Ինչպես կինոյում. փողն ի՞նչ է, որ չունենամ

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի 2006 թվականի նոյեմբերի 22-ի համարում

Ձմռան նախաշեմին նա փոխատեղել է գիշերն ու ցերեկը, որովհետեւ գիշերը սարսափելի ցուրտ է: 47-ամյա Արմենն արդեն երեք տարուց ավելի է, ինչ փողոցներում է ապրում, դրա համար էլ, որպես կանոն, ցերեկները, երբ համեմատաբար տաք է լինում, քնում է, իսկ գիշերները` թափառում: «Գիշերը ահավոր ցուրտ ա: Ման ենք գալիս: Իսկ որ ման ենք գալիս, լավ ա, էլի, թարմացնում ա»,- ասում է թափառական տղամարդը, ու այդպես էլ մինչեւ վերջ հնարավոր չի լինում կարգին հասկանալ` իր մասի՞ն է հոգնակիով խոսում, թե՞ իր նմաններից կազմված շրջապատ ունի: «Ցերեկը մի բաժակ, երկու բաժակ կոնծում ենք, թարմացնում ա մեզ: Պայծառացնում ա կամ էլ: Որ խմում ենք, ոնց որ ուրիշ աշխարհում ապրենք: Այ, էն աշխարհներում հեքիաթային: Բա՞»,- ալկոհոլի թեմային է անդրադառնում անտուն ու անտեղ մեր զրուցակիցը:

Ի դեպ, հենց ալկոհոլն էլ մոտ չորս տարի առաջ նրա ընտանիքի քայքայման պատճառ է դարձել: «Ընտանիք չունեմ: Ունեցել եմ, բաժանվել ենք` հա՛մ ես, հա՛մ ինքը մեզ լավ չպահելու համար: Ասում ա` շատ ես խմում, չեմ ուզում»,- բացատրում է Արմենը, ով չի էլ մտածում խմիչքի նկատմամբ իր հակումները հաղթահարելու եւ ընտանիք վերադառնալու ուղղությամբ: Կնոջից ու երեք երեխաներից բացի, նա թողել է նաեւ առանձին ապրող մորն ու եղբորը, որոնց հետ մի շաբաթ բնակվել է Նոր Հաճն քաղաքում գտնվող մեկ սենյականոց բնակարանում:

«Ջղայնացնում էին, հիվանդ են, հոգեկանները շատ հիվանդ են, երկուսն էլ անկախ իրենցից խոսում են, ծեծում էին ինձ, ես էլ ներվայնանում էի, ես էլ ուզում էի իրենց խփել, բայց չէի կարա, համբերում էի: Թողի, դուրս եկա»,- բացատրում է Արմենը, որի երեսն ու ձեռքերն ամբողջովին մրոտ էին, մազերն էլ կեղտոտությունից թաղիքի էին նմանվում: «Ըսենց ավելի հանգիստ ա ինձ համար, ներվերս հանգստանում են»,- հայտնում է նա, իսկ հիվանդ մոր ու եղբոր մասին ասում. «Իրանք էլ իրանց համար են հանգստանում»: Նրանց հանդեպ իրեն մեղավոր չի զգում ու չի էլ գնում այցելության.

«Էլ չեմ էթում, պրծավ: Ես մեղավոր չեմ զգում, ես ճիշտ եմ արել: Ճիշտ վարվել եմ, ճիշտ արել եմ, որ դուրս եմ եկել»: Եւ չնայած հիմա կատարյալ անմարդկային պայմաններում է ապրում, սակայն ինքն իրեն ազատ է զգում ու գոհ է դրանից. «Արդեն սովորել եմ էս վիճակին: Ես սենց ավելի ազատ եմ զգում, հանգիստ, նորմալ ձեւով կյանք եմ տանում, քան թե ինչ-որ ընտանիք ըլնի, երեխեք կամ մորս ու ախպորս հետ մնամ: Սենց իմ կյանքը ավելի առաջ ա էթում, դասավորվում ա»:

Երբ մենք հանդիպեցինք նրան, ինչ-որ մտքի վրա կենտրոնացած ու մի տեսակ աշխարհից վերացած, կանգնած դողում էր, կողքին էլ` ցելոֆանե դեղին տոպրակ: Սակայն, պարզվեց, չի մրսում, տոպրակում տաք հագուստներ ուներ, որոնք քիչ առաջ էր նվեր ստացել, ինչպես ինքն ասաց` ընկերոջից: 47-ամյա Արմենն իրեն նմանեցնում է ֆիլմերի այն հերոսներին, որոնք նախնադարյան մարդկանց են կերպավորում: «Էն կինոների նման ա ըլնում, որ մարդիկ դուրսը մնում էին քարանձավում: Ըտենց էլ ես եմ»,- իր կյանքն է նկարագրում անօթեւան մարդը: Իսկ սպիրտի փող ունենում է` կա՛մ անցորդներն են տալիս, կա՛մ շուկայի աշխատողները, կա՛մ էլ ինքն է իր աշխատանքով վաստակում. նայած` երբ, ոնց: Երբեմն այս կամ այն գրասենյակի աշխատակիցները նրան ջրի են ուղարկում, ինչի համար, կախված բերած ջրի ծավալից, վճարում են 150-300 դրամ: Մեր զրույցի ժամանակ նույնպես նա դրամ ուներ: «Փողը ի՞նչ ա, որ չունենամ»,- հպարտանում էր Արմենը ու նշում ունեցած գումարի չափը` 130 դրամ: «120-ով սպիրտ կառնեմ... Պուճուր «գլատոկ» ա»,- ինքնամոռաց երանության մեջ է հայտնվում խմիչքի նկատմամբ թուլություն ունեցող մեր զրուցակիցն ու սկսում բարձրաձայն մտածել:

Աննա Զախարյան