Երևան
12 °C
Սերժիկ Սարգսյանը եւ Հեյդար Ալիեւը մնացին իրենց գեղական կառքին կառչած, որքան էլ ամպագոռգոռ խոսքեր շռայլեն իրենք եւ իրենց կողմնակիցները` նրանց կարծեցյալ «հզորության» մասին: Վրաստանը հոկտեմբերի 2-ին վերջնականապես դուրս եկավ Սովետական Միության կազմից: Վրաց հասարակությունը դեռ հազար ու մի խնդիր ունի եւ կունենա, որոնք կարող են եւ անլուծելի մնալ տարիների ընթացքում, բայց դրանք արդեն ա՛յլ պատմական փուլի խնդիրներ են:
Արդյո՞ք չեմ չափազանցում: Վերապահումներ, իհարկե, շատ կարող են լինել: Միգուցե, ինչպես շատերն են ենթադրում, Սահակաշվիլին ինչ-որ «խորամանկ» ծրագիր ունի: Եթե այդպես է՝ մենք մոտ ապագայում դա կտեսնենք: Մյուսներն ասում են, թե նա իր խղճի մտոք չի գնացել այդ քայլին, այլ ամերիկացիների ճնշմամբ: Սա էլ իրականում այդքան էական չէ, որի մասին, սակայն, այս պահին ծավալվելու տեղ չունեմ: Մյուս կողմից էլ շատերի մոտ մտահոգություն կա, թե ընտրություններում հաղթած ուժը, որը շատ խայտաբղետ կազմ ունի, եւ ասում են, թե ընդգրկում է նաեւ ռեւանշիստական եւ քրեական տարրեր, կարող է ի չիք դարձնել Վրաստանի վերջին շրջանի ձեռքբերումները, եւ Սահակաշվիլու «սխալը» չկրկնի, այսինքն՝ իշխանությունից խաղաղ կերպով չհեռանա: Այս վերջին զարգացման դեպքում Վրաստանի այսօրվա նախագահի պատմական յուրահատուկ սխրանքն, իհարկե, կարող է կորցնել իր նշանակությունը: Ինչեւէ, այս վարկածն էլ այս պահին ստուգելի չէ: Այնուամենայնիվ, այլ հավասար պայմաններում եւ բոլոր «ստրախովկաներով» հանդերձ, կարծում եմ, որ իմ պաթոսն արդարացված է: Ի՞նչն է, ուրեմն, հարցը:
Հարցը նույնիսկ ֆորմալ դեմոկրատիան չէ, որի տեսական հիմնավորումները միշտ չէ, որ համոզիչ են, իսկ գործնական կիրառումը չափազանց տարակուսելի` նույնիսկ առավել զարգացած երկրներում: Ի վերջո, ցայսօր էլ ժողովրդի իրական իշխանությունը ամենուր էլ մնում է ավելի շուտ երազանք, քան իրականություն, քանի որ իշխում են վերնախավերը: Բայց սա առանձին խնդիր է: Հարցն իշխանության խաղաղ փոխանցումն է, որն իրական եւ տեւական կայունություն, ինչպես նաեւ մրցակցություն, հետեւաբար՝ զարգացման արտոնյալ պայմաններ կարող է ապահովել որեւէ հասարակության: Ցանկացած քիչ թե շատ զարգացած հասարակության մեջ միշտ կլինեն ներքին շահերի բախումներ եւ դրանց շուրջ ձեւավորվող խմբեր, որոնք կձգտեն իշխանության: Եթե իշխանությունը մենաշնորհված է խմբերից մեկի կողմից, ապա դա պարբերաբար հանգեցնում է ուժային լուծումների, արյունալի ցնցումների: Որպեսզի անխուսափելիորեն ձեւավորվող հակասական շահերի կրող խմբերը ոչ թե սպանեն, ծեծեն, ձերբակալեն միմյանց` հանուն գաղափարների, շահերի եւ ռեսուրսների, այլ քիչ թե շատ խաղաղ մրցակցեն՝ առաջարկելով հասարակությանն այլընտրանքային ծրագրեր, անհրաժեշտ են խաղի կանոններ: Հենց այդպիսի խաղի կանոն է, ի վերջո, դեմոկրատիան` իր քաղաքական ընտրության մեխանիզմով, որը թույլ է տալիս, որպեսզի նույն հասարակության անդամները վստահ լինեն, որ իրենք էլ կարող են հաղթել մրցույթում: Իհարկե, թերիներն էլ շատ-շատ են, բայց ընդհանուր շահումը կարծես գերազանցում է այդ կորուստները, որոնք այլ տարբերակներում էլ, ի դեպ, ամենեւին էլ բացառված չեն: Առանց այդ մեխանիզմի հասարակությունը տատանվում է երկու ծայրահեղ կետերի՝ ճահճացման եւ բռնությամբ ուղեկցվող ցնցումների միջեւ, իսկ հասարակության առավել գործունյա, հավակնոտ հատվածը, որը նաեւ հաճախ այլընտրանքային տեսակետների կրողն է, ստիպված է արտագաղթել կամ հեղափոխականացվել: Այս ամենը մանավանդ շեշտվում է, եթե հաշվի առնենք, որ մեր՝ հետսովետական բռնապետությունները ոչ թե գաղափարական դիկտատուրաներ են, այլ ապագաղափարական քրեական վարչակարգեր: Ահա այսպիսի իրականությունից վերջնականապես դուրս գալու հնարավորություն ստեղծեց իր երկրի համար Միխեիլ Սահակաշվիլին՝ մարդ, որը, եթե չիրականանան իմ կողմից նշված բոլոր «ստրախովկաները», հիրավի, արժանի է առավելագույն հարգանքի եւ մեծարանքի:
Ուստա Հրանտ
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
2025 թվականին մեր աշակերտները միջազգային օլիմպիադաներում 91 մեդալ են նվաճել. ԿԳՄՍ նախարար
Լոռու մարզ այցի շրջանակում Թորոսյանը ծանոթացել է պետության կողմից արտապատվիրակված ծառայությունների մատուցմանը
Խոշոր հրդեհ Աբովյանի նոր կառուցվող էլիտար շենքում. տարհանվել է 15 քաղաքացի
Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության Վերահսկող հանձնաժողովի նիստ
Հեղինակավոր Fitch Ratings-ը բարձրացրել է Հայաստանի վարկանիշի հեռանկարը. սա վստահության հայտ է. վարչապետ
ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ. մի շարք հատվածներում ձյուն է տեղում
Էլ գող փիսո, էլ քաչալ շուն... կա՛մ նորմալ քաղաքական բանավեճ վարեք, կա՛մ պարզապես լռեք․ Արսեն Թորոսյան
Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ կիրառվել է տնային կալանք․ հրապարակային խոսքի սահմանափակումը վերացվել է
Աշտարակ-Ապարան ճանապարհին մեքենան բախվել է երկաթե արգելապատնեշներին․ կա տուժած
Ֆինանսների նախարարի տեղակալն ու Նազիկ Ավդալյանը քննարկել են համագործակցության հնարավոր ուղիները
Տուրքեր կսահմանվեն Գրենլանդիայի վերաբերյալ ԱՄՆ ծրագրի հետ անհամաձայն երկրների համար. Թրամփ
Ոստիկանությունն ուժեղացված ծառայություն է իրականացրել Երևանում
Էջմիածին-Երևան ճանապարհին մեքենաներ են բախվել. կան տուժածներ
1 դրամ աշխատավարձի նախընտրական կուտը հայտարարելուց հետո հայտնեք՝ բյուջեից քանի՞ մլն դոլար եք պատրաստվում ուտել
«Աստղիկ» ԲԿ-ում նորածին է մահացել. նախաձեռնվել է քրեական վարույթ
Ասում էին՝ Կարապետյանը ՌԴ-ում խնդիրներ ուներ բիզնեսների հետ. հիմա էլ TRIPP-ի տոկոսները չեն հավանում
Գևորգ սրբազանը կվերականգնվի Մասյացոտնի թեմի առաջնորդի պաշտոնում. դատարանը որոշում է կայացրել
Կատարը Հայաստանի համար բարեկամ պետություն և կարևոր գործընկեր է Ծոցի տարածաշրջանում. նախագահը՝ դեսպանին
Քամին ԿԳԲ-ից ա փչում. Զախարովան ա շրջանառության մեջ դրել, թե Թուրքիան աջակցում է վարչապետին. տեսանյութ
Գնում ենք Հայաստանի առաջնությանը՝ ուժեղներով. Արայիկ Հարությունյանը տեսանյութ է հրապարակել
Ինչպես ակնարկել էի՝ հրավիրում եմ պարահրապարակ, դուք պարում եք, մենք նվագում. գրանցվեք. վարչապետ
ԱԺ-ում «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության նիստ է տեղի ունեցել
Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ներկայացուցիչներն այցելել են Ազգային ժողով
Հաստատվել են ԱԺ առաջիկա նիստի նախագծերը․ օրակարգում 27 հարց է ընդգրկված
Խաղաղությունը կլինի հարատև, ԱՄՆ աջակցությունը կնպաստի ՀՀ տնտեսական կյանքի առաջընթացին. նախագահը՝ դեսպան Քվինին
Երևանում և մարզերում հիմնովին կնորացվի շուրջ 500 կմ օդային և 100 կմ մալուխային էլեկտրահաղորդման գիծ. Պետրոսյան
Որպես անհետ կորած որոնվում է Սլավիկ Պողոսյանը
ԲԿ-ի փոխտնօրենը կաշառքով օժանդակել է զինակոչիկներին խուսափել ծառայությունից. նախաքննության ավարտ՝ 9 անձի մասով
Մաքսանենգության գործով ձերբակալված ՊԵԿ պաշտոնատար անձինք կալանավորվել են
Ապրիլի 27-29-ը Երևանում կկայանա FINTECH360 միջազգային համաժողովը
Զանգվածային ձևով կոտրում են WhatsApp-ները. Սամվել Մարտիրոսյանը շտապ հայտարարություն է արել. տեսանյութ
Անգրագետ դատողությունները՝ «գյուտ». երիտասարդը խոսել է՝ առանց պատկերացնելու, թե ինչ է նշանակում ասածը
Ինքնասպան եղած զինծառայող Վահան Պետրոսյանը եղել է «Ուրարտու» ֆուտբոլային ակումբի սան
Ձեր հաստ ծոծրակը կտեսնեք՝ իշխանություն այլևս Հայաստանում չեք տեսնի, թույլ չենք տալու. խաղաղություն լինելու է
Հայաստանին բերել ենք խաղաղություն. ընդդիմության՝ պատերազմի թաց երազանքները որպես մուրազ կմնան նրանց փորում
Գլաձոր համայնքի 2 հողամասի նկատմամբ վերականգնվել է Եղեգնաձորի սեփականության իրավունքը. վարչապետ
Նիկոլ Փաշինյանը չի մասնակցի Դավոսի տնտեսական ֆորումին
Ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան հունվարի 16-ին
ՀԷՑ-ում ինչո՞ւ էիք ձեզ նման բարձր աշխատավարձեր սահմանել. հիմա էլ ՀՀ-ն եք ուզո՞ւմ գրավ դնել. Ղազարյան
Ջերմաստիճանը կբարձրանա 7-10 աստիճանով. մի շարք շրջաններում սպասվում են ձյուն, բուք ու ցածր տեսանելիություն
