Բժիշկները ազատման դիմումի մեջ նշում էին՝ չեմ կարողանում մոռանալ իմ հիվանդին․ այսօր Սպիտակ բանակի աշխատողների օրն է

Կորոնավիրուսային համավարակ, պատերազմ, հետքովիդյան և հետպատերազմյան շրջան, գերծանրաբեռնված աշխատանք, մի քանի շաբաթներ ու ամիսներ ընտանիքից հեռու․ սա այն ճանապարհն է, որ անցել են մեր օրերի բժիշկները։

«Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում Ինֆեկցիոն հիվանդությունների ազգային կենտրոնի գլխավոր բժիշկ Նաիրա Ստեփանյանն իրենց անցած ճանապարհը բնութագրում է մեկ բառով՝ դաժան, միևնույն ժամանակ հիշում է անցած օրերն ու այժմ հպարտորեն փաստում՝ բժիշկները, այնուամենայնիվ, կարողացան մնալ իրենց առաջնագծում ու հաղթանակած դուրս գալ։

12 տարի առողջական ոլորտում պայքար մղած, հուսահատությունների ու փորձությունների միջով անցած բժիշկը շեշտում է՝ յուրաքանչյուր բժիշկ ապրում է իր հիվանդի ուրախությամբ, կիսում նրա տխրությունը և երբեք չի մոռանում այն հիվանդներին, որոնց կորցրել է։ Վերջինս իրենց աշխատանքը հերոսություն չի որակում, ասում է՝ մեր մասնագիտությունն ու պարտքն է, որը կատարում ենք։

Մի պահ հետ ենք գնում հետքովիդյան շրջան․ եթե չլինեին նվիրյալ բուժաշխատողները, համավարակը հաղթահարել շատ դժվար կլիներ։

Հոգեկան ծանր ապրումների միջով անցանք. ծանր էր, երբ քովիդով վարակված անձի էիր ընդունում՝ չիմանալով՝ ինչ է սպասվում քեզ, քո առողջությանը, քո ընտանիքի անդամներին, բայց և ամեն ինչ անում էինք՝ պայքարելու և հիվանդի կյանքը փրկելու համար։ Այդ ժամանակ մեծ համարձակություն էր պետք բժիշկներին, որպեսզի քայլ անեին ու գնային առաջ, և նրանք ունեցան այդ համարձակությունը:

72 ժամ հերթապահում էինք. ընկճվածություն երբեք չի եղել։ Եթե դու սիրում ես քո աշխատանքը, երբեք չես հիասթափվի։ Ամեն առավոտ, թեկուզ մեծ հոգնածությամբ բոլորս կատարում էինք մեր աշխատանքը։ Հիվանդանոցը լքում էինք երկու ժամով ու նորից հետ վերադառնում։

44-օրյա պատերազմը, որն անտարբեր չանցավ նաև բժիշկների կողքով․ յուրաքանչյուրը, իր վիշտը իր մեջ տանելով, ապրում էր։ Մեկը ընկերոջն էր կորցնում, մյուսը՝ հարազատ եղբորը։ Մենք առանձնանում էինք մի սենյակում ու արցունքները զսպել չկարողանալով՝ մեր էմոցիաներին դուրս գալու հնարավորություն էինք տալիս ու նորից վերադառնում աշխատանքի։ Երբ որ մեր բուժակները հերթապահում էին ու ԼՂ կանչերի էին գնում, շատ մեծ սթրեսով ու ապրումներով էին վերադառնում. պատերազմի կամ դժվարության միջով անցած մարդը հոգեբանորեն չի կարող չփոխվել։

Բժիշկը ամբողջ կյանքի ընթացքում հիշում է իր կորցրած հիվանդներին. դա մեծ սթրես էր հատկապես երիտասարդ մասնագետների համար։ Ծանր էին քովիդով վարակված մեր՝ հատկապես այն հայրենակիցների քովիդով դեպքերը, որոնք ապաստարաններում էին վարակվել և կրկնակի սթրես էին ապրում, քանի որ իրենց զինվորները առաջնագծում կռվում էին:

Բժշկի համար դժվար էր նայել հարազատի աչքերին և հայտնել կորուստի լուրը․ սա թերևս ամենացավոտ թեման էր բժշկի համար։ Ծանր էր հատկապես, երբ այդ կորուստները լինում էին երիտասարդ։ Բժիշկը խոսելու ընթացքում հարազատի հետ ամբողջ ցավը ապրում էր։ Յուրաքանչյուր լուրը հայտնելիս միաժամանակ մտածում էիր, թե ի՞նչ չես արել այդ հիվանդին օգնելու համար։ Շատ դեպքեր էին լինում, երբ բժշկին ընդհատում էին, որովհետև չէին կարողանում լսել, մեղադրում ու սպառնում էին։ Յուրաքանչյուր բուժծառայող առանձնանում էր սենյակում, և նույնիսկ տղամարդիկ լաց էին լինում։ Երբեք բժիշկը չի ասում՝ ես ամեն ինչ արեցի, մտածում է՝ ես ի՞նչ կարող էի անել, որ չարեցի։

Երկու տարվա ընթացքում մեր երիտասարդ բժիշկները ծերացան. նկարներն եմ թերթում քովիդի սկզբի ու վերջի. երիտասարդները բոլորը փոխվել են, ծերացել։ Մեր մասնագետների հետ հոգեբաններ էին աշխատում 24 ժամ, մեկս մեկին աջակցում էինք, որպեսզի կարողանայինք հաղթահարել այդ ցավը։

Եղան բժիշկներ, որոնք պայքարից դուրս մնացին․ բժիշկների հետ եղան դեպքեր, որ չկարողացան դրանք համադրել առողջապահական ոլորտում աշխատելու հետ, ոմանք իրենց և իրենց ընտանիքի առողջության համար ի սկզբանե հրաժարվեցին պայքարից, ոմանք էլ առողջապահական ոլորտից դուրս եկան և՛ հոգեբանական, և՛ առողջության տեսանկյունից ի վիճակի չլինելու պատճառով։ Նաև մեր որոշումը եղավ, որ ավագ սերնդի մեր բժիշկներին զերծ պահենք համավարակի վտանգներից։ Ամենացավալի պահը բժշկի համար այն էր, երբ որ տեսնում էր՝ իր հիվանդը շնչահեղձ է լինում, բայց չի կարողանում ոչինչ անել նրան փրկելու համար։ Այդ ընթացքում բժիշկներն իրենց ազատման դիմումի մեջ նշում էին՝ չեմ կարողանում մոռանալ իմ հիվանդին։

Կարևոր է, որ բժիշկն իրեն գնահատված զգա․ բժշկական հանրույթի աշխատանքը չգնահատել հնարավոր չէ։ Չեք պատկերացնի, թե բժիշկներն իրենց ինչքան արժևորված են զգում, երբ մեր հիվանդները մեզ ասում են՝ շնորհակալություն և Աստված պահի ձեր ընտանիքը, ու ապաքինված դուրս են գրվում հիվանդանոցից։ Այն ամենի միջով, ինչով անցել են բուժաշխատողները, անհնար է նկարագրել։ Մեր հասարակությունը պետք է կարողանա հարգանքով վերաբերվել մասնագետներին։ Չեք պատկերացնի՝ ինչ է զգում այն բժիշկը, որը ամեն ինչ արել է հիվանդին փրկելու համար, ու իրեն մեղադրում են, որ ոչինչ չի արել և չի փրկել նրան։ Բժշկական հանրույթն այսքա՜ն բանի միջով անցավ, ապրեց, կորուստներ ունեցավ, բայց, միևնույն է, շարունակում է ծառայել մեր բնակչությանը։

Այդքան փորձություններից հետո էլ բժիշկը շարունակում է իր աշխատանքը․ երկու տարվա ընթացքում շատ բան է փոխվել մեկը մյուսին հանդուրժելու, մեկը մյուսին գնահատելու առումով։ Եթե բժիշկը աշխատում է որպես բժիշկ, ապա նա սիրում է իր մասնագիտությունը։

Բժիշկները մարդիկ են, որոնք կարող են բուժել մարդկանց և պարգևել առողջություն. շատերը բժշկական կրթություն են ստանում, բայց ոլորտում չեն մնում, սակայն ովքեր մնում են, նրանք նվիրված բժիշկներ են։ Շնորհավորում եմ բոլոր բուժաշխատողներին։ Այս տարիների ընթացքում առողջապահական համակարգի աշխատանքը ամենից լարվածն է եղել, ամենադաժանն է եղել, բայց, միևնույն է, մենք մեր առաջնագածում շարունակում ենք պայքարել։

Տպել
4350 դիտում

Եվ Սասունը նորի՜ց պարեց, ոտքը զարկեց, ձեռքով արեց․Դաշտադեմի ամրոցում տեղի է ունեցել ազգային երգ ու պարի փառատոն

Գոռ Կարապետյանը՝ պատանիների ձյուդոյի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր

Շոյգուն ժամանել է Ուկրաինայի՝ ռուսական զորքի վերահսկողության տակ գտնվող տարածք

Գեղարքունիքի մարզում բախվել են «Ուազ»-ն ու «Վազ 21099»-ը. վիրավորներից մեկը ժամեր անց շտապօգնության մեքենայում մահացել է

Չորրորդ իշխանությունը պետք է պատասխանատվության իր բաժինը գիտակցի. Արման Բաբաջանյանը դիմել է վարչապետի աշխատակազմին

Արարատ Միրզոյանը վաղը կմեկնի Աթենք

Բայդենն ու Շոլցը հավատարիմ են Ուկրաինային ռազմական աջակցություն ցուցաբերելուն. Սպիտակ տուն

Ստեփանակերտում խստացված ռեժիմով ծառայություն է անցկացվել․ ԱՀ ՆԳՆ

Հրդեհ Արևաբույր գյուղի տներից մեկին հարակից անասնագոմում

G7-ի երկրները արգելք կսահմանեն ՌԴ-ից ոսկու ներմուծման վրա. Բայդեն

Կարկտահարություն Մարտակերտի վերին ենթաշրջանում. կարկուտի շերտը հասել է 5սմ-ի

Բասկետբոլի SADA CUP. Հայաստանի հավաքականը հաղթեց ԱՄՆ-ին

Արևմուտքը մնում է համախմբված և միասնական. Գերմանիայում մեկնարկում է G7-ի գագաթնաժողովը

Հրդեհ է բռնկվել Կապան քաղաքի շենքերից մեկի նկուղային հարկում

Սպասվում է կարճատև անձրև. առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը

Բայդենը զենքի շրջանառության վերահսկողությունը խստացնելու մասին օրենք է ստորագրել

28-ամյա վարորդը Ջրվեժում 20 մետր բարձրությունից ընկել է և հայտնվել ձորակում

«Եվրատեսիլ-2023»-ը չի անցկացվելու Ուկրաինայում

Լուսագյուղ-Երասխահուն հատվածում երթևեկությունը դեռևս իրականացվում է մեկ գոտիով

23-ամյա երիտասարդը Ցեղասպանության թանգարանի բարձրությունից ցած է նետվել. նրա հեռախոսում հայտնաբերվել է հաղորդագրություն

Ստեփանակերտում վարորդը «ՎԱԶ-2121»-ով վրաերթի է ենթարկել 60-ամյա բնակչուհուն

Շրջակա միջավայրի նախարարի տեղակալը մասնակցել է քննարկման՝ ուղղված Սևանա լճի հարակից տարածքների զբոսաշրջային պոտենցիալին

Մարդու իրավունքների պաշտպանի ուղերձը խոշտանգման զոհերի աջակցության միջազգային օրվա առթիվ

Սկսվում է ընդունելության լրացուցիչ փուլի հայտագրումը․ ովքեր կարող են մասնակցել

Մոսկվայում հարյուրավոր մարդիկ վերջին հրաժեշտն են տալիս Յուրի Շատունովին (տեսանյութ)

«Կոռուպցիա 2․ Հատուցում» ֆիլմում Հիսուսի կերպարը ծաղրելու համար ԱՄՆ-ում ծեծել են դերասան Սոս Կարապետյանին (տեսանյութ)

3 օրում փրկարարները բռնել են 7 սահնօձ, 1 գյուրզա և շահմար

Ստացի՛ր քո եռագույն շապիկն ու միացի՛ր. ՀՀ պետական խորհրդանշանների օրվան նվիրված տոնական քայլերթը՝ հուլիսի 5-ին

Արաբկիրում կազմակերպվել է մեծ շաբաթօրյակ (լուսանկարներ)

27-ամյա վարորդը ավտոմեքենայով բախվել է գովազդային վահանակին, ապա կայանված «Մազդա»-ին, վերջինս էլ՝ «Հոնդա»-ին

ՌԱԿ-ն իր պատմությամբ ու անցած ճանապարհով ապացուցել է կենսունակությունը. ՀՀ վարչապետ (տեսանյութ)

Կայծակի հարվածը Արագածի լանջերին. Գագիկ Սուրենյանը տեսանյութ է հրապարակել

Վարչապետը առցանց ասուլիս կտա. հայտնի են օրն ու ժամը

Մուշավան գյուղի մոտակայքում տեղի է ունեցել ՃՏՊ՝ ավտոմեքենան շրջվել է

Հնարավո՞ր է՝ մեր հեռախոսահամարները հրապարակվեն, գուցե գեղեցիկ աղջիկները տեսնեն ու զանգեն. «Ջերմուկյան էսքիզներ»

Ինչպես ենք կարողանում վնասել այն, ինչը ստեղծելու խնդիր ունենք․ Անդրեասյանը՝ դպրոցներից մեկում կատարված գողության մասին

ՀՀ ԱԳՆ-ն մեկնաբանել է Փաշինյան-Պուտին հանդիպման 2022թ․ ապրիլի 19-ի համատեղ հայտարարության 24-րդ կետը

Հայաստանն ու Լիտվան պատրաստվում են միջկառավարական հանձնաժողովի նիստին

Էջմիածնի բնակիչը երթուղայինում բջջային հեռախոս է գողացել

ԵՏՄ անդամ Հայաստանը պատրաստ է աջակցել հայկական շուկա մտնելու ցանկություն ունեցող ավստրիական ընկերություններին․ Սիմոնյան