Երևան
12 °C
Սերժիկ Սարգսյանը եւ Հեյդար Ալիեւը մնացին իրենց գեղական կառքին կառչած, որքան էլ ամպագոռգոռ խոսքեր շռայլեն իրենք եւ իրենց կողմնակիցները` նրանց կարծեցյալ «հզորության» մասին: Վրաստանը հոկտեմբերի 2-ին վերջնականապես դուրս եկավ Սովետական Միության կազմից: Վրաց հասարակությունը դեռ հազար ու մի խնդիր ունի եւ կունենա, որոնք կարող են եւ անլուծելի մնալ տարիների ընթացքում, բայց դրանք արդեն ա՛յլ պատմական փուլի խնդիրներ են:
Արդյո՞ք չեմ չափազանցում: Վերապահումներ, իհարկե, շատ կարող են լինել: Միգուցե, ինչպես շատերն են ենթադրում, Սահակաշվիլին ինչ-որ «խորամանկ» ծրագիր ունի: Եթե այդպես է՝ մենք մոտ ապագայում դա կտեսնենք: Մյուսներն ասում են, թե նա իր խղճի մտոք չի գնացել այդ քայլին, այլ ամերիկացիների ճնշմամբ: Սա էլ իրականում այդքան էական չէ, որի մասին, սակայն, այս պահին ծավալվելու տեղ չունեմ: Մյուս կողմից էլ շատերի մոտ մտահոգություն կա, թե ընտրություններում հաղթած ուժը, որը շատ խայտաբղետ կազմ ունի, եւ ասում են, թե ընդգրկում է նաեւ ռեւանշիստական եւ քրեական տարրեր, կարող է ի չիք դարձնել Վրաստանի վերջին շրջանի ձեռքբերումները, եւ Սահակաշվիլու «սխալը» չկրկնի, այսինքն՝ իշխանությունից խաղաղ կերպով չհեռանա: Այս վերջին զարգացման դեպքում Վրաստանի այսօրվա նախագահի պատմական յուրահատուկ սխրանքն, իհարկե, կարող է կորցնել իր նշանակությունը: Ինչեւէ, այս վարկածն էլ այս պահին ստուգելի չէ: Այնուամենայնիվ, այլ հավասար պայմաններում եւ բոլոր «ստրախովկաներով» հանդերձ, կարծում եմ, որ իմ պաթոսն արդարացված է: Ի՞նչն է, ուրեմն, հարցը:
Հարցը նույնիսկ ֆորմալ դեմոկրատիան չէ, որի տեսական հիմնավորումները միշտ չէ, որ համոզիչ են, իսկ գործնական կիրառումը չափազանց տարակուսելի` նույնիսկ առավել զարգացած երկրներում: Ի վերջո, ցայսօր էլ ժողովրդի իրական իշխանությունը ամենուր էլ մնում է ավելի շուտ երազանք, քան իրականություն, քանի որ իշխում են վերնախավերը: Բայց սա առանձին խնդիր է: Հարցն իշխանության խաղաղ փոխանցումն է, որն իրական եւ տեւական կայունություն, ինչպես նաեւ մրցակցություն, հետեւաբար՝ զարգացման արտոնյալ պայմաններ կարող է ապահովել որեւէ հասարակության: Ցանկացած քիչ թե շատ զարգացած հասարակության մեջ միշտ կլինեն ներքին շահերի բախումներ եւ դրանց շուրջ ձեւավորվող խմբեր, որոնք կձգտեն իշխանության: Եթե իշխանությունը մենաշնորհված է խմբերից մեկի կողմից, ապա դա պարբերաբար հանգեցնում է ուժային լուծումների, արյունալի ցնցումների: Որպեսզի անխուսափելիորեն ձեւավորվող հակասական շահերի կրող խմբերը ոչ թե սպանեն, ծեծեն, ձերբակալեն միմյանց` հանուն գաղափարների, շահերի եւ ռեսուրսների, այլ քիչ թե շատ խաղաղ մրցակցեն՝ առաջարկելով հասարակությանն այլընտրանքային ծրագրեր, անհրաժեշտ են խաղի կանոններ: Հենց այդպիսի խաղի կանոն է, ի վերջո, դեմոկրատիան` իր քաղաքական ընտրության մեխանիզմով, որը թույլ է տալիս, որպեսզի նույն հասարակության անդամները վստահ լինեն, որ իրենք էլ կարող են հաղթել մրցույթում: Իհարկե, թերիներն էլ շատ-շատ են, բայց ընդհանուր շահումը կարծես գերազանցում է այդ կորուստները, որոնք այլ տարբերակներում էլ, ի դեպ, ամենեւին էլ բացառված չեն: Առանց այդ մեխանիզմի հասարակությունը տատանվում է երկու ծայրահեղ կետերի՝ ճահճացման եւ բռնությամբ ուղեկցվող ցնցումների միջեւ, իսկ հասարակության առավել գործունյա, հավակնոտ հատվածը, որը նաեւ հաճախ այլընտրանքային տեսակետների կրողն է, ստիպված է արտագաղթել կամ հեղափոխականացվել: Այս ամենը մանավանդ շեշտվում է, եթե հաշվի առնենք, որ մեր՝ հետսովետական բռնապետությունները ոչ թե գաղափարական դիկտատուրաներ են, այլ ապագաղափարական քրեական վարչակարգեր: Ահա այսպիսի իրականությունից վերջնականապես դուրս գալու հնարավորություն ստեղծեց իր երկրի համար Միխեիլ Սահակաշվիլին՝ մարդ, որը, եթե չիրականանան իմ կողմից նշված բոլոր «ստրախովկաները», հիրավի, արժանի է առավելագույն հարգանքի եւ մեծարանքի:
Ուստա Հրանտ
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Ձերբակալվել է Ուկրաինայի էներգետիկայի նախկին նախարարը
Կենացները, լիրիկան, թե մենք եղբայրներ ենք, պետք է մի կողմ դրվի, երբ խոսքը երկրի շահերի մասին է․ Սիմոնյան
Մայր աթոռը զավթած շայկայի երազանքն է, որ Հայաստան չլինի. Հարությունյանը՝ Նաթան եպիսկոպոսի հայտարարության մասին
Մի կողմում ՔՊ ժողովրդավարությունն է, մյուսում՝ ինչպես Քոչարյանի կուսակցության կեսը մանդատը դրեց իր որդու համար
Վիզայի տրամադրումից հետո վիզայի հետ կապված ստուգումները չեն դադարում. ԱՄՆ դեսպանատուն
Զելենսկիի՝ երիտասարդ լինելու, Պուտինի նկատմամբ առավելություն ունենալու խոսքերը հիվանդ լինելու նշան են. Վոլոդին
Նոր թվային գործիքների շնորհիվ որոշարկվել է ավելի քան 30 ցուցանմուշի հեղինակ, բացահայտվել են անհայտ գործեր
Մեր տարածաշրջանի համար օդի ջերմաստիճանը փետրվարի 16-23-ը կանխատեսվում է նորմայից բարձր 6-8 աստիճանով. Ազիզյան
ՀՀ վարչապետն ու Աննա Հակոբյանը Հովհաննավանքում մասնակցել են սուրբ պատարագի
Մեկնարկել է Հայաստանի շախմատի պատանիների առաջնության երևանյան ընտրական փուլը
2024 թվականին մեր երկրում արձանագրվել է շուրջ 130 մանկական քաղցկեղի առաջնակի դեպք. ԱՆ
Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ն և Ուկրաինան համաձայնության են եկել բանակցություններ վարել «առանց արտահոսքի». ՌԴ ԱԳՆ
Ջերմաստիճանը կբարձրանա. առանձին շրջաններում սպասվում են ձյան և անձրևի տեսքով տեղումներ
Եպիսկոպոսները հավաքվելու են Ավստրիայում. առանց կաթողիկոսի՝ ժողովի կարգավիճակը փոխվում է. Տեր Նաթան
Բռնի տեղահանված անձանց մասին քննարկումները և հաղորդակցությունը պետք է ունենան բավարար զգայունություն․ ՄԻՊ
Փրկարարները մի քանի օրում արգելափակումից դուրս են բերել 243 տրանսպորտային միջոց, օգնել՝ մի քանի հարյուր մարդու
Ըստ Գալուզինի՝ Հայաստանը դառնում է «Արևմուտքի գործիքը» Ռուսաստանի հետ առճակատման մեջ
ՀՀ վարչապետը պատարագի է մասնակցում Հովհաննավանքում
ՀԱՊԿ-ը հետևում է Հայաստանի քայլերին՝ իր պարտավորությունների կատարումն ապահովելու համար. Գալուզին
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունում շարունակվում է քվեարկությունը
Արագածոտնի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ
Սփյուռքը չի սահմանափակվում միայն տնտեսական էլիտայով, նրանք չունեն մանդատ՝ խոսելու սփյուռքի անունից. Փափազյան
Մի՛ տրվեք սադրանքներին, թե բացառապես բարեկարգած հատվածներում է ասֆալտը վնասվում․ Փամբուխչյան
Եղանակային անբարենպաստ պայմանների պատճառով ճանապարհները ժամանակ առ ժամանակ փակվում են
Ոստիկանության ու փրկարար ծառայության զանգերը՝ մեկտեղված. 112 արագ արձագանքման հեռախոսահամարը գործարկվել է
Սաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Վարդենյաց լեռնանցքը փակ է բոլոր մեքենաների համար
Խոշոր ավտովթար Երևանում. միմյանց բախվելուց հետո մեքենաներից մեկը հայտնվել է կրպակի մեջ. կա տուժած
Հայ երիտասարդ ըմբիշները միջազգային մրցաշարում 8 մեդալ են նվաճել
Հայտարարությունը հարցեր է առաջացնում թե՛ կողմնակալությամբ, թե՛ նպատակներով. Ֆրանսուա Դևեջյան
Գարեգին Բ-ի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. որն է պատճառը. մանրամասներ
Թբիլիսին հերքում է Մոսկվայի հայտարարությունը. Աբխազիայով երկաթուղու վերաբերյալ շփումներ չկան
Ուզում են քերթել ժողովրդին, մուռ հանել. եթե մենք չընտրվենք, խաղաղություն ու TRIPP չեն լինի, անիվը հետ կշրջվի
Ինչու էր Վենսը այցելել Հայաստան և Ադրբեջան. ինչ կատարվեց. աշխարհը վերլուծում է, ուշագրավ արձանագրումներ անում
Վարչապետն Արարատի մարզային գրադարանում մասնակցել է «Երկրի հակառակ կողմը» գրքի քննարկմանը. տեսանյութ
Զելենսկու հայտարարությունները վաղուց դարձել են հիվանդ մարդու զառшնցանք․ Զախարովա
Դատախազությունը քրեական հետապնդում է հարուցել Գարեգին Բ-ի նկատմամբ
Սպիտակ տունը հրապարակել է Սուրբ Վալենտինի օրվա բացիկներ Գրենլանդիայի և Մադուրոյի պատկերներով
Երիտասարդների Եվրոպայի առաջնության կրկնակի արծաթե մեդալակիր Մերի Թումասյանն ավարտում է մարզական կարիերան
Արմեն Գրիգորյանը հանդիպել է Հայաստանի և Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ
TRIPP-ով անցնող երկաթուղու կառավարման հարցում Հայաստանը առաջնորդվում է բացառապես իր շահերով․ Գևորգ Պապոյան
