Երևան
12 °C
«Սա նոր երևույթ չէ, Ադրբեջանում միշտ էլ կրոնական փոքրամասնությունների նկատմամբ ճնշումներ եղել են»:
Այս մասին «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում ասում է իրանագետ Արմեն Վարդանյանը՝ անդրադառնալով Ադրբեջանում շիա մահմեդականների զանգվածային ձերբակալություններին:
«Տարիներ առաջ նույնիսկ Նարդարանի հայտնի դեպքերը եղան, երբ ադրբեջանական հատուկ ծառայությունները մտան այդ քաղաքատիպ ավան, տասնյակ մարդկանց ձերբակալեցին, մի քանիսին էլ սպանեցին: Հիմա դրա հերթական փուլերից մեկն է»,- նկատում է նա:
Վերջինիս խոսքով՝ իրականում Ալիևը միշտ վախեցել է այդ շիա կրոնական փոքրամասնությունների այն հատվածից, որոնք իրանամետ են, և այդ ճնշումները նրանց նկատմամբ պարբերական բնույթ են կրում. «Վախեր ունի, որովհետև այդ կրոնական փոքրամասնություններն իրենց «լիդեր» են համարում ավելի շատ Իրանի հոգևոր առաջնորդին, քան Ադրբեջանի: Վախեր ունի, որ կարող են ապստամբության դիմել, իշխանություն վերցնել: Վախեր ունի նաև այն մարդկանցից, որոնք սուննի մահմեդականներ են, բայց, ասենք, վերապատրաստվել են Սաուդյան Արաբիայում»:
Ըստ իրանագետի՝ Իրանում չափազանց մտահոգված են Ադրբեջանի այս պահվածքով և ժամանակ առ ժամանակ ազդակներ են ուղարկում:
«Տեսեք, օրինակ, մի քանի օր առաջ ադրբեջանցի պատգամավորներից մեկի վրա մահափորձ տեղի ունեցավ, Ադրբեջանում հայտարարում են, որ դրա հետևում իրանական հատուկ ծառայություններ են կանգնած: Նշում են, որ այդ պատգամավորը չափազանց հակաիրանական հայտարարություններով է հանդես եկել, և, այո, չի բացառվում, որ Իրանը ինչ-որ կերպ պատասխանի Ադրբեջանի այս գործողություններին ոչ միայն հռետորաբանությամբ, այլ նաև գործնական քայլերով»,- ասում է Արմեն Վարդանյանը:
Խոսելով նաև իրանական մամուլում և պաշտոնյաների շրջանում հնչող զգուշացումների և իրանական «կարմիր գծերի» հիշեցումների մասին՝ զրուցակիցը նկատում է՝ Իրանում մտահոգություններ ունեն, որ Ադրբեջանը կարող է ներխուժել Հայաստան, բռնությամբ բացել, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքը», որի դեպքում Իրանի հյուսիսային հատվածը կկտրվի արտաքին աշխարհից և կատարյալ կախվածության մեջ կընկնի Ադրբեջանից և Թուրքիայից:
«Դրա դրսևորումներն արդեն իսկ եղել են, երբ 2021 թվականին Ադրբեջանը Գորիս-Կապան ճանապարհի 21 կիլոմետ հատվածին տիրացավ: Այդ ժամանակ ճանապարհի այդ հատվածում սկսեցին կանգնեցնել իրանական բեռնատարները, վարորդներից մի քանիսին ձերբակալեցին, ինչպես նաև սկսեցին գումար պահանջել այդ հատվածով անցնելու համար: Իրանի վախերը դրանով են պայմանավորված»,- կարծում է նա:
Իրանագետի պնդմամբ՝ Իրանի վրա Ադրբեջանը կամ նույնիսկ նրա հովանավորները, բնականաբար, չեն համարձակվի հարձակվել, քանի որ հզոր պետություն է:
«Իրանի արտգործնախարարը նախորդ տարի սենսացիոն հայտարարությամբ հանդես եկավ, որ իրենք կանխել են այս տարածաշրջանում աշխարհագրական սահմանների խոշոր վերաձևումը, և փաստացի հենց Հայաստանին էր ակնարկում»,- ասում է նա՝ հավելելով, որ Իրանի հետ պետք է սերտորեն աշխատել, հնարավորության դեպքում անգամ զենք ձեռք բերել, որը չափազանց բարդ է. «Որովհետև Իրանում կան շրջանակներ, որոնք ավելի շատ ադրբեջանամետ են, և այդ շրջանակներն էլ որոշակիորեն խոչընդոտում են Իրան-Հայաստան հարաբերությունների զարգացմանը»:
Անդրադառնալով ՀԱՊԿ-ին՝ զրուցակիցը նշում է՝ ՀԱՊԿ-ը ոչ միայն չի լքի, այլ ատամներով կմնա ու կպաշտպանի իր ներկայությունը Հայաստանում:
«Պարզապես ՀԱՊԿ-ը ֆորմալ բնույթ է կրելու այստեղ, բայց չի լքելու Հայաստանը, քանի դեռ վերջինս դուրս չի եկել այնտեղից: Իրականում ՀԱՊԿ-ը ստեղծվել է Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական շահերը սպասարկելու համար, այլ ոչ թե անդամ երկրների, իսկ Ռուսաստանի համար հարավկովկասյան տարածաշրջանը, ինչպես ռուս պաշտոնյաներն են նշում, հատուկ ազդեցության գոտի է: Ռուսաստանը շատ խանդոտ է վերաբերվում նաև Իրանի դիրքերի հնարավոր ուժեղացմանն այս տարածաշրջանում և ամեն կերպ խոչընդոտում է դրան: Մասնավորապես, նախորդ տարի իրանական կողմից եղել է առաջարկ Հայաստան-Իրան-Ռուսաստան համատեղ զորավարժություններ անցկացնել Հայաստանում, բայց ռուսական կողմը դեմ է եղել դրան»,- ասում է Վարդանյանը:
Իրանագետի պնդմամբ, սակայն, նոր ռազմական էսկալացիայից խուսափելու համար պետք է փորձենք աշխատել միջազգային խաղացողների՝ ԱՄՆ-ի, Եվրամիության հետ:
Հերմինե Կարապետյան
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Կոտայքի և Գեղարքունիքի Էկոպարեկները երդվել են լիազորություններն իրականացնել բարձր պատասխանատվությամբ
Աշխատանքային հանդիպումներ Օփեն ԷյԱյ միջազգային թվային հարթակի պատվիրակության հետ
ՆԳ նախարարը հետևել է Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության նոր գրասենյակների շինարարության ընթացքին
Երևանում ավտոմեքենաներ են բախվել․ կան տուժածներ
Ֆրանսիայում 40 մարդ է ջրահեղձ եղել՝ փորձելով լողալու միջոցով զովանալ ռեկորդային շոգից
Կարևորվել է ՀՀ-ԵՄ կապակցվածության գործընկերության մասին ստորագրված համատեղ հայտարարությունը
Իրանին թույլ չի տրվի վճար պահանջել Հորմուզի նեղուցով անցման համար․ Ռուբիո
Պայթյուն՝ Թուրքիայի զինամթերքի պահեստավորման և օգտահանման ձեռնարկությունում․ կան զոհեր
Քննարկվել է հայկական ավիափոխադրողներին ԵՄ օդային անվտանգության ցանկից դուրս բերելու գործընթացը
Հոգեվարքի մեջ են, իրենց ողորմաթասը խմված է, 7-ն ու 40-նքն էլ կտանք, վերանան գնան. Հասմիկ Հակոբյան․ տեսանյութ
Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նիստ. այն վարել է Նիկոլ Փաշինյանը. տեսանյութ
Պապոյանը ԵՄ դիվանագետների հետ քննարկել է ՀՀ տնտեսական դիմակայունության ամրապնդման և զարգացման ուղղությունները
Ներառական կապակցվածությունը նպաստում է տարածաշրջանային համագործակցությանը և վստահության ամրապնդմանը
Մարդիկ գնացին, ընտրեցին ՔՊ-ին, քանի որ դրսից եկած հայերը գալիս էին Տաշիր Սամոյին ընտրելու. Ադամյան. տեսանյութ
Սևծովյան տարածաշրջանի և Հարավային Կովկասի կապակցվածության համար ԵՄ-ն ակնկալում է ներգրավել մինչև 2 մլրդ եվրո
GRP-ն Հայաստան է բերում ամերիկյան երկու նոր հյուրանոցային բրենդ՝ Super 8 by Wyndham եւ Wyndham Grand Yerevan
Համբարձում Մաթևոսյանը մասնակցում է «Լոնդոնի կլիմայական գործողությունների շաբաթ» համաշխարհային կոնգրեսին
Կանանց մասնակցությունն անվտանգության, խաղաղության գործընթացներին ժողովրդավարական պետության կարևոր նախապայման է
Ներկայացվել են ՄԱԿ շրջանակներում կանխարգելման օրակարգն առաջ մղելուն ուղղված ՀՀ նախաձեռնությունները
Սուրեն Պապիկյանը հետևել է «Արծիվ գործընկեր-2026» զորավարժության ընթացքին․ տեսանյութ
ՆԳՆ ոստիկանության ներկայացուցիչները Բիշքեկում խորհրդակցության են մասնակցել
3 անձի կողմից 5.5 կգ թմրամիջոցի ապօրինի իրացման փորձի քրեական վարույթի նախաքննությունն ավարտվել է
Դավիթ Խուդաթյանը հանդիպել է Թուրքիայի տրանսպորտի ու ենթակառուցվածքների նախարարի հետ․ ինչ է քննարկվել
Ճանապարհաշինական նոր էջ է բացվում Գյումրիում․ վարչապետի հանձնարարականի պատշաճ կատարումը առաջնահերթություն է
Ալեն Սիմոնյանը հրապարակել է պատգամավորի երդման առաջարկվող նոր տեքստը․ այն շուտով կդրվի քվեարկության
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 4-5, այնուհետև կբարձրանա 2-3 աստիճանով․ առանձին շրջաններում հորդառատ տեղումներ կլինեն
Շիրակի մարզպետն ու Ճանապարհային դեպարտամենտի տնօրենը շրջայցով եղել են Գյումրու Շիրակացի փողոցում
Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը պլանավորում է այցելել Հայաստան. Politico
Իջևան համայնքի սեփականության իրավունքն է վերականգնվել 2,4 մլն դրամ արժեքով հերթական հողամասի նկատմամբ
Սաղաթելյանի հայտարարագրի գույքը եղել է առգրավման ենթակա. նրա կնոջ մեքենաներում հայտնաբերվել են զարդեր և փողեր
Յունիբանկը և Unisport ակումբը մասնակցել են «Tricolor» Yerevan Beat Run վազքին
Վերջին 3 ամսում ՀԷՑ-ի վթարային անջատումների միջին տևողության ցուցանիշը բարելավվել է շուրջ 36,7%-ով. Պետրոսյան
Հաստատվել է Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի կազմը
BSTDB-ն և IDBank-ը ստորագրել են 10 մլն եվրոյի ֆինանսավորման փաթեթ՝ ՀՀ-ում ՓՄՁ-ներին և առևտրին աջակցելու համար
ՊՆ-ն հայտարարում է լսումներ և դիտումներ՝ ԶՈՒ-ն երաժիշտ և պարող մասնագետ զորակոչիկներով համալրելու նպատակով
Մեր սուր ելույթին պետք է սուր ելույթով պատասխանել. Գրիգորյանը՝ քաղաքապետարանում ծեծկռտուքի մասին
Ռուս-հայկական համալսարանը փոխել է պաշտոնական անվանումը
Կաշիներդ քերթվելու է, բոլորինդ՝ բոլոր ընտրակաշառք բաժանողներինը. չեք պատկերացնում՝ ինչ է սպասվում. Ավինյան
300 հազար ադրբեջանցու թեզի տակից դուրս չեք գալու, քաղաքական պատասխանատվության ճանապարհ եք անցնելու. Սիմոնյան
Բագրատունյաց 16 հասցեում վերաբացվեց Ucom-ի Վաճառքի և սպասարկման կենտրոնը
