Եվրոպայում էլ են հերթեր գոյանում. ինչո՞ւ է լռում «Financial Times»-ը

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2006 թվականի նոյեմբերի 17-ի համարում

Հայտնի «Միմինո» ֆիլմում Մհեր Մկրտչյանի հերոսը անթաքույց ակնածանքով էր պատմում իր ընկերոջ մասին, որը տեսել էր նույնիսկ Իշտոյանին։ «Միմինոյի» այս դրվագը ես ամեն անգամ հիշում եմ, երբ ՕԵԿ նախագահ Արթուր Բաղդասարյանը մեկնում է այցի որեւէ երկիր ու հետո անպայման վերադառնում է Հայաստան, որտեղ եւ սկսվում են այդ այցի հիմնական գործողությունները։ Եւ ամեն անգամ պարզվում է` եվրոպական իր այցերի ժամանակ Արթուր Բաղդասարյանն այնպիսի հանդիպումներ է ունենում,  եվրոպական այնպիսի «բրենդ» թերթերի է հարցազրույցներ տալիս, որ այս իշխանությունները երազել անգամ չեն կարող, թե երբեւէ իրենց հետ կշփվեն այդ թերթերի նույնիսկ վարսավիրները։

Իհարկե, այս հարցում ՕԵԿ-ականները չեն սխալվում, եւ պաշտոնական այցերի ժամանակ Հայաստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ հարցազույցներ հիմնականում անում են տեղի հայկական համայնքների ծխական թերթերը, բայց դա դեռ չի նշանակում, որ «Օրինաց երկիրը» ճիշտ է իր մնացած պնդումներում եւս։ Երբ հոկտեմբերի 10-ին ՕԵԿ նախագահ Արթուր Բաղդասարյանը Հարավային Կովկասում պետականության կառուցման եւ հակամարտությունների կարգավորման հարցերի լոնդոնյան ինստիտուտի հրավերով մեկնեց Մեծ Բրիտանիա, այնտեղից անմիջապես լուրեր ուղարկվեցին, որ Արթուր Բաղդասարյանը, ինչպես նշված էր ՕԵԿ պաշտոնական հաղորդագրության մեջ` «հարցազրույցներ է տվել բրիտանական հեղինակավոր ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներին»։

Իսկ մի քանի օր անց ՕԵԿ ղեկավար պաշտոնյաները հերթով տվեցին բրիտանական  հեղինակավոր այն թերթերի անունները, որոնց հոկտեմբերի 10-ից մինչեւ 13-ը հարցազրույցներ է տվել Արթուր Բաղդասարյանը։ ՕԵԿ երիտասարդական թեւի ղեկավար Սամվել Ֆարմանյանը տվեց BBC-ի, «Financial Times»-ի  անունները, իսկ այդ կուսակցության արտաքին հարցերի պատասխանատուն հայտարարեց, որ Արթուր Բաղդասարյանը հարցազրույց է տվել բրիտանական «Argosmedia»-ին, որը դրանք տպագրում է բրիտանական նույնքան հանրահայտ «Spectator», «Statesman» եւ մի քանի այլ պարբերականներում։ Ավելին, ըստ Սամվել Ֆարմանյանի պնդման, որը տպագրվել է «Օրինաց երկիր» շաբաթաթերթի  հոկտեմբերի 27-ի համարում, այդ հարցազրույցներում Արթուր Բաղդասարյանը խոսել է հայ-թուրքական հարաբերություններից եւ Արցախի հիմնախնդրի կարգավորման շուրջ արտահայտել է իր մոտեցումները։

Եւ քանի որ հատկապես արցախյան հիմնախնդրի վերաբերյալ Արթուր Բաղդասարյանի մոտեցումները մեզ այնքան էլ հայտնի չէին, ու, բացի այդ,  իսկապես հպարտանալու բան է, որ նման լրջագույն պարբերականները այս երկրում գոնե ինչ-որ մեկին բանի տեղ դնում են, հոկտեմբերի 14-ից սկսած` ինտերնետում փնտրում էինք բրիտանական այդ պարբերականներում Արթուր Բաղդասարյանի հայտնած մտքերը։ Բայց քանի որ նշված լրատվամիջոցների ինտերնետ- կայքերում Արթուր Բաղդասարյանի անունը հիշատակված էր միայն BBC-ի կայքում, այն էլ` բոլորովին այլ առիթով, դիմեցինք ՕԵԿ փոխնախագահ Մհեր Շահգելդյանին` այդ նյութերը մեզ տրամադրելու համար։ Վերջինս մեզ տրամադրեց միայն BBC-ին տված Արթուր Բաղդասարյանի հարցազրույցը, որը տեղի էր ունեցել հոկտեմբերի 12-ին. այն օրը, երբ ֆրանսիական  պառլամենտն ընդունեց ցեղասպանությունը հերքող պնդումները քրեորեն  պատժելու մասին օրինագիծը։

Ուստի, բնական է, որ այդ օրերին Մեծ Բրիտանիայում գտնվող ցանկացած հայ գործչի այդ հարցը պետք է տային։ Բրիտանական այլ հայտնի պարբերականներին տված Արթուր Բաղդասարյանի որեւէ այլ հարցազրույց նրա տեղակալը մեզ չփոխանցեց։ Մոտավորապես նույն փաթեթը երեկ միջնորդավորված ձեւով ստացանք ՕԵԿ երիտասարդական թեւի ղեկավար Սամվել Ֆարմանյանից. մեկ տարբերությամբ, որ BBC-ին տված մոտ երկու րոպեանոց այդ հարցազրույցից բացի, մեզ տրամադրված սկավառակում կար նաեւ նույն ռադիոկայանի եւս մեկ ռեպորտաժը, որը ՕԵԿ-ը ներկայացնում է որպես Արթուր Բաղդասարյանի հերթական հարցազրույցը։

Իրականում դա կրկին Ֆրանսիայի կողմից նշված օրինագծի ընդունման հետ կապված կլոր սեղան էր, որին մասնակցում էին  տարբեր երկրների փորձագետներ, այդ թվում նաեւ ՕԵԿ նախագահ Արթուր Բաղդասարյանը։ Բնականաբար, Արցախի խնդրի մասին Արթուր Բաղդասարյանի տեսակետները մեզ համար մնացին անհայտ, որովհետեւ այդ երկու նյութերում նման տեսակետներ պարզապես չկային։ Իսկ թե ո՞ւր մնացին «Financial Times»-ը եւ բրիտանական մնացած կարկառունները` երեկ մեր այդ հարցին ՕԵԿ երիտասարդական թեւի ղեկավար Ֆարմանյանը պատասխանեց. «Շուտով կլինի»։ Մինչդեռ, նույն Ֆարմանյանը դեռ մեկ ամիս առաջ այդ հարցազրույցները ներկայացրել էր որպես արդեն կայացած փաստ։

Մենք, իհարկե, դեմ չենք, որ Արթուր Բաղդասարյանը հարցազրույցներ տա աշխարհի բոլոր հեղինակավոր թերթերին, «The Guardian»-ին էլ հետը, մենք ուղղակի դեմ ենք, որ մեզ դնեն գեղցու տեղ` մտածելով, թե որեւէ մեկի մտքով չի անցնի ստուգել տրամադրվող տեղեկատվության իսկությունը։ Մինչդեռ,  վաղուց անցել են ժամանակները, երբ նմանատիպ բլեֆները կարող են PR էֆեկտ ունենալ, ինչքան էլ որ «Միմինո» ֆիլմը դեռ շարունակում է մնալ դասական։   

Նաիրա Զոհրաբյան