Ազգային կինոկենտրոնը 30 միլիոն դրամ է հատկացրել Ցեղասպանությանը նվիրված «Ամերիկացի երախտավորները» ֆիլմին

Ազգային կինոկենտրոնի 2019 թվականի մրցույթում պետական ֆինանսավորմամբ ընտրված լիամետրաժ նախագծերից ամենաշատ գումար (30 միլիոն) հատկացվել է Ամբեր Կարլինսի «Ամերիկացի երախտավորները» ֆիլմին: Ֆիլմի գլխավոր պրոդյուսեր Մանվել Սարիբեկյանի խոսքով՝ կինոկենտրոնի տված գումարը նախագծի ընդամենը 25-ից 30 տոկոսն է:

«Ամերիկացի երախտավորները» վավերագրական խաղարկային ֆիլմ է, ծրագիրն իրականացնում է «Ման փիքչըրս» ստուդիոն: Պրոդյուսեր Մանվել Սարիբեկյանի փոխանցմամբ՝ սա «Ման փիքչըրս»-ի «Երախտագիտության քարտեզ» խորագրով երկրորդ հեղինակային ֆիլմն է:

Առաջինը՝ «Փրկության քարտեզ» ֆիլմն է, որը նվիրված էր Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին: «Փրկության քարտեզ»-ը փաստագրական ֆիլմ է, որը պատմում է եվրոպացի 5 հումանիստ կանանց մասին, ովքեր Հայոց ցեղասպանության ականատեսն են եղել եւ իրենց կյանքի լավագույն տարիները նվիրել են Հայոց ցեղասպանությունից հրաշքով փրկված հայ երեխաներին եւ կանանց:

Երկրոդը՝ դեռեւս նախապատրաստական փուլում գտնվող «Ամերիկացի երախտավորներ»-ն է: Ֆիլմի նկարահանումները նախատեսված է սկսել սեպտեմբերից, ավարտել 2020 թվականի ապրիլին: «Իհարկե՝ ես այնքան էլ չեմ ընդունում, որ ցեղասպանության մասին ֆիլմերը միշտ ապրիլ ամսին են ցուցադրվում, սա մի այնպիսի թեմա է, որը նաեւ փաստագրություն է, ուստի պետք է կլոր տարին այս թեման բարձրաձայնվի»,-ասաց պրոդյուսերը:

Վավերագրական ֆիլմի նպատակն է ստեղծել կինոփաստաթուղթ, որը կնպաստի ոչ միայն ցեղասպանությունների ճանաչման, այլեւ ցեղասպանվածների եւ նրանց սերունդների պահանջատիրության եւ հատուցման գործընթացին:

Ֆիլմի պրոդյուսեր Մանվել Սարիբեկյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում հայտնեց, որ ֆիլմի ստեղծման գլխավոր նպատակն է մոռացությունից վեր հանել եւ ճանաչելի դարձնել ազգերի փրկության գործի նոր նվիրյալների անունները: Ֆիլմում որպես ոչ շահագրգիռ կողմի տեսակետ, պատմության անհերքելի իրողությունները ներկայացվելու են այլազգի  հետազոտողների եւ պատմական հերոսների միջոցով:  

Ֆիլմի պատմական ժամանակների գլխավոր հերոսներն  են. 

Հենրի Մորգենթաու՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դեսպանը Օսմանյան  կայսրությունում, Կլարա Բարտոն՝ Ամերիկյան Կարմիր խաչի հիմնադիր, Լեսլի Դեւիս՝ Գրող, հասարակական գործիչ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հյուպատոսը Խարբերդում, Քենթ Ջենինգս՝ Միսիոներ, «Երիտասարդ մարդկանց քրիստոնեական կազմակերպության» անդամ, Վիլյամ Շեդ՝ միսիոներ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների  հյուպատոսը Ուրմիայում:

Մանվել Սարիբեկյանի խոսքով՝ այդ 5 հերոսներից բացի՝ ֆիլմում էպիզոդիկ դերակատարում ունեն նաեւ այլ հասարակական-քաղաքական եւ արվեստի գործիչներ:

Ըստ նախնական պայմանավորվածության՝ ֆիլմի ռեժիսորը պիտի լիներ Էդգար Բաղդասարյանը, սակայն վերջինիս մասնակցությունը դադարեցված է: «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրուցում Էդգար Բաղդասարյանը եւ Մանվել Սարիբեկյանը հայտնեցին, որ իրենց համագործակցության դադարեցման պատճառը ֆիլմի արտադրության եւ կոնկրետ այս ֆիլմի վերարտադրման վերաբերյալ տարբեր մոտեցումներն են եղել, ոչ մի անձնական դրդապատճառ չկա: «Մենք եկանք այն եզրահանգման, որ այս նախագծում դադարեցնել է պետք մեր համագործակցությունը»,-ասաց պրոդյուսերը:

Ֆիլմի ռեժիսորը Դիանա Սկայան է: Ռեժիսորն ազգությամբ հայ է, սակայն 20 տարուց ավելի է՝ ապրում է Կանադայում:

Պրոդյուսերից հետաքրքրվեցինք, թե մոտավորապես ինչքան գումար է պահանջվում ֆիլմը վերջնական ավարտին հասցնելու համար, Սարիբեկյանը փոքր-ինչ տատանվելուց հետո ասաց, որ բյուջեի նախնական հաշվարկն արված է, բայց չի կարող դիտարկվել որպես վերջնական չափաբաժին: Ըստ նախնական հաշվարկի՝ 144 միիոն դրամի մասին է խոսքը:

«Ամերիկացի երախտավորները» ֆիլմում մի շարք տեսարաններ կառուցված են խաղարկային դրվագներով, որոնց միջոցով ներկայացվում են ֆիլմի հերոսների ծանր ապրումները եւ այն բարդ իրավիճակները, որոնք նրանք ստիպված են եղել հաղթահարել:

Ամերիկացի գրողը եւ պատմության հետազոտողը, որպես ֆիլմը պատմողներ, ուսումնասիրելով 20-րդ դարի սկզբին իրենց երկրում կատարված իրադարձությունները, ներկայացնում են այդ տարիներին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կողմից պետականորեն իրականացրած հումանիտար օգնության մանրամասները, որոնց շնորհիվ հազարավոր տեղաբնակ հայեր, հույներ, ասորիներ, եզդիներ, ինչպես նաեւ ոչ իսլամադավ այլ ժողովուրդներ փրկվել են Օսմանյան Թուրքիայի ծրագրավորած ու իրագործած ցեղասպանությունից:

Վավերագրական ֆիլմում հերոսներն իրենց հետազոտությունները կառուցում են միմյանց հետ կապակցված բացահայտումների եւ վերլուծությունների ճանապարհով: Բացելով ԱՄՆ-ի Պետքարտուղարության եւ այլ կառույցների արխիվները, հետազոտողներն ի հայտ են բերում եւ ներկայացնում ամերիկացի այն միսիոներներին, պետական եւ հումանիտար կառույցների գործիչներին, որոնք ականատես լինելով կոտորածներին ու տեղահանումներին՝ մեծ ջանքեր են գործադրել դրանք կանխարգելելու, իսկ հետագայում նաեւ փրկելու միլիոնավոր գաղթականների, որբերի եւ թուրքական հարեմներում ստրկացված քրիստոնյա կանանց:                                                                 

Ոսումնասիրություններն այնուհետեւ նրանց տանում են պատմական իրադարձությունների վայրերով՝ Թուրքիա, Հունաստան, Լիբանան, Սիրիա, Իրան եւ Հայաստան, որտեղ էլ տարբեր դրվագներ են նկարահանվելու ֆիլմից: