Ռիչարդ Սամել, Սպիվակովա. ինչ հայտնիներ են հրավիրվել Արցախի մասին պատմող ֆիլմում նկարահանվելու

2019 թվականին Հայաստանի ազգային կինոկենտրոն ներկայացված 65 հայտերի 37 լիամետրաժ նախագծերից երկրորդ փուլ է անցել հետարտադրական փուլում գտնվող երկու ֆիլմ, որից մեկը Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» ֆիլմն է: Շուրջ երկու տարվա նախապատրաստական աշխատանքներից հետո, Ջիվան Ավետիսյանը ֆիլմի նկարահանումները սկսել է 2018 թվականի օգոստոսից: Նկարահանումները մեկնարկել են Արցախի Ասկերանի շրջանի Հարավ գյուղում:

Ֆիլմի գլխավոր դերակատարներից մեկը աշխարհահռչակ դերասան Ռիչարդ Սամելն է: Նա մարմնավորում է գերմանացի ֆոտոլրագրող 50-ամյա Ռոբերտ Ստենվալի կերպարը, որը 2016 թվականին վերադառնում է Արցախ՝ այս անգամ էլ լուսաբանելու քսաներկու տարվա ընդմիջումից հետո վերսկսված ապրիլյան պատերազմը։ Լրագրողական հետաքննության ընթացքում ֆոտոլրագրողը ծանոթանում է 35-ամյա օպերային երգչուհի Սոֆիա Մարտիրոսյանի հետ: Ռոբերտի եւ Սոֆիայի հաճախակի հանդիպումների արդյունքում փոխադարձ սեր է ծնվում: Հետո պիտի պարզվի, որ Սոֆիան անհայտ կորած ֆոտոլրագրող Էդգար Մարտիրոսյանի դուստրն է: 1992 թվականին՝ Թալիշի անկման օրը, Ռոբերտը Էդգարին թողել է գյուղում՝ գերեվարության մեջ ու յուրացրել մարտի դաշտում արված նրա լուսանկարները: Հետագայում Ռոբերտն այդ լուսանկարների շնորհիվ հանրահայտ է դարձել: Տարիներ հետո դրախտի դարպասների առաջ Ռոբերտը զղջալով խոստովանում է իր կատարած մեղքը:

Ֆիլմում օպերային երգչուհի Սոֆիան պարբերաբար ելույթներ է ունենում Ստեփանակերտի մայր թատրոնում՝ հակառակ բոլորի պնդմանը, որ թատրոնի շենքը վատ վիճակում է եւ վտանգավոր է: Սոֆիայի կերպարը մարմնավորում է դերասանուհի Տատյանա Սպիվակովան: Ֆրանսիայից ժամանած ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին աշխարհահռչակ ջութակահար Վլադիմիր Սպիվակովի եւ հայ դերասանուհի Սաթի Սպիվակովայի դուստրն է: Ավելի վաղ Հանրային հեռուստաընկերության ռեպորտաժում Տատյանա Սպիվակովան պատմել էր, որ ծանոթանալով Ջիվանի հետ՝ ինքն իմացել է, որ վերջինս հայկական արմատներով դերասանուհի էր փնտրում իր ֆիլմի համար, որը կկարողանա խոսել մի քանի լեզվով:

«Իմ կերպարը ձգտում է ճշմարտության, անցյալի գլուխկոտրուկի մեջ փորձում է գտնել կորցրած հիշողությունը, փորձում հասկանալ, թե որտեղից է ինքը եւ ինչ եղավ հոր հետ: Նա այնպիսի փակուղու մեջ է, որ պետք է ամեն բան քանդի՝ նորը կառուցելու համար»,-խոսելով «Դրախտի դարպաս»-ում Սոֆիայի կերպարի մասին ասում է Տատյանան:

Իսկ մեկ այլ հերոսուհու՝ Թերեզայի կերպարում ամերիկաբնակ դերասանուհի, մոդել Նաիրա Զաքարյանն է: Դերասանուհին առաջին անգամ է Հայաստանում, եկել է ռեժիսորի հետ քննարկելու սցենարը եւ իր կերպարը: Ըստ Նաիրա Զաքարյանի՝ Թերեզան իրեն հոգեհարազատ կերպար է: Ֆիլմի գլխավոր օպերատորը Լիտվիայից է, որը նույնպես առաջին անգամ է Հայաստանում:

«Դրախտի դարպասը» ֆիլմի լեզուն լինելու է անգլերենը, նպատակը մեկն է՝ Արցախի մասին պատմող ֆիլմը հնարավորինս շատ մարդու հասնի: Ռեժիսոր Ջիվան Ավետիսյանի կարծիքով՝ Արցախի թեման երբեք չի կրկնվում, որովհետեւ սպառված չէ: «Մենք պետք է կարողանանք բոլոր ուժերը ներդնել եւ ցանկացած ասպարեզում հասնել Արցախյան հարցում վերջնական ամուր լուծման»,-ավելի վաղ Հանրային հեռուստաընկերության եթերում ասել է Ջիվան Ավետիսյանը:

Ռեժիսորի խոսքով՝ իր ֆիլմերում նկարահանվող օտար դերասաններն արցախյան ֆիլմերում դառնում են յուրայիններ. «Նրանք ինձ խոստովանում են, որ կոնֆլիկտում ավտոմատ կողմ են դարձել, այս նույն խոստովանությունն արել են իմ նախորդ ֆիլմերի բոլոր օտարազգի դերասանները»:

«Դրախտի դարպասը» ֆիլմի դերասաններն են՝ Տատյանա Սպիվակովա, Սոս Ջանիբեկյան, Արամ Կարախանյան, Նարե Հայկազյան, Արմեն Սարգսյան, Արթուր Մանուկյան, Նինա Կրոնջագեր, Ռիչարդ Սամել, Նաիրա Զաքարյան: Ռեժիսոր Ջիվան Ավետիսյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում չցանկացավ ասել, թե Ազգային կինոկենտրոնից ֆիլմի համար որքան գումարի ակնկալիք ունեն:

«Դրախտի դարպասը» /Gate to Heaven/ ստեղծագործական խումբը հետարտադրական աշխատանքների իրականացման համար, #GoFundMe համաֆինանսավորման հարթակում մինչ այսօր կարողացել է գոյացնել 5,465 $, սակայն պետք է համալրեն իրենց նախատեսած՝ 26,000 $-ը, որը ծառայելու է ֆիլմի հետարտադրական աշխատանքներին։