Ռուսաստանը խորհրդարանական պետություն կդառնա՞. Մոսկվայում հիշել են Հայաստանի օրինակը

Ռուսաստանում օրենսդիր մարմնին ավելի մեծ լծակներ տալու վերջերս սկսած քննարկումներում անդրադարձ է կատարվել Հայաստանի օրինակին: Բանն այն է, որ դիտարկվում է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի՝ արդեն վարչապետի կարգավիճակում իշխանության երկրաձգման քողարկված հնարավորություն 2024 թվականից հետո:

Շաբաթներ առաջ ՌԴ խորհրդարանի ստորին պալատի՝ Պետական դումայի խոսնակ Վյաչեսլավ Վոլոդինը հայտարարեց երկրի մայր օրենքում՝ Սահմանադրությունում, փոփոխություններ կատարելու և օրենսդիր մարմնին ավելի շատ լծակներ տրամադրելու հնարավորությունը։

Հուլիսի 25-ին տեղի ունեցած ասուլիսի ժամանակ ՌԴ Դաշնային խորհրդի նախագահ Վալենտինա Մատվիենկոն նշեց, որ չեն պատրաստվում անցնել կառավարման խորհրդարանական մոդելի՝ ընդգծելով, որ խորհրդարանական մոդելին անցնելուց հետո Հայաստանում «ամեն ինչ այնքան էլ հարթ չէ»:

Խոսելով պետության կառուցվածքի մասին՝ նա արձագանքել է այն լուրերին, թե արդյոք Ռուսաստանը շարժվում է դեպի խորհրդարանական երկիր և նշել, որ՝ ոչ: Միևնույն ժամանակ նա ասել է, որ սատարում է խորհրդարանի դերի բարձրացմանը: 

Մատվիենկոյի խոսքով, պետությունը հիմնված է ավանդույթների, պատմության, մշակույթի վրա և «հաշվի չնստել դրա հետ չի կարելի»: «Աշխարհում կան հաջողված խորհրդարանական պետությունների օրինակներ, բայց դրանք այդքան էլ շատ չեն և հաջողված օրինակներ կան այն երկրներում, որտեղ քաղաքական կուսակցությունները, քաղաքական համակարգը և պետական ժողովրդավարական ինստիտուտները ավելի քան 100 տարեկան են: Մեր գործընկերները Հայաստանում որոշում կայացրեցին անցում կայացնել դեպի կառավարման խորհրդարանական մոդել, բայց, ինչպես տեսնում ենք, ամեն ինչ հարթ չէ, հեշտ չէ: Ես անկեղծ մաղթում եմ նրանց հաջողություն, որպեսզի իրենց մոտ ամեն ինչ ստացվի»,- ընդգծել է Մատվիենկոն:

Bloomberg լրատվական գործակալությունն ավելի վաղ հաղորդել է, որ Կրեմլը քննարկում է նախագահ Վլադիմիր Պուտինի պաշտոնավարման չորրորդ ժամկետի ավարտից հետո նրա կառավարումը խորհրդարանի լիազորություններն ընդարձակելու եղանակով երկարաձգելու տարբերակը։

Վոլոդինն առաջարկում է Պետդումային ընձեռել Ռուսաստանի կառավարության ձևավորմանը մասնակցելու իրավունք։

Այս տարվա ապրիլին նա արդեն մեկ անգամ խոսել է դրա մասին՝ գանգատվելով, թե «պատգամավորները չունեն կառավարության կազմը հաստատելու հարցում դերակատարության հնարավորություն»։ Երեկ նա այդ թեմայով ծավալուն հոդված է հրապարակել "Парламентская газета" թերթում։

Պուտինի պաշտոնավարումն ավարտվում է 2024 թվականին, և նա այլևս չի ունենա ևս մեկ անգամ նախագահ առաջադրվելու իրավունք։

Bloomberg-ի աղբյուրների փոխանցմամբ, հարցի լուծման տարբերակներից մեկը վարչապետի պաշտոնն է, սակայն դա տեղի չի ունենա այնպես, ինչպես նախկինում, երբ Պուտինը դարձավ կառավարության ղեկավար, իսկ Դմիտրի Մեդվեդևը՝ նախագահ։

Նոր սցենարով ենթադրվում է, որ Պուտինը կդառնա վարչապետ, նախագահի լիազորություններն էապես կսահմանափակվեն, Պետական դումայում շեշտակի կավելանա ոչ թե համամասնական, այլ մեծամասնական ընտրակարգով ընտրվող պատգամավորների թիվը։

The Bell պարբերականն էլ նշում է, որ երկրի վարչապետին այդ դեպքում Պետական դուման է ընտրելու։

Սա ընդամենը սցենարներից մեկն է, ռուսաստանցի վերլուծաբանները չեն բացառում նաև այսպես կոչված «ղազախական տարբերակը», ըստ որի՝ ավարտելով աշխատանքը նախագահի պաշտոնում՝ Պուտինը օրենսդիր իշխանության կողմից կստանա «ազգի առաջնորդի» կոչում և այդ կարգավիճակով կշարունակի ղեկավարել Ռուսաստանի Դաշնությունը։

Ռուսաստանցի փորձագետ, «Ռուսաստանը գլոբալ քաղաքականության մեջ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Ֆյոդոր Լուկյանովը հակված է կարծելու, որ Վլադիմիր Պուտինը 2024 թ-ից հետո դժվար փնտրի ձեւաչափեր կառավարման «հինգերորդ ժամկետի» համար:

«Կարծում եմ, այս տարիների ընթացքում նա փորձելու է կառուցել այնպիսի ներքաղաքական կառուցակարգեր, որպեսզի 2024 թ-ին ստիպված չլինի մտածել՝ մնա՞լ, թե՞ հեռանալ: Խոսքը փոխարինողի, ժառանգորդի փնտրտուքի ու պատրաստման, ներքաղաքական իրավիճակի այնպիսի վերափոխման մասին է, որ պետությունը հնարավոր լինի կառավարել առանց ուղղակի մասնակցության: Սա բարդ խնդիր է, քանի որ Ռուսաստանը կառավարման բարդ համակարգով պետություն է: Ես կարող եմ սխալվել, բայց ես այդպես եմ կարծում: Պուտինը չի ցանկանում մշտապես, մինչեւ խոր ծերություն նստել գահին, ինչպես արեց Նազարբաեւը կամ Զիմբաբվեի նախկին առաջնորդ Ռոբերտ Մուգաբեն: Նա այլ կերպ է պատկերացնում իր քաղաքական կարիերայի ավարտը: Եթե նա ստիպված լինի մնալ իշխանության 2024 թ-ից հետո, ապա դա լուրջ խնդիր կլինի հենց Պուտինի համար», - եզրափակեց նա մեր զրույցում: