Ով է Ջեֆրի Էփշտեյնը, ինչ է «Էփշտեյնի կղզին», և ինչ կա աշխարհն ու էլիտաները ցնցած գործի աղմկահարույց ֆայլերում

Վերջին շաբաթներին ամբողջ աշխարհում լայնորեն քննարկվում են «Էփշտեյնի ֆայլերը», որոնք հրապարակել է ամերիկյան կողմը: Դրանք արագորեն հայտնվել են միջազգային ու համաշխարհային լրատվականների առաջին էջերում, անհանգստացրել մի շարք հայտնի քաղաքական ու հանրային գործիչների, բիզնեսի ու այլ որոտների հայտնի մարդկանց, անգամ՝ ԱՄՆ նախագահ Թրամփին:

Շատերը քննարկում են այս թեման՝ չնչին պատկերացում ունենալով իրականության մասին, որոշները տեղյակ են մակերեսորեն, որոշներն էլ՝ ցնցված են բացահայտված իրականությունից: Այնուամենայնիվ, շատերի համար անհասկանալի է աղմուկն ու անորոշ՝ ինչու է Էփշտեյն անունը ասոցացվում սեքս-սկանդալի հետ:

Այս հոդվածում կփորձենք հնարավորինս պարզ ներկայացնել, թե ինչու է մեծ աղմուկ հանել և քաղաքագետ-միջազգայնագետների, քաղաքական գործիչների ու տարատեսակ այլ խմբերի քննարկման թոփ թեմաներից դարձել Էփշտեյնը, ով է նա և ինչով են կարևոր ու սկանդալային «Էփշտեյնի ֆայլերը»:

Հակիրճ այն մասին՝ ով է Ջեֆրի Էփշտեյնը

Ջեֆրի Էփշտեյնը (1953–2019) ամերիկացի ֆինանսիստ և միլիարդատեր էր։ Նա առավել հայտնի է որպես անչափահասների սեռական անձեռնմխելիության, երեխաների սեքս-առևտրի և երիտասարդ աղջիկների առևտրի հետ կապված ամենաաղմկահարույց քրեական գործերից մեկի կենտրոնական դեմք։

Էփշտեյնը բարձր հասարակություն է մտել քաղաքական գործիչների, ձեռնարկատերերի և բազմաթիվ հայտնիների հետ կապեր հաստատելով։ 2008 թվականին նա մեղավոր է ճանաչվել անչափահասներին մարմնավաճառության համար  և կարճատև պատիժ է կրել։ Նա կրկին ձերբակալվել է 2019 թվականին՝ կանանց, այդ թվում՝ անչափահասների շահագործման համար հանցավոր ցանց կազմակերպելու մեղադրանքով։

Նա ինքնասպան է եղել դատավարությանը սպասելիս անազատության մեջ գտնվելու ընթացքում:

«Լիթլ-Սենթ Ջեյմս»,-ը (Փոքրիկ սուրբ Ջեյմս), որը մասնավոր կղզի է ԱՄՆ-ի Վիրջինյան կղզիներում և հայտնի է որպես «Էփշտեյնի կղզի», այս գործով դարձել է ամենաառանցքային կետերից մեկը։ Միլիարդատիրոջ գլխավոր կալվածքը գտնվել է այստեղ, որտեղ էլ, ենթադրաբար, բերվել են աղջիկներ Էփշտեյնի հարուստ հաճախորդների համար և վտանգավոր երեկույթներ են կազմակերպվել անչափահասների և ապօրինի պահվող աղջիկների ու կանանց հետ օրգիաների ուղեկցությամբ:

Հրապարակվեց մի քանի միլիոն փաստաթուղթ, ու սկսվեց սկանդալը

ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը հրապարակել է միլիոնավոր նոր փաստաթղթեր, որոնք կապված են բանտում ինքնասպանություն գործած դատապարտյալ, սեռական հանցագործ Ջեֆրի Էփշտեյնի գործի հետ։

Սա «Էփշտեյնի գործի թափանցիկության մասին» օրենքի ընդունումից ի վեր հրապարակված փաստաթղթերի ամենամեծ թիվն է։ Այնուամենայնիվ, պարզ չէ, թե արդյոք սա նշանավորո՞ւմ է Էփշտեյնի փաստաթղթերի սագայի ավարտը։

Հունվարի վերջին հրապարակվել է աղմկոտ գործի 3 միլիոն էջ, 180,000 լուսանկար և 2,000 տեսանյութ։

Հրապարակումը կատարվել է վեց շաբաթ անց այն բանից հետո, երբ նախարարությունը բաց է թողել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից Էփշտեյնի գործին վերաբերող բոլոր փաստաթղթերը հրապարակելու վերջնաժամկետը։

ԱՄՆ գլխավոր դատախազի տեղակալ Թոդ Բլանշը հայտարարել է, որ ֆայլերի հրապարակումը նշանավորում է փաստաթղթերի նույնականացման և վերանայման շատ համապարփակ գործընթացի ավարտը՝ ամերիկյան ժողովրդի համար թափանցիկություն և օրենքի պահպանում ապահովելու համար։ Փաստաթղթերը պարունակում են Ջեֆրի Էփշտեյնի բանտում անցկացրած ժամանակի մանրամասներ, հոգեբանական զեկույց, կալանքի տակ նրա մահվան մասին զեկույց և Էփշտեյնի հանցակցի՝ անչափահաս աղջիկների ապօրինի առևտրին օժանդակելու համար դատապարտված Գիսլեյն Մաքսվելի հետաքննության նյութեր։

Էփշտեյնի և բարձրաստիճան պաշտոնյաների միջև նամակագրությունից էլեկտրոնային նամակներ ևս հրապարակվել են։ Փաստաթղթերը բացահայտում են անարգված ֆինանսիստի սերտ կապերը բրիտանական էլիտայի հետ։

Ինչեր են ներառված «Էփշտեյնի ֆայլերում»

«Էփշտեյնի ֆայլերը» նրա գործունեության հետաքննության ընթացքում առգրավված փաստաթղթերի հսկայական արխիվ է։ Այն ներառում է.

• Դատական արձանագրություններ, հարցաքննության արձանագրություններ և զոհերի ցուցմունքներ։
• Անձնական և գործնական նամակագրություն (ներառյալ կոդավորված հաղորդակցությունները)։
• Նրա անձնական ինքնաթիռի ֆինանսական փաստաթղթեր և թռիչքների գրանցամատյաններ։
• Լուսանկարներ և տեսանյութեր, որոնցից շատերը նկարահանվել են նրա բնակարաններում։
• Կոնտակտային ցուցակներ և հեռախոսագրքեր։

Նյութերը հրապարակվել են ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության կողմից փուլ առ փուլ՝ 2024-ից 2026 թվականներին՝ դատարանի որոշմամբ և հանրային ճնշման ներքո։ Վերջնական հրապարակումը, որը եղել է 2026 թվականի հունվարին, պարունակում է փաստաթղթերի 3 միլիոն էջ։

Լուսանկարներում և տեսանյութերում տեքստերի և դեմքերի մեծ մասը ծածկված է սև քառակուսիներով՝ գաղտնիությունը պաշտպանելու համար։

Ովքեր են հայտնվել Էփշտեյնի արխիվներում

Փաստաթղթերում, նամակագրություններում և լուսանկարներում հիշատակվում են հարյուրավոր անուններ, սակայն դրանց առկայությունը արխիվներում նրանց մեղքի կամ մեղսակցության իրավական ապացույց չէ։ Ի վերջո, Էփշտեյնը չափազանց հայտնի ֆինանսիստ է եղել ու սերտ կապեր ունեցել տարբեր շրջանակների հետ: Նրանց կարելի է մոտավորապես բաժանել կատեգորիաների՝

Քաղաքական գործիչներ և բարձրաստիճան պաշտոնյաներ՝ ԱՄՆ նախկին և ներկա նախագահներ Բիլ Քլինթոն, Դոնալդ Թրամփ, արքայազն Էնդրյու (Մեծ Բրիտանիա), Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոն, Դանիայի թագավոր Ֆրեդերիկ 10-րդ և այլք։

Ձեռներեցներ և միլիարդատերեր՝ Microsoft-ի հիմնադիր Բիլ Գեյթս, SpaceX-ի գործադիր տնօրեն Իլոն Մասկ, Google-ի համահիմնադիր Սերգեյ Բրին, Virgin Group-ի հիմնադիր Ռիչարդ Բրենսոն, Amazon-ի հիմնադիր Ջեֆ Բեզոս, ռուս գործարար Վյաչեսլավ Դորոնինև այլք:

Շոու բիզնեսի հայտնիներ՝ ռեժիսորներ Վուդի Ալեն և Ջորջ Լուկաս, դերասաններ Քևին Սփեյսի, Լեոնարդո Դի Կապրիո, Բրեդ Փիթ և Էնթոնի Հոփքինս, մոդելներ Նաոմի Քեմփբել և Հայդի Քլում, երգիչներ Մայքլ Ջեքսոն և Միք Ջագեր, աճպարար Դեյվիդ Քոփերֆիլդ և այլք:

Զոհերի մի մասը՝ սլավոնական հետքով

Փաստաթղթերում բազմիցս հիշատակվում են Կրասնոդարից, Սոչիից, Սամարայից, Սարատովից և Ուկրաինայից մոդելներ և պարզապես գեղեցիկ կանայք:

Նշվում է, որ Էփշտեյնի օգնականները, հնարավոր է, ավիաընկերության տոմսեր են գնել Ռուսաստանից և ԱՊՀ երկրներից կանանց համար, որպեսզի նրանք կարողանան հասնել Էփշտեյնի կղզի:

Որքան է գնահատվել Էփշտեյնի կարողությունը

Ջեֆրի Էփշտեյնի՝ որպես միլիարդատիրոջ մասին առաջին հիշատակումները հայտնվել են 2001 թվականին, չնայած նրա իրական և հիմնական կարողությունը, որոշ գնահատականներով, ավելի համեստ է եղել, քան հիշատակվում է։ Որոշ դատական փաստաթղթերի համաձայն, նա իր հաշիվներում ունեցել է 500 միլիոն դոլար՝ տարեկան մոտ 10 միլիոն դոլար եկամուտով։

Միևնույն ժամանակ, Էփշտեյնի փաստաբանները, հրաժարվելով զոհերի դատական հայցերի համար թարմացված ֆինանսական տեղեկատվություն հրապարակել, շարունակում էին պնդել, որ նա միլիարդատեր է։

Կարելի է համարել, որ այս պնդումը սխալ չէ՝ ուսումնասիրելով հայտնի ֆինանսիստ-մոլագարի՝ անշարժ գույքի տեսքով սեփականությունները:

Այսպես. նրա ակտիվների թվում էին Մանհեթենում գտնվող առանձնատունը (մոտավորապես 2000 քմ), Փալմ Բիչում գտնվող տունը, Նյու Մեքսիկոյի Զորրո ռանչոն (ավելի քան 3000 հեկտար), Կարիբյան ավազանի Լիթլ Սենթ Ջեյմս և Գրեյթ Սենթ Ջեյմս մասնավոր կղզիները և բնակարան Փարիզում։

Հրապարակված փաստաթղթերը՝ իրական աղետ մի շարք անձանց համար

ԱՄՆ-ում Ջեֆրի Էփշտեյնի գործի վերաբերյալ հրապարակված նոր փաստաթղթերը ներողությունների, հրաժարականների և քաղաքական հետևանքների ալիք են առաջացրել տարբեր երկրներում: Հրապարակված նյութերը ներառում են ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի թագավորական ընտանիքի անդամների, քաղաքական գործիչների և հասարակական գործիչներին, չնայած ոչ մեկի դեմ պաշտոնապես մեղադրանք չի առաջադրվել։

Նրանցից մեկը Նորվեգիայի թագաժառանգ Մետտե-Մարիտն է, որի անունը փաստաթղթերում հիշատակվում է առնվազն հազար անգամ: Նա ներողություն է խնդրել Էփշտեյնի հետ իր «ամոթալի» բարեկամության համար և հայտարարել է, որ զղջում է նրա հետ ցանկացած շփման համար: Թագավորական արքունիքի տվյալներով՝ նրա հետ շփումը դադարեցվել է 2014 թվականին։

Նախկին բրիտանական արքայազն Էնդրյուն կրկին հայտնվել է ուշադրության կենտրոնում: Հրապարակված նյութերը պարունակում են նրա՝ չթվագրված լուսանկարներ: Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քեյր Սթարմերը հայտարարել է, որ Էնդրյուն պետք է վկայություն տա ԱՄՆ Կոնգրեսում Էփշտեյնի հետ իր կապերի մասին:

Ավելի վաղ Չարլզ III թագավորը իր եղբորը զրկել էր տիտղոսներից և պարգևներից՝ Վիրջինիա Ջյուֆրեի կողմից արված մեղադրանքներից հետո։

Փաստաթղթերը նաև լույս են սփռում արքայազն Էնդրյուի նախկին կնոջ՝ Սառա Ֆերգյուսոնի և Էփշտեյնի կապերի վրա: Էլեկտրոնային նամակներում նա շնորհակալություն է հայտնել նրան աջակցության համար և խնդրել է անհապաղ ֆինանսական օգնություն: Ֆերգյուսոնը նախկինում հայտարարել էր, որ խզել է իր հարաբերությունները Էփշտեյնի հետ և նրանից ստացված վարկը որակել էր որպես սխալ։

Սլովակիայում հրաժարական է տվել կառավարության ազգային անվտանգության խորհրդական Միրոսլավ Լայչակը։ Վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոն հայտարարել է, որ Լայչակի կապերը Էփշտեյնի հետ նրա հրաժարականի պատճառն էին, չնայած նախկին նախարարն ինքը հերքել է բոլոր մեղադրանքները։

Միացյալ Նահանգներում Լոս Անջելեսի Օլիմպիական խաղերի կազմակերպչական կոմիտեի ղեկավար Քեյսի Վասերմանն էլ իր հերթին ներողություն է խնդրել Էփշտեյնի հանցակից Գիսլեյն Մաքսվելի հետ իր երկարատև նամակագրության համար և հերքել Էփշտեյնի հետ որևէ կապ։

Մեծ Բրիտանիայում Միացյալ Նահանգների նախկին դեսպան Պիտեր Մանդելսոնը լքել է Լեյբորիստական կուսակցությունը նոր բացահայտումներից հետո։ Վարչապետը հրամայել է շտապ վերանայել Էփշտեյնի հետ նրա ունեցած կապերը։

Միևնույն ժամանակ, Բելֆաստի Քուինս համալսարանը հայտարարել է, որ իր հաստատություններից մեկի անվանումից կհեռացնի ԱՄՆ նախկին սենատոր Ջորջ Միտչելի անունը՝ փաստաթղթերում նրա մասին հիշատակումների պատճառով։