ՀՀԿ-ն գնաց, մնաց ՀՀԿ-իզմը

Եվ այսպես, Հայաստանում ՀՀԿ-ի դարաշրջանն ավարտվեց։ Մնում է, որ ավարտվի նաեւ ՀՀԿ-իզմի դարաշրջանը։

Միանգամից ասենք՝ տեխնիկապես սա ավելի բարդ է լինելու։ Որովհետեւ «ՀՀԿ-իզմ» երեւույթը բավականին բազմաշերտ է եւ կապված է ոչ միայն եւ ոչ այնքան ՀՀԿ-ի հետ։ «ՀՀԿ-իզմ» ասվածն այն է, երբ որեւէ քաղաքական ուժ իշխանությունն ընկալում է բացառապես որպես ապօրինի հարստացման աղբյուր, ձգտում է ցանկացած գնով պահպանել այդ իշխանությունը, իսկ սեփական իշխանությունը (հետեւաբար՝ նաեւ ապօրինի կուտակված հարստությունը) կորցնելու վտանգի դեպքում դիմում է «դրսից տղա բերելու» մարտավարությանը՝ վտանգելով պետական շահն ու պետականությունն ընդհանրապես։ Հայաստանը, ցավոք, այդպիսի իշխանություններ (կամ կառավարիչներ) ունեցել է պատմական գրեթե բոլոր ժամանակաշրջաններում, եւ Ռոբերտ Քոչարյանն ու ՀՀԿ-ն՝ Սերժ Սարգսյանով, ընդամենը այդ «հինավուրց, գեղեցիկ ավանդույթի» շարունակողներն էին։ Ընդամենը։ Ու հիմա, երբ ՀՀԿ իբր գաղափարախոսները հայտարարում են, թե այսօրվանից սկսվում է «քայլ արա, մերժիր Նիկոլին» շարժումը, դա ՀՀԿ-ն չի խոսում, ՀՀԿ-իզմն է խոսում։

Որովհետեւ ՀՀԿ համակիրներն առավելագույնը չորս-հինգ տոկոս են, ՀՀԿ-իզմի համակիրները՝ շատ ավելին։ Որովհետեւ մեր գիտակցության մեջ դա ներարկվել է տասնամյակներ ու հարյուրամյակներ շարունակ։ Ու ներարկողները միայն դրսից չեն եղել, նրանց միշտ օգնել է «մեր ներսի ՀՀԿ-ն»։ Հիշո՞ւմ եք Իսպանիայի բռնապետ Ֆրանկոյի հայտնի խոսքերը․«Մենք Մադրիդ կմտնենք չորս շարասյուններով, իսկ Մադրիդում մեզ կսպասի հինգերորդ շարասյունը»։ ՀՀԿ-ն, ահա, (գուցե նաեւ ակամայից) ստանձնել է այդ հինգերորդ շարասյան դերը։ ՀՀԿ-ն չլիներ՝ ուրիշն էր ստանձնելու, որովհետեւ դրսի «ստիմուլները» չափազանց հզոր են, բայց սա արդեն էական չէ։ Մենք ընդամենը առկա իրողությունն ենք արձանագրում։

Կկարողանա՞ արդյոք Հայաստանը հաղթահարել «ՀՀԿ-իզմը»։ Սա միայն իշխանությունների խնդիրը չէ, հասարակությունը ինքը պիտի անի դա։ Բայց առանց իշխանությունների աջակցության չի կարող։ Ու խոսքն ամենեւին էլ «ռուսամետ-արեւմտամետ» տիրույթում չէ, ինչպես կարող է թվալ առաջին հայացքից։ Մեծ հաշվով՝ «ռուսամետների» եւ «արևմտամետների» միջեւ էական տարբերություն չկա։ Հասարակությունը կամ միակարծիք է այն հարցում, որ Հայաստանի ցանկացած իշխանություն պիտի առաջնորդվի բացառապես Հայաստանի եւ Արցախի շահերով (ու այդ դեպքում ներքաղաքական հիմնական խնդիրն այն է, թե քաղաքական  ո՞ր ուժը լավագույնս կիրականացնի դա), կամ, եթե համակարծիք չէ, որեւէ նշանակություն չունի, թե ու՞մ հետ են հույսեր կապում «այլախոհները»։

Ցավոք սրտի՝ այս պարզ իրողությունը մեզանում սովորաբար վերածվում է կամ «հայի բախտ» չարագուշակ կանխատեսմանը, կամ «միայն զենքով կա հային փրկություն» ճակատագրապաշտական եզրահանգմանը։ Իրականում խնդիրն այն է, որ այս կամ այն իրավիճակում աշխարհում միշտ էլ կան ու կգտնվեն ուժային բեւեռներ, որոնց շահերը տվյալ պահին համընկնում են Հայաստանի շահերի հետ։ Եվ խնդիրն ընդամենը այդ իրավիճակները ճշգրիտ հաշվարկելն ու ճշգրիտ քայլեր իրականացնելն է։ Հաշվի առնելով առաջին հերթին Հայաստանի շահերը։ Իհարկե՝ հաշվի առնելով նաեւ, որ Հայաստանը, ցավոք, աշխարհի հզորագույն երկրների շարքին չի դասվում եւ «шаг влево, шаг вправо-стреляем без предупреждения» տիրույթը մեր դեպքում բավականին նեղ է։

Կկարողանա՞ն Հայաստանի նոր իշխանությունները հաղթահարել այս իրավիճակը։ Կկարողանան, եթե ներսի խանգարողները քիչ լինեն։ Ու՝ եթե հասարակությունը հասկանա, որ խանգարողների հետ գործ ունի։

Եվ ոչ թե «արմատական ընդդիմության»։

Արմեն Բաղդասարյան

Տպել
4262 դիտում

Զարեհ Սինանյանը Մոսկվայում հանդիպել է «Կիլիկիա» հայկական բիզնես ակումբի անդամների և հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ

Հուլիսի 21-23-ին Երեւանում եւ 3 մարզերում ջերմաստիճանը կհասնի մինչեւ +40-+42 աստիճանի. Սուրենյան

Երեւանում 27-ամյա տղան սպանել է մորը, դանակի հարվածներ հասցրել հորն ու ինքնավնասել իրեն

Այսօր որոշ շրջաններում սպասվում է կարճատեւ անձրեւ եւ ամպրոպ, առանձին հատվածներում՝ կարկուտ

ՀՀ ոստիկանությունը մեկ օրում բացահայտել է հանցագործության 62 դեպք

Վճարովի պայմանագրերը, որոնք մինչև հուլիսի 4-ն էին կնքվել արդեն իսկ վերակնքման փուլում են

Հրդեհ Ակնալիճ գյուղի տներից մեկում. տուժածներ չկան

Մոսկվա-Երևան ինքնաթիռը դադարեցրել է թռիչքն ու վերադարձել հետ, ուղևորները տարհանվել են, կան տուժածներ

Հրշեջ-փրկարարները Երեւանում ու մարզերում մարել են մոտ 66.87 հա խոտածածկ տարածքներում բռնկված հրդեհները

Վանում փախստականներ տեղափոխող ավտոբուս է կողաշրջվել․ 15 մարդ է զոհվել՝ այդ թվում երեխաներ

ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը ելույթ է ունեցել Կրոնական հարցերով նախարարական հանդիպմանը

Շրջակա միջավայրի նախարարությունը JIKA-ի հետ համագործակցության նոր ծրագրեր է մշակվել

Արա լեռան մոտակայքում քաղաքացիները մոտոցիկլետներով իջել են ձորը և չեն կարողացել դուրս գալ

ՀՀ ոստիկանության պետի աշխատակազմի ղեկավարը կհանդիպի Շիրակի մարզի բնակիչներին

Վերջին հաշվառումից հետո Շիրակի մարզի գյուղերից նոր անօթեւան ընտանիքների տվյալներ են ստացվում

7 ոստիկան ազատվել է ծառայությունից, 2 ոստիկանի տրվել է խիստ նկատողություն (տեսանյութ)

Սիրիայի ԱՀ Մեծ Մուֆթին այցելել է Հալեպում տեղակայված հայկական հումանիտար առաքելության խմբի կենտրոն

Մինչ այժմ անտառը ծառայել է գռփելու, թալանելու, ընտրակաշառքի, քաղաքական դիվիդենտների. Տավուշի մարզպետ

Դատավոր Դավիթ Գրիգորյանի իրավունքների խախտման առթիվ փաստաբանը հաղորդում է ներկայացրել

Երևան քաղաքի Խանջյան-Նալբանդյան փողոցների խաչմերուկում այրվում է ավտոմեքենա