Անցյալ շաբաթ Մոսկվայում Սերժ Սարգսյան-Վլադիմիր Պուտին հանդիպման արդյունքում ՌԴ նախագահը հայտարարեց, որ Հայաստանի հետ կարող են առեւտուր անել ազգային արժույթներով: Հարցը, որ հայկական կողմը մի քանի տարի է՝ տարբեր մակարդակների հանդիպումների ժամանակ բարձրացնում է, առաջին հայացքից կարծես լուծվում է: Արդյո՞ք կկարողանա Հայաստանը ՌԴ-ից ներկրվող գազի եւ նավթամթերքների դիմաց վճարել ռուբլով:  

Հայաստանը ռուբլով առեւտրի եւ փոխհաշվարկների իրականացման անհրաժեշտության հարցը պաշտոնական մակարդակով բարձրացրեց երկու տարի առաջ: Այս մասին առաջին անգամ խոսեց Հայաստանի դեռ այն ժամանակվա վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը Բելառուսում ԵԱՏՄ անդամ երկրների կառավարությունների ղեկավարների հետ հանդիպմանը: Հայկական կողմն առաջարկում էր փոխհաշվարկներն իրականացնել ռուբլով գոնե ստրատեգիական նշանակության ապրանքների, օրինակ՝ նավթի, գազի եւ ցորենի առքուվաճառքի գծով: Իհարկե, ԵԱՏՄ երկրները դեռ հեռու են ազգային արժույթներով կամ ռուբլով ողջ ներքին արեւտուրն իրականացնելուց: Միեւնույն ժամանակ Ռուսաստանը, լինելով Եվրասիական միության հիմնական տնտեսական դրայվերը, այս հարցում կարծես սկսել է թեստային անհատական մոտեցում ցուցաբերել: Հայաստանի հետ ռուբլով առեւտրի իրականացման հնարավորության մասին հայտարարությունը հենց այդ ժանրից է:

Պարզվում է, սակայն, որ մեծ ակնկալիքներ ունենալ դեռ պետք չէ, օրինակ՝ «Գազպրոմը» դժվար թե համաձայնի, որ Հայաստան ներկրվող գազի գինը ֆիքսվի ռուբլով եւ վճարվի ռուբլով: «Միեւնույն է, փոխհաշվարկներ իրականացնելիս կողմերը հետհայացք են գցելու դոլարին: Այսինքն՝ հայտարարվում է, որ անցնում են ռուբլով առեւտրին, սակայն իրականում գինը ֆիքսվելու է դոլարով եւ դոլարի փոխարժեքին համահունչ ռուբլով վճարումներ են կատարվելու: Կամ էլ գինը ֆիքսվելու է էլի դոլարով, եւ երեք ամիսը մեկ կողմերը այն վերանայելու են կախված ռուբլու նկատմամբ դոլարի տատանումներից», - մեզ հետ զրույցում այս մասին հայտարարեց հայտնի ռուսաստանցի տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր, Գլոբալիզացիայի խնդիրների ինստիտուտի տնօրեն Միխայիլ Դելյագինը՝ հավելելով, որ «Գազպրոմը» այժմ կհամաձայնի փոխվճարումների իրականացման այս տարբերակին: 

Հայաստանը տարեկան շուրջ 300 մլն դոլարի գազ է ներմուծում Ռուսաստանից: Տնտեսական ռեցեսիայի մեջ գտնվող Ռուսաստանը, որի ազգային արժույթը երկու անգամ արժեզրկվեց էներգակիրների գների կտրուկ անկման հետեւանքով, արտարժույթի, հատկապես դոլարի մեծ կարիք ունի: Մյուս կողմից թեպետ այս պահին ռուսական ռուբլու փոխարժեքը հարաբերականորեն կայուն է, երբեմն ամրապնդվում է նույն դոլարի նկատմամբ, սակայն այն մնում է շատ զգայուն էներգակիրների միջազգային շուկայում կտրուկ տատատանումների նկատմամբ: Ուստի, փորձագետները եզրակացնում են, որ ՌԴ տնտեսությունն այս պահին դեռ պատրաստ չէ Հայաստանի հետ գոնե միայն նավթի ու գազի առեւտրի մասով ամբողջությամբ մտնել «ռուբլու զոնա»:

Այս ծրագրի իրականացման ամենամեծ դիմադրողը, ինչպես նշում է Դելյագինը, կլինի Ռուսաստանի «ամենաժլատ կոպորացիաներից» մեկը՝ «Գազպրոմը»: Ըստ տնտեսագետի, խնդիրն այն է, որ Ռուսաստանում որոշ հարցերում «Գազպրոմն» ավելի մեծ ազդեցություն ունի, քան նույն ՌԴ արտաքին գործերի նախարարությունը:

«Այստեղ ընդգծվում է Գազպրոմի եսասիրությունը: Նրա համար շահեկան է, որ Հայաստան եւ այլ երկրներ ներմուծվող ռուսական գազի գինը ֆիքսվի դոլարով, իսկ վճարումները թեկուզ կատարվեն ռուբլով: Սակայն, եթե ընդունվի իսկապես քաղաքական որոշում, ապա այդ թվում գազի գները կարող են ֆիքսվել ռուբլով: Իհարկե, սա չի նշանակում, որ Հայաստանի համար կսահմանվեն գազի սպառման ՌԴ ներքին գներ, քանի որ կան առաքման, Հայաստանի ներսում գազի բաշխման եւ Վրաստանի տարածքով տարանցման խնդիրներ: Գումարած ՀՀ-ում գանձվող հարկերը: Երբ մենք Բելառուսին փորձեցինք այս հարցում ընդառաջել, լուրջ խնդիրների բախվեցինք, սկանդալը դեռ շարունակվում է », - նշեց մեր զրուցակիցը՝ հավելելով, որ հայ-ռուսական առեւտրատնտեսական հարաբերությունների գլխավոր խնդիրը ոչ թե ռուբլով փոխհաշվարկի, այլ երկաթուղային հաղորդակցության բացակայությունն է:

«Այս հարցը, որքան ես հասկացա, Սարգսյանի Մոսկվա կատարած այցի ժամանակ չբարձրացվեց, կամ գոնե դրա վերաբերյալ հստակ շեշտադրումներ չեղան, ինչը տխրեցնում է: Ժամանակին «Ռուսական երկաթուղիներ» պետական կորպորացիայի նախագահ Վլադիմիր Յակունինը ցանկանում էր այս հարցը լուծել եւ վերագործարկել երկաթուղու աբխազական հատվածը: Սակայն «Ռուսական երկաթուղիների» նոր ղեկավարության համար այս հարցը կարծես առաջնային չէ, նրանք զբաղված են ներքին խնդիրների կարգավորմամբ», - ասաց Գլոբալիզացիայի խնդիրների ինստիտուտի տնօրենը՝ հավելելով, որ եկաթուղու բացակայությունը Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի քաղաքականության ամենամեծ խնդիրներից է:

Ռուսաստանցի փորձագետը նշեց, որ ՌԴ-ի հետ առեւտրում, հատկապես նավթի եւ գազի առքուվաճառքի հարցում ամբողջությամբ ռուբլուն անցելու ջատագաովը պետք է լինի Հայաստանը: «Այս հարցը պետք է ակտիվորեն բարձրացնեն ՀՀ իշխանությունները: Մենք սա սեփական նախաձեռնությամբ դժվար անենք, քանի որ եթե տեսնում ենք, որ ամեն ինչ հենց այնպես էլ աշխատում է եւ ընթանում առաջ, ապա ինչու վճարման սխեման փոխել: Ուստի, հայկական կողմը պետք է ասի իր ռուսաստանցի գործընկերներին, որ եկեք մեխազնիմ մշակենք եւ գազի գինը տարանջատենք միգազգային դոլարային գնից ու անցնենք ամբողջությամբ ռուբլով վճարումների: Սա է ճանապարհը», -եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

Տպել
4882 դիտում

Հիմա, ըստ էության, ես ընդհատակում եմ, որովհետեւ ապրում եմ մի տեղում, որն ընդհատակ է․ Նիկոլ Փաշինյան

«Երկրի հակառակ կողմը»-ը գործողության մղող հիմնական շարժառիթը դարձավ». Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է իր գրքի քննարկմանը

Անգելա Մերկելին ու Լիտվայի նախագահին ես անվանում եմ եվրոմամաներ կամ եվրոքույրիկներ․ Նիկոլ Փաշինյան

Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Կատարի էմիր Շեյխ Թամիմ բին Համադ Ալ Թանիի հետ

ՀՀ ոստիկանությունում օպերատիվ խորհրդակցություն է տեղի ունեցել

2018 թվականի լավագույն պարեկային ոստիկան է ճանաչվել ենթասպա Տիգրան Սարգսյանը

Հանդիպել են Հայաստանի եւ Իրանի արտգործնախարարները

ՀՀ ԱԳ Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Խորվաթիայի ԱԳ նախարար Մարիա Պեյչինովիչ Բուրիչին

Հանդիպել են Զոհրաբ Մնացականյանն ու Լավրովը, անդրադարձ են կատարել ղարաբաղյան հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացին

Այս տարի շինարարական աշխատանքների նկատմամբ հսկողությունը լինելու է առավելագույն խիստ․ Երեւանի փոխքաղաքապետ

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Լիխտենշտայնի արտաքին գործերի, մշակույթի եւ արդարադատության նախարար Աուրելիա Ֆրիքի հետ

Արմեն Սարգսյանը Պարենի համաշխարհային ծրագրի գործադիր տնօրենի հետ խոսել է երկկողմ շահավետ փոխգործակցության մասին

Ակնկալում եմ, որ ՊԵԿ-ը հանրությանը ներկայանա բոլորովին նոր կերպարով եւ այն չլինի ուղղակի փիառ գործիք. Նիկոլ Փաշինյան

Արմեն Սարգսյանը չի համագործակցում որեւէ կուսակցության հետ․ պարզաբանում

Փնտրտուքներ. ընդդիմությունը չի գտնում իր ֆասադը

Ավազակային հարձակում Երեւանում․ պարանը գցել են վաճառողի պարանոցին ու սպառնալիքով հափշտակել խոշոր չափի գումար

Ֆեմիդա. նոր դատական համակարգ` հին դատավորներով

ԳԱԱ. ժողովում լուրջ հարցեր են քննարկվելու

Ոստիկանության Մուշի, Կումայրիի, Անիի եւ Արթիկի բաժիններում քաղաքացիները զենքեր են հանձնել

Սամվել Ալեքսանյանի «Ալեքս Հոլդինգը» 2018 թվականին կտրուկ նվազեցրել է իր հարկային մուտքերը․ ՊԵԿ