Հետ ու առաջ, շատ ու քիչ. կասկածները՝ հիմնավոր

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի 2006 թվականի նոյեմբերի 11-ի համարում

Էլեկտրաէներգիայի ամենամսյա վճարումների վերջնահաշվարկը բազմաթիվ բնակիչների շրջանում կասկած է առաջացնում, ինչն էլ հիմնավորվում է որոշ բնակիչների անձնական հետազոտություններով: Չարբախ համայնքի բնակչուհիներից մեկը, օրինակ, հաստատում է, որ էլեկտրատեղամասից ստացած վերջնահաշվարկն իր մոտ կասկած է առաջացրել, եւ արդեն 4 ամիս է, ինչ ամսվա վերջին օրը ինքը նշում է հաշվիչի վրա գրանցված թվերը եւ համեմատում էլեկտրատեղամասից ստացած վերջնահաշվարկի հետ:

Այդ ընթացքում նա հետեւյալ անճշտություններն է նկատել. մայիսի 30-ին հաշվիչից գրանցել է 6908 կիլովատ, էլեկտրատեղամասից ստացված նույն օրվա վերջնահաշվարկում նշված է եղել 6920 կիլովատ: Նույն կերպ օգոստոսի 1-ին, սեպտեմբերի 1-ին եւ հոկտեմբերի 1-ին գրանցված եւ էլեկտրատեղամասից ստացված տվյալները եղել են, համապատասխանաբար, 7706 եւ 7923 կվտ, 7225 եւ 7240 կվտ, 7404 եւ 7414 կվտ: Բնակչուհին հաշվարկղի վրա նամակ է թողել եւ, ներկայացնելով փաստերը, խնդրել, որ պարզաբանեն, սակայն նրա խնդրանքն ապարդյուն է եղել: Շենգավիթ համայնքի բնակիչներից մեկն էլ հաստատում է, որ համեմատելով ծախսած եւ վերջնահաշվարկում ստացած էլեկտրաէներգիայի տվյալները՝ բողոքել է հսկիչին, սակայն վերջինս նրա կասկածն անհիմն է համարել:

Բնակիչները բողոքել են էլեկտրատեղամասում, եւ այնտեղ պարզել են, որ համակարգիչը սխալ է գրանցել հաշվիչի վրա գրանցված թվերը, եւ թյուրիմացությունը վերացրել են: Սակայն բնակիչը համոզված է, որ այդ թյուրիմացությունը ոչ միայն իր նկատմամբ է կատարվել, այլեւ բոլոր բնակիչների: Եւ այդ «չնչին» կիլովատների ընդհանուր գումարը հսկիչի եւ ղեկավարության համար լրացուցիչ գումար վաստակելու արդյունավետ միջոց է: Մեկ այլ բնակչի մոտ էլ կասկածի տեղիք է տվել վերջնահաշվարկի հետեւյալ տարբերությունը. երբ նա ամռանը մեկնել է հանգստանալու եւ տանն է գտնվել ընդամենը մի քանի օր, այդ ամիս էլեկտրաէներգիայի ավելի շատ վերջնահաշվարկ է ստացել, քան սովորաբար:

Բնակչուհին նաեւ հաստատում է, որ հավաստի աղբյուրներից տեղյակ է, թե ինչպես են հսկիչները, որոշ բնակիչների հետ փոխհամաձայնեցնելով, հետ տվել հաշվիչի վրա գրանցված թվերը, ու հետեւաբար, այդ բնակիչները ծախսած հոսանքի դիմաց ավելի քիչ գումար են վճարել: Եւ ըստ նրա, շատ հավանական է, որ վերը նշվածի օրինակով կարող են հաշվիչը ոչ միայն հետ, այլեւ առաջ տալ ու բնակիչների ծախսած էլեկտրաէներգիայից զատ լրացուցիչ գումար գանձել:

Իսկ ի՞նչ երաշխիքներ կան բնակիչների կասկածները փարատելու համար, եւ եթե կասկածներն անհիմն չեն, ապա ի՞նչ միջոցներ են ձեռնարկվում. Երեւանի տարբեր էլեկտրատեղամասերում չբացառեցին, որ նման թերություններ կարող են առաջանալ հաշվիչից թվերը գրանցելու կամ միանգամից շատ սարքավորումներ միացնելու ժամանակ. հաշվարկղում էլեկտրական լարերը կարող են շատ տաքանալ, եւ ուժեղ ջերմաստիճանի պատճառով մի քանի լար իրար միանալով՝ մեծ քանակով հոսանք կլանել: Էլեկտրատեղամասերում չբացառեցին նաեւ հսկիչների միջամտությունը՝ մեջբերելով, որ «գյուղ չկա, որ շուն չլինի»:

Սակայն որքան էլ որ էլեկտրատեղամասում հաստատեն, թե մեղավորությունը հիմնականում հաշվիչից ու համակարգչից է, բնակիչները համոզված են, որ մեղավորությունը հսկիչինն է, քանի որ համակարգիչը կարող է սխալվել 1-2 անգամ, իսկ վերջնահաշվարկը սխալ եւ անտրամաբանական է շարունակաբար: Էլեկտրատեղամասում տեղեկացրեցին նաեւ, որ եթե բնակիչները փաստերով ներկայանան իրենց մոտ, ու փաստերը հաստատվեն, ապա հսկիչի մեղավորության դեպքում նա կազատվի աշխատանքից, իսկ եթե հաշվիչի կամ համակարգչի թերությունն է, ապա դրանք կուղղվեն, եւ եթե դա էլ չբավարարի բնակիչներին՝ նրանք կարող են նոր հաշվիչ գնել, լաբորատորիայում ստուգել, ապա նոր միայն տեղադրել բնակարանում:

Նման դեպքերում բնակիչներն առանց վարանելու պետք է համեմատեն վերջնահաշվարկի եւ իրենց գրանցած թվերը, եւ կասկածները հաստատվելու դեպքում, բողոքեն էլեկտրատեղամասերում, քանի որ նման պատահական կամ անօրինական դեպքերը շատ են, հիմնավոր ու համատարած:

Տաթեւ Մեսրոպյան