Թվում է՝ Նոր տարի է, ամեն ինչ կփոխվի, անցնում են բնականոն կյանքի, տեսնում՝ նույն է. հետտոնական դեպրեսիայի պատճառները

Տոնական տրամադրությունից, ճոխ սեղաններից հետո աշխատանքի անցնելը շատերիս համար դառնում է խնդիր: Տոն օրերին մարդիկ սովորաբար խախտում են սննդային ռեժիմը, քնելու ժամերը և հետո բնականոն կյանքին վերադառնալիս հանդիպում, այսպես կոչված, հետտոնական դեպրեսիային։

Բացի դրանից՝ երկրորդ տարին է արդեն, ինչ նոր փոփոխությամբ մարդիկ աշխատանքի անցնում են ավելի շուտ։ Եթե նախկինում մինչ Սուրբ Ծնունդը համարվում էր ոչ աշխատանքային, ապա հիմա հունվարի 3-ից ստիպված են լինում տոնական ուրախություններից անցում կատարել աշխատանքային գործընթացին։

Հոգեբան Իրինա Ծատուրյանի խոսքով՝ հետտոնական դեպրեսիան հենց առաջ է գալիս տոնական օրերին բնականոն ռեժիմից շեղվելու հետևանքով։ Սակայն այս Ամանորին մարդկանց մտահոգող հարցերը շատ էին, դեպրեսիայի ու հոգեբանական խնդիրների պատճառները՝ տարբեր։

«Սկսվեց Արցախի շրջափակումը, շատ ընտանիքներ մնացին Հայաստանում, չկարողացան տոն օրերին իրենց ընտանիքի անդամների հետ լինել։ Մարդկանց մեծ մասի ուշադրությունն ու մտահոգությունը ուղղված էր դրան։ Մեր ազգաբնակչությունը դեռևս չի կարողանում դուրս գալ դեպրեսիվ վիճակներից, քանի որ 44-օրյա պատերազմից հետո լինում են նոր դեպքեր, որոնք ավելի են սրում առկա վիճակը»,- «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է նա։

Հոգեբանի խոսքով՝ հետտոնական դեպրեսիան մարդկանց անհատական դիրքորոշումների ու կյանքի հանդեպ ունեցած պատկերացումների հետ է կապված։ Յուրաքանչյուր անձ այսօր իրեն մտահոգող հարցերն ունի։

«44-օրյա պատերազմից հետո որոշները դեռ իրենց տղայի ճակատագրի մասին ոչինչ չգիտեն, բացի դա՝ սկսվեց 2022 թվականի սեպտեմբերյան ագրեսիան, որի ժամանակ նորից կորուստներ ունեցանք։ Հիմա նաև Արցախի հարցն է, տոնական օրերից կտրվելն ու նորից աշխատանքի վերադառնալն է։ Ամանորի ընթացքում նաև քնի և սննդակարգի խախտումներ են լինում։ Այսինքն՝ մարդիկ չեն հասցնում հաղթահարել այն դեպրեսիան, որի մեջ հայտնվել էին, և դրան ավելանում է նորը»,- նկատում է նա։

Անընդհատ կատարվող իրադարձությունները, անհանգիստ մթնոլորտը, Ծատուրյանի խոսքով, ազդում են մարդկանց հոգեբանական վիճակի վրա, յուրաքանչյուր դեպք որևէ բացասական ազդեցություն է թողնում։ Ըստ մասնագետի՝ շատ հաճախ հետտոնական դեպրեսիան կարող է նաև պարզապես տրամադրության անկում լինել, բայց դա հասկանալու համար անձը պետք է դիմի հոգեբանի․ «Մարդիկ վաղվա օրվա հանդեպ անհանգստություն ունեն, վախ ունեն, որոնք, պատերազմական վիճակով պայմանավորված, չեն կարողանում հաղթահարել։ Նրանց թվում է՝ Նոր տարի է, ամեն ինչ կփոխվի, բայց անցնում են բնականոն կյանքի և տեսնում, որ ամեն ինչ նույն է։ Այստեղ սպասումների եւ իրականության ոչ ճիշտ համընկնում է»:

Հոգեբանի դիտարկմամբ՝ «հետտոնական դեպրեսիայի» համար որոշակի տարիք գոյություն չունի, այն ավելի շատ կապված է մարդու անձնային առանձնահատկության հետ և թե անձը որքանով է ընդգրկված ստեղծված իրավիճակին։ Ըստ Ծատուրյանի՝ հիմա հոգեբանին դիմող յուրաքանչյուր անձ շեշտում է, որ դադարել է հետևել որևէ նորության, քանի որ հասկացել է՝ դեպրեսիայի և սթրեսի հիմնական պատճառներից մեկը դա է և տարածվող ապատեղեկատվությունները։ 

Թե ինչպես դուրս գալ այս վիճակից, հոգեբանը խորհուրդ է տալիս առօրյան լցնել դրական դեպքերով, շատ ժամանակ անցկացնել ընտանիքի անդամների և ընկերների հետ. «Որքան արագ վերադառնան բնականոն կյանքի, այնքան ամեն ինչ կրկին սովորական կթվա և հանգիստ ընթացքով կընթանա։