Վագրը էլի ցատկում է. Երեւակայական նվաճումներ

Այս տարվա նոյեմբերին մեր տնտեսությունը վագրային թռիչքների դրսեւորումներ է ցուցադրել: Ընդ որում, այդ վագրային թռիչքը այնքան կտրուկ է, այնքան հանպատրաստից, որ կարելի է ասել՝ դա վիրտուալ, նկարած թռիչք է:

Անցած տարվա վերջին օրերին ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայությունը հրապարակեց 2016 թվականի առաջին 11 ամիսներին արձանագրված սոցիալ տնտեսական ցուցանիշները, ու դրանց մեջ շատ հետաքրքիր «թռիչքներ» կան: Կարելի է ասել` մտքի թռիչքներ: Ուսումնասիրենք մասնավորապես առեւտրի ծավալները: Ամբողջ անցած տարվա ընթացքում առեւտրի ծավալները, ըստ ամիսների, նախորդ տարվա նույն ամիսների համեմատ, ցուցադրում էին որոշակի շեղումներ: Օրինակ, 2016 թվականի հունվարին 2015-ի հունվարի համեմատ առեւտրի ծավալները նվազել էին 2.5 տոկոսով: Իսկ օրինակ մայիսին, նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ, աճել էին 1.3 տոկոսով (տես գծապատկեր 1):

Ու այսպես, որոշակի տատանումներով ծավալների փոփոխությունը գալիս է մինչեւ նոյեմբեր: Եվ հանկարծ նոյեմբերին առեւտուրը աննախադեպ աշխուժություն է դրսեւորում, կարծես դոպինգ է ստանում: 2016-ի նոյեմբերին 2015-ի նոյեմբերի համեմատ առեւտրի ծավալը աճում է միանգամից 3.8 տոկոսով: Էդ ի՞նչ պատահեց: Մարդիկ միանգամից որոշեցին գրոհե՞լ խանութները: Իսկ պատահեց հետեւյալը:

Խնդիրն այն է, որ առեւտրի ծավալների աճը ապահովվել է ոչ թե մանրածախի, այլ մեծածախի շնորհիվ: Մանրածախ առեւտուրը շարունակում է նվազել, ինչը բնակչության գնողունակության շարունակվող անկման հետեւանքն է: Իսկ ահա մեծածախ առեւտուրը գրեթե երկնիշ աճ է գրանցել` 8.8 տոկոս: Ի՞նչ կա այս թվերի տակ: Այլ հավասար պայմաններում մեծածախ առեւտրի նման կտրուկ աճ չի կարող լինել, երբ մանրածախ առեւտուրը գնալով նվազում է: Ոչ մի մեծածախ գնորդ կտրուկ չի ավելացնի գնման ծավալները, իմանալով, որ մանրածախ առեւտուրը նվազում է: Դա ուղղակի տրամաբանական չէ: Իսկ մեծածախ առեւտրի ոլորտում գործում են հիմնականում խոշոր ներկրողներն ու արտադրողները: Ամենահավանականն այն է, որ ՊԵԿ-ը համաձայնության է եկել խոշոր գործարարների հետ, եւ այս ընթացքում նրանք պարզապես փաստաթղթերով ավելի մեծ առեւտուր են «ցույց տվել» եւ բնականաբար ավելի մեծ հարկեր վճարել: Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե սա մեծածախ ոլորտում գործող խոշոր տնտեսվարողների բիզնեսի ստվերային մասի կրճատում է: Իրականում, փորձը ցույց է տալիս, որ նման պայմանավորվածությունները երկար կյանք չեն ունենում, եւ ժամանակի ընթացքում ամեն ինչ ընկնում է իր տեղը: Օրինակ, եթե նայենք առաջին գծապատկերին, 2016 թվականի ընթացքում էլի են արձանագրվել առեւտրի ծավալների աճեր, մասնավորապես ապրիլ-մայիսին: Այսինքն, երբ մարտ ամսին ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում նշանակվեց Հովհաննես Հովսեփյանը, դրանից մեկ ամիս անց կրկին արձանագրվեց առեւտրի ծավալների աճ: Ընդ որում, այդ աճերը նույնպես գրանցվել են բացառապես մեծածախի հաշվին: ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում Վարդան Հարությունյանին նշանակելուց նույնքան ժամանակ անց կրկին արձանագրվում են աճեր: Ճիշտ է, ավելի տպավորիչ, բայց այդ աճերի «բովանդակությունը» նույնն է:  

Համանման պատկեր կարելի է նկատել նաեւ ներմուծման ոլորտում: 2016 թվականի նոյեմբերին նախորդ տարվա նոյեմբերի համեմատ ներմուծման ծավալները միանգամից աճել են մոտ 24 տոկոսով: Շատ տպավորիչ ցուցանիշ, մանավանդ եթե հաշվի ենք առնում, որ դրան նախորդած ամիսներին ներմուծման ծավալները ավելի հաճախ տպավորում էին երկնիշ նվազումներով (տես գծապատկեր 2):

Այստե՞ղ ինչ է պատահեց: Ախր տարվա առաջին 10 ամիսների կտրվածքով ներմուծումը նվազում էր ու հանկարծ մի ամսվա ընթացքում 24 տոկոս ա՞ճ: Այստեղ նույնպես, ամենայն հավանականությամբ, գործ ունենք ոչ պաշտոնական պայմանավորվածությունների հետ: Ներկրման ոլորտը նույնպես խիստ կենտրոնացած է եւ կարելի է պնդել, որ այս դեպքում եւս խոշոր ներմուծողները մեծ թվեր են ցույց տվել: Ներմուծումն ու մեծածախ առեւտուրն էլ, ի դեպ, սերտ փոխկապակցված են:

Մի խոսքով, վագրային թռիչքներ իրականում չկան: Կան միայն ոչ պաշտոնական պայմանավորվածությունների արդյունքում նկարված ցուցանիշներ: Իսկ նման պայմանավորվածության հմայքն այն է, որ ժամանակի ընթացքում ամեն ինչ վերադառնում է ի շրջանս յուր:

Տպել
5604 դիտում

Անցկացվել է կրակային պատրաստության պարապմունք․ ՊՆ

Դավիթ Բեկ համայնքում իրականացվել է հայտնաբերված չպայթած զինամթերքի ոչնչացում

Վարսեր համայնքում շահագործման է հանձնվել հիմնանորոգված մանկապարտեզը

3 փողոց կասֆալտապատվի, կոյուղագիծ կկառուցվի, կընդլայնվի արտաքին լուսավորության ցանցը․ Փարաքարում 3 ծրագիր կիրականացվի

Պատերազմում վերին վերջույթները կորցրած տղաները պրոթեզավորվում են բիոնիկ պրոթեզներով, որոնք 30-ից ավելի ֆունկցիա ունեն

Զբաղվածության և հյուրընկալության ծրագրերը կշարունակվեն, քանի դեռ արցախցիների բնակարանային խնդիրները չեն լուծվել

Սպիտակ արագիլների աղտոտման հիմնախնդրի վերաբերյալ հանդիպում-քննարկում էր կազմակերպվել

Ծառայության մեջ կին-տղամարդ հասկացություն չկա, հրամանը հրաման է. Արցախում փրկարարների 11 տոկոսը կանայք են

Երևանի Բուզանդի փողոցում կկատարվի երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն

Սահմանադրական դատարանը հետաձգել է 3 բուհերի վերաբերյալ Կառավարության որոշման գործով նիստը

Աճարկուտ գյուղում ավտոմեքենայի դիմային հատվածը կախվել է դեպի ձորակը

Վահան Քերոբյանը կգործուղվի Վրաստան

Նորընտիր ԱԺ խմբակցությունների ղեկավարների ունեցվածքը. նրանցից երկուսի միակ եկամուտը թոշակն է

Կարճ ժամանակում հանրությանը տեսանելի կլինի Անտառային կոմիտեի արագ արձագանքման խմբի գործունեությունը

Քննարկվել է ԱԱԾ-ում առգրավման հետևանքով խափանված գործերի ավտոմատ մակագրման համակարգի վերագործարկման հնարավորությունը

Վարչապետի հետ հանդիպման 1-ին արդյունքը. Սանասարյանն օդ ու ջրի պես անհրաժեշտ է համարում պատերազմի հարցով հանձնաժողովը

Որտեղ իմ ծառայությունը պետք լինի, այնտեղ էլ կլինեմ. Շիրակի մարզպետը՝ պաշտոնավարումը շարունակելու մասին

Հրդեհ է բռնկվել Արմենակյան փողոցի տներից մեկի պատշգամբում

ԵՄ-ն և ԱՀԿ-ն ժամանակակից ռենտգեն սարքավորում են տրամադրում Մարտունու բժշկական կենտրոնին

Մայամիում հայտնաբերվել են փլուզված շենքի փլատակներում մնացած վերջին զոհի մնացորդները

Չորրորդ զորամիավորումում անցկացվել են զենիթահրթիռային մարտկոցների հրամանատարների հավաք-պարապմունքներ

Թուրքիան կոչ է արել Ռուսաստանին համակերպվել Ուկրաինա զենքի մատակարարման հետ

Մատաղիսում փրկարարներն այսօր հայտնաբերել և տարհանել են ևս մեկ հայ զինծառայողի աճյուն

Հայկ Մարտիրոսյանի տպավորիչ ուղին աշխարհի գավաթի խաղարկությունում մոտեցավ ավարտին

Բողոքի ցույցեր Իրանում

Միացյալ Նահանգները կարևորում է իր երկարամյա գործընկեր հայկական Սփյուռքի դինամիկ ջանքերը․ ԱՄՆ դեսպան

ԵԽԽՎ-ն կհրապարակի հատուկ զեկույց 44-օրյա պատերազմի հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ

Արա Խզմալյանն աշխատանքային այցով Սյունիքում է

Ոսկրածուծի ալոգեն փոխպատվաստումը դարձել է իրականություն

Հայաստանի դպրոցականները 4 մեդալ են նվաճել «Ֆիզիկա» առարկայի միջազգային օլիմպիադայում. ունենք նաեւ ոսկե մեդալ

Ավազային փոթորիկը պատել է Չինաստանի քաղաքներից մեկը (տեսանյութ)

Օձուն համայնքում էլեկտրաշչակ է գործարկվելու

Արմեն Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել Միջազգային համագործակցության ճապոնական բանկի ղեկավարի հետ

Դատախազությունն առաջարկում է խստացնել արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժում ստանալու պետական վերահսկողությունը

ՄԻՊ-ի աջակցությամբ կազմակերպվել է կալանավորված անձի անվճար վիրահատությունը

Աֆրիկացի երեխաները Հայաստանում ենթարկվել են ոսկրածուծի փոխպատվաստման․ այն մեզ մոտ առաջին անգամ է արվում

Իտալիայիում թենիսի գնդակի չափերի կարկուտ է տեղացել (լուսանկարներ)

Հուլիսի 28-ին հանրապետությունում սպասվում է անձրև․ ջերմաստիճանը կնվազի 6-8 աստիճանով

Հայաստանը եղել և մնում է առավելապես կառուցողական. ՀՀ ԱԳՆ-ի պատասխանն Ադրբեջանի ԱԳ նախարարին

Վրաստանում համաճարակաբանական իրավիճակը վատթարացել է. մի շարք սահմանափակումներ կվերականգնվեն