ՀՀԿ-ն գնաց, մնաց ՀՀԿ-իզմը

Եվ այսպես, Հայաստանում ՀՀԿ-ի դարաշրջանն ավարտվեց։ Մնում է, որ ավարտվի նաեւ ՀՀԿ-իզմի դարաշրջանը։

Միանգամից ասենք՝ տեխնիկապես սա ավելի բարդ է լինելու։ Որովհետեւ «ՀՀԿ-իզմ» երեւույթը բավականին բազմաշերտ է եւ կապված է ոչ միայն եւ ոչ այնքան ՀՀԿ-ի հետ։ «ՀՀԿ-իզմ» ասվածն այն է, երբ որեւէ քաղաքական ուժ իշխանությունն ընկալում է բացառապես որպես ապօրինի հարստացման աղբյուր, ձգտում է ցանկացած գնով պահպանել այդ իշխանությունը, իսկ սեփական իշխանությունը (հետեւաբար՝ նաեւ ապօրինի կուտակված հարստությունը) կորցնելու վտանգի դեպքում դիմում է «դրսից տղա բերելու» մարտավարությանը՝ վտանգելով պետական շահն ու պետականությունն ընդհանրապես։ Հայաստանը, ցավոք, այդպիսի իշխանություններ (կամ կառավարիչներ) ունեցել է պատմական գրեթե բոլոր ժամանակաշրջաններում, եւ Ռոբերտ Քոչարյանն ու ՀՀԿ-ն՝ Սերժ Սարգսյանով, ընդամենը այդ «հինավուրց, գեղեցիկ ավանդույթի» շարունակողներն էին։ Ընդամենը։ Ու հիմա, երբ ՀՀԿ իբր գաղափարախոսները հայտարարում են, թե այսօրվանից սկսվում է «քայլ արա, մերժիր Նիկոլին» շարժումը, դա ՀՀԿ-ն չի խոսում, ՀՀԿ-իզմն է խոսում։

Որովհետեւ ՀՀԿ համակիրներն առավելագույնը չորս-հինգ տոկոս են, ՀՀԿ-իզմի համակիրները՝ շատ ավելին։ Որովհետեւ մեր գիտակցության մեջ դա ներարկվել է տասնամյակներ ու հարյուրամյակներ շարունակ։ Ու ներարկողները միայն դրսից չեն եղել, նրանց միշտ օգնել է «մեր ներսի ՀՀԿ-ն»։ Հիշո՞ւմ եք Իսպանիայի բռնապետ Ֆրանկոյի հայտնի խոսքերը․«Մենք Մադրիդ կմտնենք չորս շարասյուններով, իսկ Մադրիդում մեզ կսպասի հինգերորդ շարասյունը»։ ՀՀԿ-ն, ահա, (գուցե նաեւ ակամայից) ստանձնել է այդ հինգերորդ շարասյան դերը։ ՀՀԿ-ն չլիներ՝ ուրիշն էր ստանձնելու, որովհետեւ դրսի «ստիմուլները» չափազանց հզոր են, բայց սա արդեն էական չէ։ Մենք ընդամենը առկա իրողությունն ենք արձանագրում։

Կկարողանա՞ արդյոք Հայաստանը հաղթահարել «ՀՀԿ-իզմը»։ Սա միայն իշխանությունների խնդիրը չէ, հասարակությունը ինքը պիտի անի դա։ Բայց առանց իշխանությունների աջակցության չի կարող։ Ու խոսքն ամենեւին էլ «ռուսամետ-արեւմտամետ» տիրույթում չէ, ինչպես կարող է թվալ առաջին հայացքից։ Մեծ հաշվով՝ «ռուսամետների» եւ «արևմտամետների» միջեւ էական տարբերություն չկա։ Հասարակությունը կամ միակարծիք է այն հարցում, որ Հայաստանի ցանկացած իշխանություն պիտի առաջնորդվի բացառապես Հայաստանի եւ Արցախի շահերով (ու այդ դեպքում ներքաղաքական հիմնական խնդիրն այն է, թե քաղաքական  ո՞ր ուժը լավագույնս կիրականացնի դա), կամ, եթե համակարծիք չէ, որեւէ նշանակություն չունի, թե ու՞մ հետ են հույսեր կապում «այլախոհները»։

Ցավոք սրտի՝ այս պարզ իրողությունը մեզանում սովորաբար վերածվում է կամ «հայի բախտ» չարագուշակ կանխատեսմանը, կամ «միայն զենքով կա հային փրկություն» ճակատագրապաշտական եզրահանգմանը։ Իրականում խնդիրն այն է, որ այս կամ այն իրավիճակում աշխարհում միշտ էլ կան ու կգտնվեն ուժային բեւեռներ, որոնց շահերը տվյալ պահին համընկնում են Հայաստանի շահերի հետ։ Եվ խնդիրն ընդամենը այդ իրավիճակները ճշգրիտ հաշվարկելն ու ճշգրիտ քայլեր իրականացնելն է։ Հաշվի առնելով առաջին հերթին Հայաստանի շահերը։ Իհարկե՝ հաշվի առնելով նաեւ, որ Հայաստանը, ցավոք, աշխարհի հզորագույն երկրների շարքին չի դասվում եւ «шаг влево, шаг вправо-стреляем без предупреждения» տիրույթը մեր դեպքում բավականին նեղ է։

Կկարողանա՞ն Հայաստանի նոր իշխանությունները հաղթահարել այս իրավիճակը։ Կկարողանան, եթե ներսի խանգարողները քիչ լինեն։ Ու՝ եթե հասարակությունը հասկանա, որ խանգարողների հետ գործ ունի։

Եվ ոչ թե «արմատական ընդդիմության»։

Արմեն Բաղդասարյան

Տպել
4573 դիտում

Գրանցվել է խոտածածկ տարածքներում բռնկված 25 հրդեհ` ընդգրկելով մոտ 45 հա տարածք

Թուրքիայում կրկին քուրդ քաղաքապետ է ձերբակալվել

Աշտարակի ոստիկանները ապօրինի ծառահատման դեպք են բացահայտել (տեսանյութ)

Վանաձորցի քրեական հեղինակություն է բերման ենթարկվել․ նա հետախուզվում էր սպանության փորձի մեղադրանքով

Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանի ղեկավարի տեղակալ Արամ Մանուկյանն ազատման դիմում է ներկայացրել

Բակո Սահակյանն ընդունել է ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ոլորտի մի խումբ ներկայացուցիչների

ԶՈՒ զորամասերից մեկում հակաօդային պաշտպանության մարզումներ են անցկացվել

ՀՀ ոստիկանությունը մեկ օրում բացահայտել է հանցագործության 64 դեպք

Երևանում բեռնատարը վրաերթի է ենթարկել փողոցը չթույլատրելի հատվածով անցնող հետիոտնին. վերջինը տեղում մահացել է

ԱԻՆ-ն ահազանգ է ստացել Կոտայքի մարզի Բջնի գյուղի ամառանոցներում 2 տան այրվելու մասին

Արմեն Սարգսյանին հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության նորանշանակ ղեկավարը

էկոնոմիկայի փոխնախարարն ընդունել է միջազգային փորձագետներ և վենչուրային ներդրողներ Լուիջի Ամատիին և Բրիջիթ Բոումենին

Օձուն-Այգեհատ ավտճանապարհին ընթացող Opel-ի հետևի դռնից ուղևորը վայր է ընկել. նա հոսպիտալացվել է

Ոստիկանները բացահայտել են Արմավիրի Տալվորիկ համայնքի ղեկավարի ապօրինությունները (տեսանյութ)

Գրավն ունակ չէ չեզոքացնելու այն ռիսկերը, որոնք սպառնում են Քոչարյանի ազատության մեջ գտնվելու պարագայում․ Տիգրան Եգորյան

Ում է ձեռնտու թիրախավորել սաուդյան նավթը. ԱՄՆ-ը մեղադրում է Իրանին

Արմեն Սարգսյանն ու Նունե Սարգսյանը հյուրընկալել են Հովհաննես Թումանյանի ժառանգներին

«Բարեփոխելով աշխարհը». Երեւանում առաջին անգամ կկայանա կինոյի և հեռուստահաղորդումների փառատոն

Չարբախի ոստիկանները բերման են ենթարկել Տիմիրյազևի փողոցում կրակոցներ արձակած անձին (տեսանյութ)

Շիրակի մարզի կարկտահարված 6 համայնք ԿԽՀԸ-ի կողմից ստացավ 150.040.450 դրամի աջակցություն