Նախատեսվում է 2835 հարկ վճարողի վերադարձնել նրանց նկատմամբ պետության ունեցած 56 մլրդ դրամ դեբետային պարտքը

Կառավարության նախաձեռնությամբ այսօր հրավիրվել է Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ․ օրակարգում 1 հարց է՝ «ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը՝ առաջին եւ երկրորդ ընթերցումներով։

Հարկային օրենսգրքի փոփոխությունների նախագիծը ներկայացրեց Պետեկամուտների կոմիտեի նախագահ Դավիթ Անանյանը։

Նա նշեց, որ մինչեւ 2018 թվականի հունվարի 1-ը, գործող հարկային օրենսդրությամբ, մասնավորապես ԱԱՀ մասին օրենքով սահմանված էր մի իրավական նորմ, ըստ որի՝ զրոյական դրույքաչափով հարկվող գործարքներին բաժին ընկնող դեբետային գումարները (այն գումարներն են, որոնք առաջացել են ԱԱՀ-ի եւ ակցիզային հարկի միասնական հաշվարկով կամ այն գումարները, որոնք հարկ վճարողները վճարել են մատակարարներին, կամ գանձել են մաքսային մարմինները՝ պետբյուջե) հարկ վճարողի դիմումի հիման վրա, կամ ուղղվում էին այլ հարկային պարտավորությունների մարմանը, կամ վերադարձվում էին հարկ վճարողին։ Իսկ մնացած գործարքների գծով ԱԱՀ-ի դեբետային գումարներն ուղղում էին միմիայն առաջիկայում ԱԱՀ-ի գծով առաջացած պարտավորությունների մարմանը եւ հետ չէին վերադարձվում։ Այսինքն՝ ունեինք երկու տեսակի ԱԱՀ դեբետային գումարներ, մի մասը՝ զրոյական դրույքաչափով հարկվող գործարքներին վերաբերող, իսկ դրանց մի մասն ապրանքների արտահանումն է։

ՊԵԿ նախագահը պարզաբանեց, որ 2018-ի հունվարի մեկից Հարկային օրենսգրքով, ըստ էության, պահպանվեց զրոյական դրույքաչափով հարկվող գործարքներին բաժին ընկնող դեբետային գումարների վերադարձման կարգը, այսինքն՝ այսօր էլ հարկ վճարողներն իրենք են որոշում պարբերականությունը, հարկ վճարողն ինքն է դիմում ներկայացնում, հարկային մարմինն ուսումնասիրություն է իրականացնում, դրա արդյունքով հետ է վերադարձնում դեբետային գումարները։

Իսկ այն գումարները, որոնք նախկին օրենսդրությամբ հետ վերադարձման ենթակա չէին եւ ենթակա էին միայն հարկային պարտավորությունների մարմանն ուղղելուն՝ միայն ԱԱՀ-ի գծով, Օրենսգրքի ընդունմամբ՝ ԱԱՀ-ն բաժանեց երկու մասի՝ «հին» եւ «նոր» դեբետային գումարներ, այսինքն՝ դեբետային գումարներ, որոնք առաջացել են մինչեւ 2017 թվականի հուլիսի մեկը, եւ որոնք առաջացել են դրանից հետո։

«Նոր դեբետային գումարները, արդեն Հարկային օրենսգրքով սահմանված կարգով, եռամսյակային պարբերականությամբ հարկ վճարողի դիմումի վրա հետ է վերադարձվում հարկ վճարողին։ Իսկ մինչեւ 2017-ի հուլիսի մեկն առաջացած դեբետային գումարները հետ վերադարձման ենթակա չեն այսօրվա իրավակարգավորումներով, այլ ուղղվում են միայն ԱԱՀ կամ ակցիզային հարկի՝ առաջիկայում ծագող պարտավորությունների մարմանը»,- ասաց Անանյանը։

Այս օրինագծով, ըստ էության, առաջարկվում է․

1․ ավելացված արժեքի հարկի վերադարձման նորմը կիրառել ԱԱՀ բոլոր դեբետային գումարների վրա, ըստ էության՝ որեւէ տարանջատում չդնելով հնի եւ նորի,

2․ բարձրացնել զրոյական դրույքաչափով հարկվող գործարքների գծով ԱԱՀ դեբետային գումարների հետ ստացման դեպքում սահմանաչափը 20-ից մինչեւ 40 մլն, ինչը թույլ կտա պարզեցված ընթացակարգ կիրառել մինեչւ 40 մլն դեբետային գումարների հետ վերադարձման նկատմամբ,

3․ առաջարկվում է պարզեցված ընթացակարգը կիրառել նաեւ ԱԱՀ գծով բոլոր դեբետների վերադարձմանը, չսահմանափակվել միայն զրոյական դրույքաչափով հարկվող գործարքների դեբետներով,

4․ մինչեւ 5 մլն ԱԱՀ դեբետային հին գումարները վերադարձնել հարկ վճարողներին՝ այս օրենքը ուժի մեջ մտնելուց հետո հաջորդող 10-րդ օրվա դրությամբ, եթե դրանք առկա են եւ չեն գերազանցում 5 մլն դրամը, ապա վերադարձվեն առանց դիմումի եւ առանց որեւէ ուսումնասիրության։

Թե ինչ ենք շահում սրանով, Դավիթ Անանյանը պարզաբանեց․

«Հին դեբետային գումարները, որոնք «սառեցված են» եւ հետ չեն վերադարձվում, կազմում են շուրջ 56 մլրդ դրամ: 56 մլրդ դրամ պարտավորությունը շուրջ 2835 հարկ վճարողներ են, որոնցից 2571-ը՝ գործող հարկ վճարողներ։ Այսինքն՝ 2835 հարկ վճարողների նկատմամբ պետության ունեցած պարտքը կազմում է 56 մլրդ 443 մլն, որից 2571-ը՝ գործող հարկ վճարողներ, նրանց ընդհանուր պարտքը կազմում է 50 մլրդ 748 մլն։ Մինչեւ 5 մլն պարտք ունեցողներին անմիջապես վերադարձվելու է իրենց դեբետային գումարը»,- ասաց Անանյանը։