ՊԵԿ նոր նախագահը «քարտ բլա՞նշ» ունի. թաքնված «մեսիջներ»

Հայաստանի գործարար աշխարհին, անկասկած, շատ ավելի հետաքրքրում է, թե ով է լինելու ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի ղեկավարը, քան ցանկացած նախարար: Եվ այս առումով գործարարների աչքից չի վրիպում այդ պաշտոնում նշանակվողի անձին վերաբերվող ցանկացած մանրուք եւ անգամ այն «արարողակարգային» մանրամասները, որոնք ուղեկցում են այդ պաշտոնյայի նշանակման ողջ ընթացքը:

Այս տարվա մարտի 3-ին Սերժ Սարգսյանը ՊԵԿ աշխատակազմին էր ներկայացնում այդ կառույցի նորանշանակ ղեկավար Հովհաննես Հովսեփյանին, իսկ երեկ ՊԵԿ աշխատակազմին իրենց նորանշանակ ղեկավար Վարդան Հարությունյանին ներկայացնում էր վարչապետ Կարեն Կարապետյանը: Դժվար է վերջին տարիներին գտնել նմանատիպ երկու միջոցառում, որոնցում լինեն այսքան թաքնված «մեսիջներ»: Հիմա դիտարկենք դրանցից մի քանիսը, որոնք արձանագրել են գործարարները եւ դրանից որոշակի հետեւություններ են անելու: Ինչո՞ւ Վարդան Հարությունյանին չներկայացրեց Սերժ Սարգսյանը: Կարող է թվալ, թե դրա պատճառն այն է, որ Սերժ Սարգսյանը երեկ Հայաստանում չէր:

Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ Վարդան Հարությունյանին ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում նշանակելու հրամանագիրը Սերժ Սարգսյանը ստորագրել էր դեռ հոկտեմբերի 8-ին եւ ցանկության դեպքում կարող էր հենց ինքն էլ ներկայացնել ՊԵԿ նորանշանակ ղեկավարին: Չներկայացրեց: Ի՞նչ կա թաքնված սրա տակ: Գուցե Սերժ Սարգսյանը սրանով ցույց է տալիս, որ ի տարբերություն Հովհաննես Հովսեփյանի, Վարդան Հարությունյանը, «իր կադրը» չէ, եւ հետագա զարգացումների համար պատասխանատվություն է կրում նրան ներկայացնողը` Կարեն Կարապետյանը: Կամ եթե ավելի խտացնենք գույները, սրանով Սերժ Սարգսյանը գուցե ցանկանում էր հասկացնել, որ Վարդան Հարությունյանը «քարտ բլանշ» ունի, եւ ինքը չի խառնվելու նրա գործերին: Գուցե: Այս պահին դեռ դժվար է դա պնդել կամ հերքել:

Մյուս, թերեւս ամենակարեւոր մեսիջը կգտնենք այն ելույթներում, որ ունեցել են Սերժ Սարգսյանը Հովհաննես Հովսեփյանին ներկայացնելիս եւ Կարեն Կարապետյանը` Վարդան Հարությունյանին ներկայացնելու ժամանակ: «Ձեր աշխատանքի քանակական ցուցանիշը եղել եւ մնալու է հարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցության բարձրացումը»,- ասել էր Սերժ Սարգսյանը: Ասել էր նաեւ, թե «կադրային ջարդ չի լինելու»: Նրա ելույթում ուրիշ որեւէ կոնկրետ բան չկար` բարեփոխումները պետք է շարունակվեն, հաջողություններ պետք է լինեն, թափանցիկ պետք է աշխատել եւ այլն, եւ այսպես շարունակ...:

Հովհաննես Հովսեփյանի պաշտոնավարության 7 ամիսների ընթացքում միայն երկու ամիս գրանցվեց հարկերի համեմատաբար բարձր հավաքագրում, իսկ դրանից հետո այդ ցուցանիշը գահավիժեց: Կադրային ջարդ իրոք չեղավ, իրենց պաշտոնները տասնյակ տարիներ պահպանած ու այդ ընթացքում ահռելի ունեցվածք դիզած եւ ոչ մի պաշտոնյա համակարգից չազատվեց: Հովհաննես Հովսեփյանն էլ համակարգի աշխատանքի թափանցիկությունն ապահովեց նրանով, որ պաշտոնավարման ընթացքում նույնիսկ մեկ անգամ ասուլիս չհրավիրեց:

Իսկ ի՞նչ ասաց Կարեն Կարապետյանը: Նրա ելույթը թերեւս անակնկալ էր իր կոնկրետությամբ: «... Հստակ սահմանել այն երկրների ցանկը, որոնց նկատմամբ արժանահավատություն կա եւ ընդունել այնտեղի ինվոյսի գինը: Խոսքն այն երկրների մասին է, որտեղ առկա է ԱԱՀ-ի վերադարձ: Անհրաժեշտ է ուսումնասիրել այս դաշտը, եթե մենք սրանով ոլորտը կանոնակարգում ենք՝ քաշքշուկը վերանում է, հսկիչ գների կիրառման դաշտը փոքրանում է, բիզնեսը հասկանում է խաղի կանոնները, կարծում եմ, որ այստեղ կունենանք արդյունք»,- մասնավորապես ասել է վարչապետը:

Առաջին անգամ է, երբ ՊԵԿ շենքում ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնյայի կողմից քննադատության ակնարկներով հնչում է այն տխրահռչակ «հսկիչ գների» թեման: «Խաղի կանոններն առավելագույնս պետք է պարզ ձեւակերպված լինեն, քաշքշուկը եւ անհրաժեշտ տեղեկանքների քանակը պետք է հասցնել նվազագույնի: Եթե այս կամ այն երկրի սերտիֆիկատը մեզ համար ընդունելի է, լրացուցիչը չպահանջենք»,- նաեւ ասել է Կարեն Կարապետյանը: Այդ «լրացուցիչ» տեղեկանքներ ուզելու մաքսայինի «խասիաթը» բոլորովին էլ պատահական չէ: Կարող են ուզել, բայց եթե սահմանված մաղարիչը անես, չեն ուզի:

«Շատ դեպքերում միջոցառումներ ենք կազմում, ծրագրավորում՝ այն գործարարի համար, որը դաշտում չէ եւ որի նկատմամբ պետք է որոշակի պատժամիջոցներ կիրառել: Չենք մտածում, թե այդ գործառույթները, միջոցառումներն ինչ ազդեցություն կունենան օրինապահ, սպիտակ դաշտում աշխատող գործարարի գործունեության համար: Հայտանիշը հետեւյալն է. եթե այդ միջոցառումները նույնիսկ կարող են մեծ օգուտ բերել, բայց սպիտակ դաշտում աշխատողի համար խնդիրներ առաջացնել, ապա այդ միջոցառումները չենք կիրառելու»,- ասել է Կարեն Կարապետյանը:

Բայց շատ ավելի կարեւոր է այն, որ վարչապետը չի ասել, թե «Ձեր աշխատանքի քանակական ցուցանիշը եղել եւ մնալու է հարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցության բարձրացումը»: Այսինքն, սրանով Կարեն Կարապետյանը գուցե մեսիջ է ուղարկում, որ խնդիրը ոչ թե բիզնեսից կլպելով բյուջե հավաքելն է, այլ նորմալ աշխատելը, որն էլ իր հերթին կբերի բյուջեի հավաքագրմանը: Չի ասել նաեւ, թե «կադրային ջարդ չի լինելու»: Ու այդ չասածը լսել են դահլիճում հավաքված ՊԵԿ-ի պաշտոնյաները (նկարում):

Թե որքան են այս մեսիջները լուրջ ու որքանով են դրանք ուղենշում վարչապետի ու ՊԵԿ նախագահի հետագա անելիքները, այս պահին դժվար, շատ դժվար է ասել: Գործարարների տառապանքը փորձ ունի: Կապրենք կտեսնենք: