Վագրը էլի ցատկում է. Երեւակայական նվաճումներ

Այս տարվա նոյեմբերին մեր տնտեսությունը վագրային թռիչքների դրսեւորումներ է ցուցադրել: Ընդ որում, այդ վագրային թռիչքը այնքան կտրուկ է, այնքան հանպատրաստից, որ կարելի է ասել՝ դա վիրտուալ, նկարած թռիչք է:

Անցած տարվա վերջին օրերին ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայությունը հրապարակեց 2016 թվականի առաջին 11 ամիսներին արձանագրված սոցիալ տնտեսական ցուցանիշները, ու դրանց մեջ շատ հետաքրքիր «թռիչքներ» կան: Կարելի է ասել` մտքի թռիչքներ: Ուսումնասիրենք մասնավորապես առեւտրի ծավալները: Ամբողջ անցած տարվա ընթացքում առեւտրի ծավալները, ըստ ամիսների, նախորդ տարվա նույն ամիսների համեմատ, ցուցադրում էին որոշակի շեղումներ: Օրինակ, 2016 թվականի հունվարին 2015-ի հունվարի համեմատ առեւտրի ծավալները նվազել էին 2.5 տոկոսով: Իսկ օրինակ մայիսին, նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ, աճել էին 1.3 տոկոսով (տես գծապատկեր 1):

Ու այսպես, որոշակի տատանումներով ծավալների փոփոխությունը գալիս է մինչեւ նոյեմբեր: Եվ հանկարծ նոյեմբերին առեւտուրը աննախադեպ աշխուժություն է դրսեւորում, կարծես դոպինգ է ստանում: 2016-ի նոյեմբերին 2015-ի նոյեմբերի համեմատ առեւտրի ծավալը աճում է միանգամից 3.8 տոկոսով: Էդ ի՞նչ պատահեց: Մարդիկ միանգամից որոշեցին գրոհե՞լ խանութները: Իսկ պատահեց հետեւյալը:

Խնդիրն այն է, որ առեւտրի ծավալների աճը ապահովվել է ոչ թե մանրածախի, այլ մեծածախի շնորհիվ: Մանրածախ առեւտուրը շարունակում է նվազել, ինչը բնակչության գնողունակության շարունակվող անկման հետեւանքն է: Իսկ ահա մեծածախ առեւտուրը գրեթե երկնիշ աճ է գրանցել` 8.8 տոկոս: Ի՞նչ կա այս թվերի տակ: Այլ հավասար պայմաններում մեծածախ առեւտրի նման կտրուկ աճ չի կարող լինել, երբ մանրածախ առեւտուրը գնալով նվազում է: Ոչ մի մեծածախ գնորդ կտրուկ չի ավելացնի գնման ծավալները, իմանալով, որ մանրածախ առեւտուրը նվազում է: Դա ուղղակի տրամաբանական չէ: Իսկ մեծածախ առեւտրի ոլորտում գործում են հիմնականում խոշոր ներկրողներն ու արտադրողները: Ամենահավանականն այն է, որ ՊԵԿ-ը համաձայնության է եկել խոշոր գործարարների հետ, եւ այս ընթացքում նրանք պարզապես փաստաթղթերով ավելի մեծ առեւտուր են «ցույց տվել» եւ բնականաբար ավելի մեծ հարկեր վճարել: Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե սա մեծածախ ոլորտում գործող խոշոր տնտեսվարողների բիզնեսի ստվերային մասի կրճատում է: Իրականում, փորձը ցույց է տալիս, որ նման պայմանավորվածությունները երկար կյանք չեն ունենում, եւ ժամանակի ընթացքում ամեն ինչ ընկնում է իր տեղը: Օրինակ, եթե նայենք առաջին գծապատկերին, 2016 թվականի ընթացքում էլի են արձանագրվել առեւտրի ծավալների աճեր, մասնավորապես ապրիլ-մայիսին: Այսինքն, երբ մարտ ամսին ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում նշանակվեց Հովհաննես Հովսեփյանը, դրանից մեկ ամիս անց կրկին արձանագրվեց առեւտրի ծավալների աճ: Ընդ որում, այդ աճերը նույնպես գրանցվել են բացառապես մեծածախի հաշվին: ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում Վարդան Հարությունյանին նշանակելուց նույնքան ժամանակ անց կրկին արձանագրվում են աճեր: Ճիշտ է, ավելի տպավորիչ, բայց այդ աճերի «բովանդակությունը» նույնն է:  

Համանման պատկեր կարելի է նկատել նաեւ ներմուծման ոլորտում: 2016 թվականի նոյեմբերին նախորդ տարվա նոյեմբերի համեմատ ներմուծման ծավալները միանգամից աճել են մոտ 24 տոկոսով: Շատ տպավորիչ ցուցանիշ, մանավանդ եթե հաշվի ենք առնում, որ դրան նախորդած ամիսներին ներմուծման ծավալները ավելի հաճախ տպավորում էին երկնիշ նվազումներով (տես գծապատկեր 2):

Այստե՞ղ ինչ է պատահեց: Ախր տարվա առաջին 10 ամիսների կտրվածքով ներմուծումը նվազում էր ու հանկարծ մի ամսվա ընթացքում 24 տոկոս ա՞ճ: Այստեղ նույնպես, ամենայն հավանականությամբ, գործ ունենք ոչ պաշտոնական պայմանավորվածությունների հետ: Ներկրման ոլորտը նույնպես խիստ կենտրոնացած է եւ կարելի է պնդել, որ այս դեպքում եւս խոշոր ներմուծողները մեծ թվեր են ցույց տվել: Ներմուծումն ու մեծածախ առեւտուրն էլ, ի դեպ, սերտ փոխկապակցված են:

Մի խոսքով, վագրային թռիչքներ իրականում չկան: Կան միայն ոչ պաշտոնական պայմանավորվածությունների արդյունքում նկարված ցուցանիշներ: Իսկ նման պայմանավորվածության հմայքն այն է, որ ժամանակի ընթացքում ամեն ինչ վերադառնում է ի շրջանս յուր:

Տպել
5464 դիտում

Վանաձորում կառուցված պուրակը անվանակոչվեց «Հերոսների պուրակ»՝ վանաձորցի հերոսների նկարներով (լուսանկարներ)

«Եռաբլուրում» զենքով վարչապետին հեռացնելու մասին հայտարարությունից հետո Վահան Բադասյանն ԱԱԾ է բերման ենթարկվել

Հայաստանը 3 նոր Ազգային հերոս ունի. ովքեր են նրանք

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ֆրանսիայի պետքարտուղարը քննարկել են տնտեսական համագործակցության հարցեր (լուսանկարներ)

Հայոց բանակի օրվա առթիվ Լոռիում ծաղիկներ են խոնարհել արցախյան 2 պատերազմներում ընկած հերոսների շիրիմներին (լուսանկարներ)

Բանակի օրվա կապակցությամբ Հայաստանում ՌԴ դեսպանն այցելել է պաշտպանության նախարարություն

«Թռչեի մտքով տունը» Արմեն Ցոյ Սարգսյանի կատարմամբ. տեսահոլովակի պրեմիերա

Միջազգային ճնշումն օրեցօր աճում է․ հուսով եմ՝ Ադրբեջանը կհասկանա՝ գերիների հարցը պետք է ունենա հրատապ լուծում․ Այվազյան

Արցախում հայտնաբերվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 8 նոր դեպք

Երևանի Ավետ Ավետիսյան փողոցից դեպի Սարալանջ տանող ավտոճանապարհին այրվել է ավտոմեքենա

Մեր նորագույն պատմության ամենափառահեղ ձեռքբերումներից մեկը Հայոց բանակն է. ԿԳՄՍ նախարար Վահրամ Դումանյանի ուղերձը

Ամենայն հայոց կաթողիկոսը հոգևորականների ուղեկցությամբ այցելել է Եռաբլուր զինվորական պանթեոն

Ես համոզված եմ, որ մեր բանակը կուղղի իր մեջքը՝ վերագնահատելով անցածը. ԱԻ նախարարի ուղերձը

Փորձությունից դուրս եկանք ծանր վիրավորված, բայց ուժեղանալու հաստատակամությամբ. Արսեն Թորոսյանի ուղերձը

Երեկվանից 3-րդ ինքնասանությունը Ջավախքում․ անչափահաս որդին կախված է գտել հորը

Ստեփանակերտի հուշահամալիր-պանթեոնում ծաղիկներ են խոնարհվել՝ ի հիշատակ զոհված զինծառայողների

Զենք-զինամթերքի վնասազերծման աշխատանքներ են նախատեսվում Մարտունու և Ասկերանի մի քանի համայնքներում

Քննարկվել է ուսումնական հաստատություններում համավարակի կանոնների պարզեցման հարցը

Հանդիպման օրակարգի շրջանակը հունվարի 11-ի հայտարարությունն է. Մհեր Գրիգորյանը՝ Մոսկվայում սպասվող հանդիպման մասին

Խոնարհում, որ օրացուցային պատկանելություն չունի. Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության ղեկավարի ուղերձը

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 242 նոր դեպք. գրանցվել է 11 մահ

«Մենք կոչ չէինք արել, որ ժողովուրդը դուրս գա փողոց». Գարեգին Երկրորդը շարունակում է պահանջել վարչապետի հրաժարականը

Երբ մեր պետությունը ապրում է պատմության բարդագույն փուլերից մեկը, բանաձևը նույնն է՝ ունենալ մարտունակ բանակ. Միրզոյան

Արմեն Սարգսյանի անունից այսօր հարգանքի տուրք է մատուցվել զոհված հերոսների հիշատակին

«Եկեղեցին ինքն է որոշում, թե ինչպիսի պարագաներում իր ձայնը բարձրացնի». կաթողիկոսը՝ Մարտի 1-ից հետո չխոսելու մասին

Արցախյան վերջին պատերազմում հայկական բանակն անհատական մակարդակում ցույց տվեց խիզախության վառ օրինակներ. Ավինյանի ուղերձը

Կաթողիկոսը չի բացառում, որ գերիների հարցով կարող են դիմել Հռոմի պապին. նա շնորհակալություն հայտնեց Կիրիլ Երկրորդից

Ֆիլիպ Կիրկորովը կմասնակցի «Եվրատեսիլ 2021»-ին․ նա ներկայացնելու է Մոլդովան

Մարտունու և Ջաբրայիլի մատույցներում հայտնաբերվել է ևս 3 աճյուն. ԱԻՊԾ

Նավասարդ սրբազանը վաճառել է «Բենթլի» ավտոմեքենան եւ գումարը նվիրել կարիքավորներին. Գարեգին Բ

Նրանք ապացուցեցին, որ կարող են նայել պատերազմի անգութ աչքերին՝ համառ մարտեր մղելով թշնամու դեմ. Ա. Ավանեսյանի ուղերձը

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ «Եռաբլուր» պանթեոն կատարած այցը՝ լուսանկարներով

«Զինծառայողների ապահովագրության» հիմնադրամն առայսօր հատուցել է ընդհանուր 1527 ընտանիքի

Բանակի տոնը դիմավորում ենք պատերազմի ողբերգական հետևանքների ցավը մեր հոգում. կաթողիկոսի ուղերձը Բանակի օրվա առթիվ

«Արցախի հերոսի» կոչումն ինձ մոտ ոչ մի բան չի փոխել, ես նույն Յուրան եմ. «Արցախի հերոս» Յուրա Ալավերդյան

Հայոց բանակի զին­վորի ու սպայի սխրանքը չի մոռացվի, մեր ժողովուրդն ըստ արժանվույն է գնահատելու․ ԳՇ պետի ուղերձը

«Թղթի վրա գրեք իմ մեջբերումը եւ անձամբ կբերեք». Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողի առաջ պայման դրեց

Մենք պարտք ունենք մեր հերոս նահատակների առաջ. Արմեն Սարգսյանի ուղերձը Բանակի օրվա առթիվ

Հրազդանում ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և կողաշրջվել

Հրդեհ Նոր Խաչակապ գյուղում. այրվել է փայտե տնակ գույքով