Կանխատեսումներ. Վրաստանը պատրաստվում է ընտրությունների

Վրաստանում 2016 թվականի հոկտեմբերի 8-ին կայանալիք ընտրություններին պաշտոնապես գրանցվել է ավելի քան 20 քաղաքական կուսակցություն եւ դաշինք:

Տարբեր միջազգային կազմակերպությունների հետազոտությունների համաձայն՝ Վրաստանի խորհրդարանում մեծամասնություն կազմելու հնարավորություններ ունեն իշխող «Վրացական երազանքը» եւ ընդդիմադիր «Միացյալ ազգային շարժում» կուսակցությունը:

«Վրացական երազանքը» հիմնադրվել է 2011 թվականին՝ միլիարդատեր Բիձինա Իվանիշվիլիի կողմից: Դաշինք կազմելով «Հանրապետական», «Ազատ դեմոկրատներ» եւ «Ազգային ֆորում» կուսակցությունների հետ՝ «Վրացական երազանք-ժողովրդավարական Վրաստան» դաշինքը պաշտոնապես գրանցվել է 2012 թվականի ապրիլի 21-ին: Նույն թվականի հոկտեմբերի 1-ին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններում Իվանիշվիլու գլխավորած դաշինքն արժանացել է ձայների մեծամասնությանը: Սա Վրաստանի նորագույն պատմության մեջ առաջին դեպքն էր, երբ իշխող կուսակցությունը պարտություն կրեց ընտրական ճանապարհով:

«Վրացական երազանքի» արտաքին քաղաքականությունն ուղղված է դեպի եվրոպական եւ եվրատլանտյան կառույցներ: Կուսակցությունը սպասվող ընտրություններին մասնակցելու է առանձին` առանց դաշինք կազմելու որեւէ կուսակցության հետ`«Ազատություն, արագ զարգացում, բարեկեցություն» կարգախոսով: 

Ընդդիմադիր «Միացյալ ազգային շարժում» կուսակցությունը, որը 2003-2012 թթ. փաստացի ղեկավարում էր Վրաստանը, ստեղծվել է 2001 թվականին: 2003-ի նոյեմբերի խորհրդարանական ընտրությունների պաշտոնական արդյունքների համաձայն՝ պաշտոնապես պարտվելուց հետո, «Միացյալ ազգային շարժումը», այն ժամանակվա «Ազատ դեմոկրատներ» եւ «Պահպանողականներ» կուսակցությունների հետ միասին բողոքի ակցիաներ սկսեց Էդուարդ Շեւարդնաձեի կառավարության դեմ:

Դրանք ավարտվեցին «Վարդերի հեղափոխությամբ»: Իշխանության գալուց հետո, «Միացյալ ազգային շարժումը» սկսեց պայքարել երկրի քրեական խմբավորումների դեմ: Բարեփոխումներ սկսվեցին մի շարք անկյունաքարային ոլորտներում՝ ուժային կառույցներից ու ոստիկանությունից մինչեւ հարկային համակարգ եւ գյուղատնտեսություն: Մինչ «Վարդերի հեղափոխությունը» Վրաստանը համարվում էր նախկին ԽՍՀՄ տարածքի ամենակոռումպացված երկիրը: Միացյալ ազգային շարժման երիտասարդ թիմը արմատախիլ արեց կաշառակերությունը:

Աղքատությունը հաղթահարելու նպատակով՝ Համաշխարհային բանկից, Արժույթի միջազգային հիմնադրամից, ԱՄՆ-ից եւ ԵՄ-ից Վրաստանին տրամադրվող վարկերի ծավալներն էապես աճեցին: Այս ամենին զուգընթաց երկրում ավելացել էր բանտարկյալների թիվը: Բանտերի միջազգային կազմակերպության տվյալներով՝ Վրաստանի յուրաքանչյուր 10 000 բնակչից 539-ը դատապարտյալ էր: «Վրացական երազանքի» որոշմամբ՝ արդեն 2012 թվականին լիովին համաներման արժանացավ  մոտ 3000 դատապարտյալ, իսկ 194 դատապարտյալ քաղբանտարկյալ ճանաչվեց:  Սահակաշվիլու կառավարման տարիներին տեղի ունեցավ 2 բողոքի ակցիա, որոնց ընթացքում ցուցարարները պահանջում էին նախագահի հրաժարականը:

2007 թվականի բողոքի ակցիաներից հետո Սահակաշվիլին հրաժարական տվեց, սակայն ավելի ուշ, 2008 թվականին, վերընտրվեց: Այդ ժամանակաշրջանում Վրաստանի նախագահի պաշտոնակատարը Նինո Բուրջանաձեն էր: Վերջինս նույնպես պատրաստվում է մասնակցել գալիք խորհրդարանական ընտրություններին: Բուրջանաձեն ընտրություններում հաղթելու դեպքում խոստանում է առանց դաշինքի կարգավիճակ, որի համաձայն Վրաստանը չի դառնա որեւէ կառույցի անդամ եւ երկրի տարածքում չի լինի որեւէ երկրորդ պետության զորք:

Միջազգային որոշ կազմակերպությունների հետազոտությունների համաձայն` երրորդ ուժ է հանդիսանում «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցությունը, որի առաջնորդը Վրաստանի պաշտպանության նախկին նախարար Իրակլի Ալասանիան է: Գործող «Վրացական երազանք» իշխանական կոալիցիայի նախկին անդամը, հոկտեմբերի 8-ի խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ, հանդես է գալիս ընդդիմադիր դիրքերից:

Կուսակցությունը ստեղծվել է 2009 թվականի փետրվարի 16-ին, որի շարքերը համալրել են 2008 թվականի ռուս-վրացական պատերազմից հետո պաշտոնից հեռացած դեսպաններ Վիկտոր Դոլիձեն, Ալեքսի Պետրիաշվիլին, Նինո Գոգուաձեն, ինչպես նաեւ հայտնի բժիշկներ, գործարարներ եւ այլք: Իշխանական կոալիցիայի ձեւավորման արդյունքում, «Ազատ դեմոկրատները» նոր կառավարությունում նախարարական 4 պորտֆել ստացավ: Դրանք էին՝ պաշտպանության, սփյուռքի, արդարադատության, եվրոպական եւ եվրատլանտյան կառույցներում Վրաստանի ինտեգրման պետնախարարների պաշտոնները:

2014 թ. նոյեմբերի 4-ին Ալասանիան հայտարարեց, որ գլխավոր շտաբի բարձրաստիճան պաշտոնյաների ձերբակալությունը եւ զինված ուժերի բժիշկների դեմ ներկայացված նոր մեղադրանքները քաղաքական հաշվեհարդար են, եւ թե գործող իշխանությունը Վրաստանի Եվրատլանտյան ընտրությունից շեղվել է: Նույն օրը Իրակլի Ալասանիան վարչապետի հրամանով ազատվեց պաշտպանության նախարարի պաշտոնից:

Սպասվող ընտրություններին մասնակցող կուսակցություններից հարկ է նշել հայտնի օպերային երգիչ Պաատա Բուրճուլաձեի «Պետությունը ժողովրդի համար» դաշինքը, որի կազմի մեջ են մտնում նախկինում «Միացյալ ազգային շարժման» առաջնորդներից Գիորգի Վաշաձեի «Նոր Վրաստան» եւ «Նոր աջեր» կուսակցությունները: Ընտրություններին նաեւ մասնակցելու է 3 կոմունիստական կուսակցություն, «Հանրապետականները», որի առաջնորդ Դավիթ Ուսուփաշվիլին այժմ  խորհրդարանի խոսնակն է, «Վրաստանի հայրենասերների միություն» դաշինքը: Հատկանշական է նաեւ, որ «Միացյալ ազգային շարժումը» դաշինք է կազմել «Եվրոպական Վրաստան» կուսակցության հետ:

Նորայր Գասպարյան
Թբիլիսի