանելիձեին