Եթե Հենրիխ Մխիթարյանը մի քանի հարյուր հազար դոլարանոց մեքենայով անցնի Երևանի փողոցներով, որեւէ մեկը նրա ետևից չի հայհոյի

Իշխանությունների հասցեին առավել հաճախ հնչող մեղադրանքներից մեկն այն է, թե մարդիկ իրենց մաշկի վրա չեն զգում տնտեսական հեղափոխության արդյունքները, թե բնակչության սոցիալական վիճակը շարունակում է մնալ ծանր, իսկ իշխանությունները միայն պոպուլիստական ճառեր են արտասանում, եւ այլն: Մի խոսքով՝ «իշխանությունները լավ չեն նայում ժողովրդին», եւ երկրում սոցիալական արդարություն չկա: Ու այս ամենը որոշակի ազդեցություն է ունենում հանրային գիտակցության վրա, որովհետեւ հանրության շրջանում հստակություն չկա, թե հատկապես ինչ սոցիալական մոդելի է ձգտում պետությունը: Հասարակության մեծամասնությունը սոցիալական արդարություն է պահանջում՝ «զարգացած սոցիալիզմի մոդելով», մինչդեռ պետության առաջնահերթությունը կարծես թե սոցիալական համերաշխությունն է:

Սոցիալական արդարության եւ սոցիալական համերաշխության տարբերությունը հասկանալը չափազանց կարեւոր է: Կոպիտ ասած՝ սոցիալական արդարությունը հասարակության զգալի մասը պատկերացնում է այսպես. պետք է հարուստներից խլել նրանց ունեցվածքը եւ արդարաբար բաժանել աղքատների միջեւ, նրանց առանձնատները դարձնել մանկապարտեզներ եւ այլն, ու ընդհանրապես՝ ինչո՞ւ պիտի գիշեր-ցերեկ աշխատող մարդիկ հազիվ մի 150-200 հազար դրամ ստանան, իսկ «ձրիակեր պաշտոնյաները» (նաեւ՝ բանկային համակարգի աշխատողները, դատավորները, ծրագրավորողները եւ այլն)՝ մի քանի անգամ ավելի շատ: Իսկ սոցիալական համերաշխությունն այն է, երբ հասարակության մեջ կան ե՛ւ աղքատներ, ե՛ւ հարուստներ, բայց աղքատները չեն անիծում հարուստներին, չեն հայհոյում նրանց գերշքեղ առանձնատների կողքով անցնելիս, որովհետեւ ընդունում են, որ նրանք իրենց հարստությանը հասել են ոչ թե հանցավոր ճանապարհով, այլ որոշակի արժանիքների (տաղանդ, աշխատասիրություն, մասնագիտական բարձր որակներ եւ այլն) շնորհիվ: Հարուստներն էլ իրենց հերթին չեն արհամարհում, վերեւից չեն նայում աղքատներին, այլ նրանց ընդունում են որպես հասարակության լիարժեք անդամներ իրենց հավասար իրավունքներով: Սա է սոցիալական համերաշխությունը, եւ հենց սրան է, որ պիտի ձգտենք հասնել, եթե ուզում ենք հզոր պետություն ու ամուր հասարակություն ունենալ:

Հասկանալի է, որ այս նպատակին հասնելու համար տասնամյակներ են պետք: Մեծ հաշվով՝ հասկանալի է նաեւ, թե կոնկրետ ինչ քայլեր պիտի ձեռնարկեն իշխանություններն այդ նպատակին հասնելու համար: Առաջին՝ պիտի պայքարեն ապօրինի հարստացման մեխանիզմների դեմ եւ այնպիսի միջավայր ստեղծեն, որտեղ հարստանալ հնարավոր է միայն օրինական ճանապարհով: Դա կլուծի հարուստների եւ հարստության նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքի փոփոխության հարցը, որովհետեւ իրականում այս հարցերում մեր հասարակությունը բավականին արդարամիտ է: Օրինակ՝ եթե Հենրիխ Մխիթարյանը մի քանի հարյուր հազար դոլարանոց մեքենայով անցնի Երեւանի փողոցներով, որեւէ մեկը նրա ետեւից չի հայհոյի, իսկ եթե նույնպիսի մեքենա քշի որեւէ որեւէ պաշտոնյա կամ օլիգարխ՝ ետեւից ինչ հայհոյանք ասես կտան: Որովհետեւ Հենրիխը դրան հասել է իր արժանիքների շնորհիվ, իսկ մյուսները՝ ամենայն հավանականությամբ հանցավոր ճանապարհով:

Երկրորդ՝ իշխանությունները պիտի հնարավորություններ ստեղծեն, որ ամեն մեկը կարողանա դրսեւորել իր տաղանդը, այսինքն՝ Հայաստանը պիտի դառնա հավասար հնարավորությունների (եւ ոչ թե հավասար եկամուտների) երկիր: Եվ երրորդ՝ պետությունը պիտի հոգա այն խավերի սոցիալական կարիքները, որոնք տարբեր պատճառներով ի վիճակի չեն օգտվել պետության ընձեռած հավասար հնարավորություններից (թոշակառուներ, երեխաներ, բազմազավակ ընտանիքներ, հաշմանդամ երեխաներ եւ այլն):

Եթե օբյեկտիվորեն ուսումնասիրենք նոր իշխանությունների ավելի քան մեկամյա գործունեությունը՝ ակնհայտ է, որ նրանք այս երեք ուղղություններով էլ ակտիվորեն աշխատում են եւ լուրջ արդյունքներ են արձանագրել: Այսինքն՝ կարեւորագույն քայլեր են արել սոցիալական համերաշխության հաստատման ուղղությամբ: Ուրիշ բան, որ արդյունքները տեսանելի կլինեն տասնամյակներ անց, բայց քաղաքակիրթ բոլոր երկրներն անցել են այս ճանապարհը, իսկ մենք նոր միայն սկսում ենք:

Իսկ «ժողովրդին լավ նայելը» բոլորովին այլ կատեգորիա է եւ որպես կանոն՝ գործում է միայն ավտորիտար համակարգերում: Եթե, իհարկե, կան անհրաժեշտ ռեսուրսներ ու «բարի միապետ»:

Տպել
26289 դիտում

Սահմանադրական դատարանը փոխնախագահ չունի․ չի իրականացվել Սահմանադրական դատարանի մասին օրենքի պահանջը

Խոշոր հրդեհ Լոռիում. հրշեջներին հաջողվել է կանխել հրդեհի տարածումը (լուսանկարներ)

Գեղարքունիքի մարզում արձանագրվել է սիբիրյան խոցի հաստատված 8 դեպք

Կառավարությունը կսուբսիդավորի զինծառայողներին տրամադրվող հիփոթեքային վարկերի տոկոսադրույքն ու կանխավճարը

Լոնդոնն ու Բրյուսելը դեռ կարող են պայմանավորվածության հասնել Բրեքզիթի հարցում. Ջոնսոն

Լոռու դատախազը նշանակվել է ՀԿԳ վարչության պետ՝ ազատվելով դատախազի պաշտոնից

Կառավարությունը 3 ընկերությունների արտոնություն տրամադրեց. կիրականացվի 11.3 մլրդ դրամի ներդրում

Արցախի ՏԻՄ ընտրություններում դիտորդական առաքելություն իրականացնելու համար կառավարությունը գումար կհատկացնի 2 ՀԿ-ների

Դայակի ինստիտուտի ներդրման ծրագրի համար լրացուցիչ 77 մլն դրամ կհատկացվի

Կառավարությունը հավանություն չտվեց Նաիրա Զոհրաբյանի եւ Վահե Էնֆիաջյանի օրենսդրական նախաձեռնությանը

ՄԱԿ-ում տարածվել է Արցախի Հանրապետության Կամավոր ազգային զեկույցը

Մովսես գյուղում այրվել է մոտ 13 հա խոտածածկույթ. ԱԻՆ

Երկրաշարժ Արցախում. ցնցման ուժգնությունն էպիկենտրոնում գրանցվել է 4-5 բալ

ԱԱԾ-ն հայտնաբերել է ահաբեկչության համար հետախուզվող Հնդկաստանի 2 քաղաքացու. նրանք ժամանել են Թուրքիայից (տեսանյութ)

Մեկնարկել է ՀՀ կառավարության հերթական նիստը. օրակարգում ներառված է 40 հարց

Գրենլանդիայի վաճառքի խնդիրը. ինչո՞ւ է Թրամփը չեղարկել այցը Դանիա

Յուվեցի Կարոյի սպանության եւ Կարամելի Հարութի ինքնասպանության դեպքերով հարուցված քրեական գործերը կարճվել են

Սյունիքի մարզում այրվում է մոտ 100 հա բուսածածկույթ, այդ թվում գիհի, կաղնու ծառեր եւ թփուտներ

Առաջիկա օրերին շոգ եղանակը կպահպանվի. սպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ

change.org կայքում ստորագրահավաք է սկսվել՝ հաջակցություն ՀՊՏՀ ռեկտորի ԺՊ Ռուբեն Հայրապետյանի