Դժվար է հասկանալ՝ ով է ԼՂ իշխանությունը, ինչպես են էլիտաները շրջափակման պայմանում ինչ-որ բան կիսում իրար մեջ. Սուրենյանց

«Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ, քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցի խոսքով՝ ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը շարունակում է իր ագրեսիվ քաղաքականությունը՝ փորձելով անցնել այն օրակարգին, որը հետապնդում էր մինչ օրս: Ըստ նրա, իհարկե, միջանցքը մի օր կբացվի, սակայն պետք է խոստովանել՝ դրա ստատուս քվոն, ամեն դեպքում, փոխվելու է, այսինքն՝ ռուսների հաշվին ադրբեջանական վերահսկողության ինչ-որ էլեմենտներ են հայտնվելու:

«Ուկրաինական պատերազմի հետևանքով Ռուսաստանը թուլացած է, որից էլ ցանկանում է օգտվել Բաքուն՝ խմբագրելով նոյեմբերի 9-ի ստատուս քվոն: Ակնառու է, որ Ադրբեջանի այս քայլերը մի քանի նպատակ են հետապնդում: Առաջինն այն է, որ այս կերպ նա փորձում է ստուգել ռուսական կողմի կարմիր գծերը նոր իրավիճակում: Տարածաշրջանային ստատուս քվոն, որը նոյեմբերի 9-ից հետո այլևս չի աշխատում, իսկ ուկրաինական պատերազմի հետևանքով ունենք արդեն իսկ նման իրավիճակ, որով էլ Ադրբեջանը փորձում է ճնշում գործադրել՝ ստուգելով, թե որքան ռուսները կհանդուրժեն նրանց ագրեսիվ վարքագիծը, ու որ կետում է կարմիր գիծը:

Երկրորդը, Բաքվում ձգտում են ռուսական խաղաղապահության ապահովման կապուղիների դիվերսիֆիկացիային, այսինքն՝ անել այնպես, որ ռուս խաղաղապահ առաքելությունն իր կարիքներն ապահովելու համար ստիպված օգտվի Ադրբեջանի տրանսպորտային ենթակառուցվածքներից: Երրորդը, Բաքուն այս կերպ փորձում է արցախցիներին ցույց տալ, որ Արցախի հարցն իրենց ներքին գործն է, և իրենք են տնօրինում արցախցիների ճակատագիրը: Չորրորդն էլ այն է, որ սույն վարքագծով Բաքուն փորձում է Երևանից զիջում կորզել և Լաչինի ռեժիմի նման որևէ ճանապարհ ստանալ Հայաստանի տարածքով»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում իր տեսակետն է հայտնում քաղաքագետը:

Վերջինիս խոսքով՝ ուկրաինական պատերազմը Ռուսաստանի կարողությունները էապես սահմանափակել է. այն ազատությունը, որը ռուսներն ունեին մինչ պատերազմը, այլևս չկա:

«Ստեղծված իրավիճակում ռուսական կողմը կանգնել է երկընտրանքի առաջ. կա՛մ պետք է փորձի բացել միջանցքը, որը կարող է հանգեցնել Ադրբեջանի հետ առճակատման, իսկ ռուսները դրան չեն գնա, որովհետև 2-րդ ճակատի բացումն իրենց համար ճակատագրական կլինի (ի դեպ, հայկական կողմի համար նույնպես), կա՛մ պետք է դիվանագիտական գործիքակազմով բացեն միջանցքը: Սակայն, ինչպես տեսնում ենք, դա նրանց չի հաջողվել այսքան ժամանակ: Այս ամենը խոսում է միայն այն մասին, որ ՌԴ-ն թուլացել է»,- կարծում է նա:

Ըստ նրա՝ միջազգային հանրության և ՄԻԵԴ-ից էլ մեծ սպասելիքներ չպետք է ունենալ: Իհարկե, նրանց արտահայտած կարծիքը որոշակի զսպող հանգամանք է հանդիսանում Ադրբեջանի համար, սակայն ուղղակի հայտարարություններով ադրբեջանական կողմը չի կաշկանդվում և զսպվում. «Պատժամիջոցների կիրառմանն էլ, ինչպես տեսնում ենք, դեռևս ոչ ոք հակված չէ»:

Սուրենյանցի դիտարկմամբ՝ ստեղծված իրավիճակում հայկական կողմն ուժի գործադրմամբ ոչինչ անել չի կարող. դա արկածախնդրության ժանրից է: Հայաստանն ամեն բան պետք է անի պատերազմից խուսափելու համար, բայց և չի բացառվում, որ ադրբեջանական կողմի թաքնված նպատակներից մեկն էլ հենց դա է. նոր էսկալացիա:

«Ինչ խոսք, Հայաստանի իշխանությունների աշխատանքն այս պարագայում կարող էր ավելի լավը լիներ, սակայն պետք է հաշվի առնել այն փաստը, որ նրա կարողություններն այս հարցում բավականին սահմանափակ են: Ուզենք, թե չուզենք կա դառը ճշմարտություն՝ 44-օրյա պատերազմից հետո Ադրբեջանն աշխարհաքաղաքական բոլոր կենտրոնների համար ավելի կարևոր գործընկեր է, քան Հայաստանը»,- նշում է զրուցակիցը:

Անդրադառնալով Արցախի իշխանություններին՝ Սուրենյանցն ասում է՝ ներկայիս իրականության պայմաններում դժվար է անգամ հասկանալ, թե ով է ԼՂ իշխանությունը:

«Ֆորմալ առումով Արայիկ Հարությունյանն է, սակայն իր լիազորությունների մեծ մասը պատվիրակել է Ռուբեն Վարդանյանին, որն ունի լավ մտադրություններ, սակայն 3-4 շաբաթվա ընթացքում նրան չհաջողվեց նույնիսկ կառավարություն ձևավորել: Պետք է ասել, որ նրանցից անջատ էլ կա Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Վիտալի Բալասանյանը, որը կարծես թե իշխանությունից զատ է գործում, չգիտես էլ, թե ինչ մանդատով: Ընդհանուր առմամբ, դժվար է անգամ պատկերացում կազմել Արցախի իշխանության կառուցվածքի մասին»,- նկատում է Սուրենյանցը:

Վերջինիս խոսքով՝ անհասկանալի է, թե ինչպես են Արցախի էլիտաները շրջափակման պայմաններում ինչ-որ բան կիսում իրար մեջ: Վերջին շրջանում էլ մամուլում շատացել են այնպիսի կայքերը, որոնք կա՛մ Վիտալի Բալասանյանի դեմ են գրում, կա՛մ Ռուբեն Վարդանյանի. «Պարզ է, որ դա հենց այնպես չի արվում, և դրանք ասոցացվում են նրանցից որևէ մեկի հետ»:

Նատալի Մկրտչյան