Երևան
12 °C
Գյումրու քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանը նամակով դիմել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանին՝ «Կումայրի» արգելոց-թանգարանը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության նախնական, իսկ այնուհետև՝ հիմնական ցանկում ընդգրկելու համար:
Նամակում մասնավորապես նշված է. «Գյումրին հանրապետության այն եզակի քաղաքներից է, որտեղ պահպանվել է պատմաճարտարապետական մեծ արժեք, ուրույն ոճ և քաղաքաշինական ամբողջականություն ներկայացնող կառուցապատված միջավայր:
Քաղաքի տարածքում հայտնաբերվել են մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակից մինչև ուշ միջնադարին վերաբերվող հնագիտական հուշարձաններ: Պատմական սկզբնաղբյուրներում առաջին գրավոր հիշատակումն արվել է 774 թվականին: Քաղաքն իր վերելքն ապրել է 19-րդ դարում՝ 1827-1828 թ.թ. ռուս-թուրքական պատերազմից հետո: 1837 թվականին Ռուսաստանի Նիկոլայ 1-ին ցարի այցելությունից հետո, Գյումրին նրա կնոջ՝ Ալեքսանդրիայի անունով անվանափոխվում է Ալեքսանդրապոլ: Հիմնվել են ռազմական ամրություններ և զինվորական ավաններ: Քաղաքը կառուցապատվել է արևմտյան և ռուսական քաղաքաշինական սկզբունքներին համաձայն: 1899 թվականին՝ երկաթուղու կառուցումից հետո, Ալեքսանդրապոլը դառնում է երկաթուղային կարևոր հանգույց, ռազմավարական, առևտրական, արհեստավորական և մշակութային կենտրոն և իր նշանակությամբ Կովկասում 3-րդ քաղաքը՝ Թբիլիսիից և Բաքվից հետո:
Ստեղծված պատմամշակութային արժեքները պահպանելու նպատակով 1980 թվականին ստեղծվել է «Կումայրի» արգելոց-թանգարանը, որը զբաղեցնում է 1095 հեկտար տարածք: Այն իր մեջ ներառնում է 1000-ից ավել պատմամշակութային հուշարձաններ, այդ թվում՝ բնակելի, հասարակական, արդյունաբերական, ռազմապաշտպանական, պաշտամունքային և այլ նշանակության շենքեր և ինժեներական կառույցներ, որոնք ունեն գիտական, պատմական և մշակութային նշանակություն: 1988 թվականի կործանարար երկրաշարժից վնասվել են պատմամշակութային հուշարձանների մեծ մասը՝ ստանալով տարբեր աստիճանի վնասվածքներ:
Քաղաքի պատմական կենտրոնի վերակառուցման հարցը մշտապես իր տեղն է գտել համայնքի սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրերում: «Կումայրի» արգելոց-թանգարանի պատմամշակութային արժեքները, քաղաքաշինական ավանդույթները պահպանելու, ներդրումային ակտիվությունը խթանելու, տուրիզմի զարգացմանը նպաստելու, ապրելու և աշխատելու համար հարմարավետ ժամանակակից միջավայր ստեղծելու նպատակով 2017 թվականին ստեղծվել է «Կումայրի վերածնունդ» ներդրումային հիմնադրամը, որի միջոցով մշակվել է «Կումայրի» արգելոցի-թանգարանի վերակառուցման հայեցակարգ և կենտրոնի մի հատվածի գոտևորման նախագիծը: Վերականգնման ծրագիրը քայլ առ քայլ կյանքի է կոչվում: Վերականգնված է հուշարձանների մի փոքր մասը, մյուսների հետագա գոյությունը վտանգված է ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառով:
Գյումրի քաղաքի պատմամշակութային ժառանգությունը պահպանելու, այն արժեւորելու և հանրահռչակելու նպատակով խնդրում եմ Ձեր աջակցությունն՝ անհրաժեշտ աշխատանքներ կատարելու ուղղությամբ, նպատակ ունենալով «Կումայրի» արգելոց-թանգարանն ընդգրկել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության նախնական, իսկ այնուհետև՝ հիմնական ցանկում»:
«Հայկական Ժամանակ»-ը Telegram-ում
Ռուսաստանը uխալ է համարում Ադրբեջանի դիրքորոշումն Ուկրաինայի հարցում. Պեսկով
Հայաստանում ծնելիության ցուցանիշները շարունակում են նվազել. ԱՍՀ նախարար
Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանն ընդունել է Հայաստանում Էստոնիայի դեսպան Մարգե Մարդիսալու-Կահարին
Ստամբուլի հայկական եկեղեցին վերանորոգվել և վերաբացվել է
Ալբանիան պատրաստ է Հայաստանի հետ կիսել ԵՄ ինտեգրման իր փորձը
Նյու Յորքում քննարկվել են Հայաստանի տնտեսական զարգացման և ներդրումային հնարավորությունները
Մյասնիկյան պողոտայում երթևեկության ժամանակավոր վերադասավորում է կատարվելու
Իրանի նախկին նախագահի գրասենյակը հերքել է նրան «Մոսադի» կողմից հավաքագրելու մասին լուրը
«Քրեական հեղինակությունների» գործը դատարան է ուղարկվում․ 15 մեղադրյալ, 9-ը՝ կալանքի տակ
«Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն»-ում հայտնաբերվել է կնոջ մարմին
Կասեցվել է «Իսակով բարբիքյու»-ի՝ «խոզի շաուրմա», «հավի քաբաբ» և «տավարի քաբաբ» արտադրատեսակների արտադրությունը
Նիկոլ Փաշինյանը թմբուկ է խփում. նա տեսանյութ է հրապարակել
Սյունիքում «Տոյոտա»-ն գլխիվայր շրջվել է և հայտնվել դաշտում․ 6 վիրավորից երկուսն անչափահաս են
«Միասնության թևեր»-ի ներկայացուցիչը զինծառայող ընտրողին ընտրակաշառք է տվել. ՀԿԿ-ի բացահայտումը. ձայնագրություն
Ծառուկյանի ձիերը չեն առգրավվի․ ՔԿ-ն հերքում է տեղափոխման մասին տեղեկությունները
Նախկին ոստիկանապետ Հայկ Հարությունյանին Մարտի 1-ի գործով հետմահու մեղադրանք է առաջադրվել
Վրաերթ Կոտայքի մարզում․ հետիոտնը մահացել է
Բարձր ենք գնահատում Ֆրանսիայի և անձամբ Ձեր աջակցությունը. Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորել է Էմանուել Մակրոնին
24 ժամ ջուր չի լինի Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում
ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են
Իրանը և ԱՄՆ-ն գիշերվա ընթացքում փոխադարձ hարվածներ են հասցրել միմյանց
Գազամատակարարման դադարեցում Կենտրոն վարչական շրջանում․ հասցեներ
Տարիներով փակ մանկապարտեզը կրկին երեխաների է ընդունում. Կառավարության ներդրումները փոխում են կրթական միջավայրը
Բացվել է Սևանի ջրափրկարարական ջոկատի նոր վարչական համալիրը
Այսօր և վաղը օդի ջերմաստիճանը կհասնի մինչև 37-39 աստիճանի․ Գագիկ Սուրենյան
17 անձ է ձերբակալվել խախտմամբ վճարովի ավտոկայանատեղի կազմակերպելու և ապօրինի գումար շորթելու կասկածանքով
Էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ կլինեն Երևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում
Սարի թաղում հարվածային բետոնահորատիչով աշխատանքներ կատարելիս տղամարդը հոսանքահարվել, մահացել է
Վթարային ջրանջատում Երևանում հուլիսի 13-ին, 14-ին, 15-ին․ հասցեներ
Բերդի Կանանց ակումբի 30-ից ավել անդամ յոգայի դասընթացն անցկացնում է Տավուշի բնության գրկում
ՆԳ նախարարն ու Դեյվիդ Ալենը մասնակցել են ջրափրկարարական կայանի բացմանը․ տեսանյութ
Ավտոմոբիլներից կատարվող գողությունների մասին անպայման պետք է հաղորդում ներկայացնել ոստիկանություն․ Խաչատրյան
Որտեղ և երբ է գրանցվել 2026 թվականի աշխարհի ամենաբարձր ջերմաստիճանը․ որքան է այն եղել
Հանվել է նատրիումային վերջին լամպը․ Երևանում այլևս չկան նման լուսատուներ․ տեսանյութ
Քարայծերը Խուստուփի լանջերին․ վարչապետը նոր տեսանյութ է հրապարակել
Մեկը Ծառուկյանին փողոցում ասեր՝ Դոդի Գագո, հետո էդ մարդուն կտեսնեինք ասֆալտին փռած կամ մեռած․ Արթուր Մանուկյան
Ատոմային 3 ռեակտոր անջատվել է, 7-ն աշխատում է նվազ հզորությամբ․ Ֆրանսիայում բարձր ջերմաստիճանը պահպանվում է
ՌԴ-ն ՀՀ-ում չկարողացավ հեղաշրջում անել, բայց իրեն պարտված չի զգում. 2028-ին կփորձի վերցնել Երևանը․ Ադամյան
Աննա Հակոբյանը կգործուղվի Եթովպիա
Հայաստանում մեկնարկել է ԵՄ նոր գործընկերության առաքելությունը
© 2026 Հայկական ժամանակ
Website by MATEMAT