ՆԱՏՕ-ն եւ Հարավային Կովկասը. բաց խոսակցություն բարդ խնդիրների մասին

Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների սրման ֆոնին ՆԱՏՕ-ն սկսել է ավելի բաց տեքստերով խոսել Հարավային Կովկասում անվտանգության կարեւորագույն եւ զգայուն հարցերի շուրջ: Լինի դա Հայաստանում ՌԴ ռազմաբազայի, միջպետական պայմանագրի հենքի վրա հայ-ռուսական միավորված զորախմբի ձեւավորման, թե նույն ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիայի՝ Ռուսաստանից С-400 ՀՕՊ օպերատիվ-տակտիկական համակարգերի ձեռքբերման հետեւանքների մասին: 

Օրեր առաջ «Քաղաքացիական համաձայնություն» ՀԿ-ն՝ Մեծ Բրիտանիայի դեսպանատան հետ համատեղ իրականացվող «Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորում. մարտահրավերներ եւ հեռանկարներ» ծրագրի շրջանակներում Ծաղկաձորում տեղի ունեցած դասընթացի ժամանակ կազմակերպել էր հանդիպում ՆԱՏՕ-ի հարավկովկասյան կապերի գրասենյակի ղեկավար Ուիլյամ Լահունի հետ:

Նա հետաքրքիր, երբեմն նաեւ կոշտ հայտարարություններ արեց նշված հարցերի վերաբերյալ: Լահունը ներկայացրեց Հյուսիսատլանտյան դաշինքի դիրքորոշումը, ինչից պարզ դարձավ, որ ՆԱՏՕ-ին եթե ոչ ընդհանրապես, ապա շատ քիչ է հետաքրքրում ՌԴ ռազմաբազայի ներկայությունը Հայաստանում: Նույն կազմակերպությունը միայն հպանցիկ հետաքրքրություն է ցուցաբերում հայրենական մամուլը ցնցած հայ-ռուսական միավորված զորախմբի ստեղծման մասին տեղեկատվության նկատմամբ: ՆԱՏՕ-ի համար միակ իրական գլխացավանք կարող է լինել С-400 ՀՕՊ օպերատիվ-տակտիկական համակարգերի Թուրքիա առաքելու վերաբերյալ ռուս-թուրքական հնարավոր գործարքը:  

«Գյումրիում ռուսական ռազմաբազայի, իսկ Երեւանում ավիաբազայի առկայությունը ՆԱՏՕ-ին ընդհանրապես չի հուզում: Մեր համար դա, ընդհանրապես, խնդիր չէ: Սա Հայաստանի եւ Ռուսաստանի որոշումն է` տեղակայել Հայաստանում ռազմաբազա, սակայն մենք լավ ենք հասկանում, որ այն խնդիր չէ ո՛չ ՆԱՏՕ-ի, ո՛չ էլ դաշինքի անդամ Թուրքիայի համար: Ռազմական տեսանկյունից այն մեծ նշանակություն չունի, այն ավելի շատ քաղաքական գործոն է»,- ասաց Ուիլյամ Լահուն: Նույն աստիճանի անտարբերությամբ նա խոսեց նաեւ հայ-ռուսական միջպետական պայմանագրի հիման վրա ՀՀ տարածքում միավորված զորախմբի ձեւավորման նախաձեռնության մասին: «Դա մեզ չի հետաքրքրում: Վերլուծաբանների մակարդակով ասվում է, որ այսպես Հայաստանը կորցնում է իր զորքերի նկատմամբ վերահսկողությունը»,- հակիրճ ասաց ՆԱՏՕ-ի հարավկովկասյան կապերի գրասենյակի ղեկավարը:

Այնուհետեւ այս համատեքստում նա բավական ծավալուն ներկայացրեց ՆԱՏՕ-ի՝ որպես սուվերեն պետությունների կոնսենսուսով ձեւավորված կազմակերպության առավելությունները եւ գրավչությունը: «ՆԱՏՕ-ն անկախ եւ սուվերեն պետությունների համագործակցություն է: Սա է մեր եւ ՌԴ-ի հետ համագործակցության ֆորմատների հիմնական տարբերությունը: Ռուսաստանը կայսրություն է եղել եւ այժմ էլ համապատասխան վերաբերմունք է ցուցաբերում շատ պետությունների նկատմամբ»,- ասաց Լահուն: Նա անգամ նկարագրեց մի ֆանտաստիկ սցենար, որն, ըստ նրա, հնարավոր է ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում: «Եթե ՆԱՏՕ-ի անդամ պետություններից որեւէ մեկը ցանկություն հայտնի, որպեսզի Ռուսաստանն իր տարածքում ռազմաբազա տեղակայի, ապա մենք չենք կարող նրան արգելել: Իհարկե, կլինեն հայտարարություններ, բայց արգելել չենք կարող»,- ասաց նա:

Սակայն նույն պաշտոնյան չցանկացավ անգամ հիշատակել, որ սուվերեն ու անկախ պետություններից բաղկացած ՆԱՏՕ-ի եվրոպական հրամանատարությունը, չգիտես ինչու, միշտ գլխավորում է ամերիկացի գեներալ: Իսկ երբ ժամանակին ԽՍՀՄ-ը Կուբայի համաձայնությամբ «Ազատության կղզում» ցանկանում էր միջուկային մարտագլխիկներով  հրթիռներ տեղակայել, սկսվեց Կարիբյան ճգնաժամը: ԱՄՆ-ից անգամ հայտարարեցին, որ կեղտոտ ռազմական նավերը կխորտակեն օվկիանոսում, բայց թույլ չեն տա նրանց` մոտենալ Կուբային: Իսկ Կուբան ՆԱՏՕ-ի անդամ չէր, ավելին՝ ԽՍՀՄ դաշնակից էր: Թե ինչպես կարձագանքի ԱՄՆ-ն, եթե ասենք նույն ՆԱՏՕ-ի անդամ Լատվիան ինչ-որ հրաշքով մի օր հայտարարի, որ ցանկանում է իր տարածում տեղակայել ՌԴ ռազմաբազա, դժվար չէ կանխատեսել: 

Ինչեւէ, ի տարբերություն վերը նշված խնդիրների, պարզվում է ՆԱՏՕ-ն բավական զգայուն է վերաբերվում Ռուսաստանի հետ Թուրքիայի ռազմատեխնիկական համագործակցության հեռանկարին: Խոսքը, հատկապես, Թուրքիայի՝ Ռուսաստանից С-400 ՀՕՊ օպերատիվ-տակտիկական համակարգերի ձեռքբերման հետեւանքների մասին է: «Տակտիկական եւ օպերացիոն մակարդակում ՆԱՏՕ-ում կան ստանդարտներ, սակայն ոչ բոլոր պետություններն են դրանց ամբողջ ծավալով հետեւում: Դրանք պարտադիր չեն բոլոր անդամների համար նաեւ զենքերի մասով: Ինչ վերաբերում է հակաօդային պաշտպանությանը, ապա ՆԱՏՕ-ն ունի ինտեգրված համակարգ, որի մաս է կազմում նաեւ Թուրքիան, ուստի ՀՕՊ համակարգերի ձեռք բերման հարցում կարեւոր է ՆԱՏՕ-ի մյուս անդամների կարծիքը»,- պարզաբանեց Լահուն:

Լահուի խոսքերից պարզ դարձավ, որ Թուրքիան «լավ օրից չէ», որ փորձում է ռուսական արտադրության ՀՕՊ համակարգեր ձեռք բերել: Արեւմտյանն ուղղակի թանկ է: Դրանց հիմնական արտադրողն Արեւմուտքի տեխնոլոգիապես զարգացած մասն է, ուստի գներն էլ «եվրոպական» են կամ «ամերիկյան»:  

«Թուրքիան ժամանակին փորձում էր այս խնդիրը լուծել չինական համակարգերի միջոցով, քանի որ դրանք էժան են: Սակայն դաշնակիցները զգուշացրեցին, որ դրանք չեն կարող միացվել ՆԱՏՕ-ի ՀՕՊ համակարգերի կառավարման միասնական կիբեր եւ էլեկտրոնային համակարգին: Մտահոգություն կար, որ այս կերպ Չինաստանը կարող է որոշակի ծրագրեր ներբեռնել մեր համակարգ եւ տեղեկություններ կորզել այնտեղից: Արդյունքում Թուրքիան ձեռք չբերեց այդ համակարգերը: Նույն խնդիրն է առաջանալու Ռուսաստանից ՀՕՊ համակարգեր ձեռք բերելու պարագայում, ուստի հավանաբար նույն պատճառաբանությամբ Թուրքիային թույլ չեն տա միանալ ՆԱՏՕ-ի կառավարման միասնական կիբեր եւ էլեկտրոնային համակարգին»,- եզրափակեց նա:

Տպել
2479 դիտում

Լրագրողական իմ ողջ գործունեության ընթացքում միշտ վախեցել եմ, որ իմ որեւէ բառ հիմք չտա, որ որեւէ մեկը ծիծաղի իմ գրածի վրա

Արարատի մարզում մի շարք ճանապարհներ կբարեկարգվեն

Ինձ ոչ մեկ չի կարող զանգել եւ նման տոնով հետս խոսել. Վանեցյան

Գագիկ Խաչատրյանը ԱԱԾ չի հրավիրվել. Վանեցյան

Արա Մինասյանն ու Լեւոն Սարգսյանն օրինական ճանապարհով հատել են ՀՀ սահմանը. Արթուր Վանեցյան

1 մլն դրամ չի մուտքագվրել պետբյուջե․ ոստիկանները բացահայտել են Մուսալեռ համայնքի ղեկավարի ապօրինությունները (տեսանյութ)

Լուրջ քննադատությանը շատ լուրջ եմ վերաբերվում եւ լուրջ հետեւություններ եմ անում․ Աննա Հակոբյան

Եկեղեցին պետք է լսի զոհերին․ համաժողով Վատիկանում՝ նվիրված հոգևորականների շրջանում սեռական բռնությունների խնդիրներին

Կիեւի եւ Երեւանի հարաբերությունները դինամիկ կզարգանան․ դեսպան

Ալեքսանդր Սարգսյանը պետությանը փոխանցել է 18,5 մլն դոլար, իսկ 11,5 մլն դոլար գանձվել է կոնկրետ ակտերով. ԱԱԾ տնօրեն

Պատրաստվում ենք «Իմ քայլը» հիմնադրամի համար մատչելի տարածք գտնել, որովհետեւ խնայում ենք մեզ վստահված ամեն լումա

Սպառնալիքները միշտ կան. Վանեցյանն իր եւ Փաշինյանի ընտանիքներին ուղղված սպառնալիքների մասին

Մեզ որեւէ բան չի կաշկանդում. ԱԱԾ տնօրենը` Տեր-Պետրոսյանի կառավարման տարիների հետ կապված ստուգումներ իրականացնելու մասին

Ես տեղեկություն չունեմ, որ տարբեր գերատեսչությունների պարգեւավճարների մի մասն ուղղվել է «Իմ քայլը» հիմնադրամին

Դատի տալը ցանկացած քաղաքացու սահմանադրական իրավունքն է. Վանեցյան

Շատ տարբեր իրադարձություններ են արյունաբանական կենտրոնի բացումն ու երկու կենտրոնների միավորումը․ Աննա Հակոբյան

«Իմ քայլը» բարեգործական հիմնադրամի իրականացրած եւ իրականացվելիք ծրագրերը․ ներկայացնում է Աննա Հակոբյանը

Առնվազն զուգարանների հարցը մի քանի մեծ ավտոկայաններում պետք է լուծվի. Աշոտ Մնացականյան

9 մլն պարտք Արցախի հյուրանոցին. 2015-ին նկարահանված Եվա ֆիլմի գումարը հայկական կողմը մինչեւ օրս չի վճարել

«Ժպիտների քաղաք» հիմնադրամը քաղցկեղով հիվանդ 100 երեխաների բուժման համար գործունեության 5 ամիսներին ծախսել է 70 մլն դրամ