Թուրքիան կռիվ է տալիս ռուսական զենքի և Կիպրոսի գազի համար. ԱՄՆ-ն դժգոհում է, ԵՄ-ն՝ պատժամիջոցներ սահմանում

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը հայտարարել է, որ ռուսական S-400 (C-400) հակահրթիռային պաշտպանության համակարգը իր երկրում ամբողջովին տեղակայված կլինի մինչև 2020 թվականի ապրիլ:

Թուրքիայի կողմից ռուսական համակարգի ձեռքբերումը լարվածություն է առաջացրել ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների, մասնավորապես՝ Միացյալ Նահանգների հետ։ Պաշտոնական Վաշինգտոնը նախազգուշացրել է Անկարային, որ պատժամիջոցներ կկիրառի:

Երեկ՝ 2016 թվականի պետական հեղաշրջման փորձի երրորդ տարելիցին, Էրդողանն ասել է, որ S-400-ի մասերը տեղափոխող ութ ռուսական ինքնաթիռներ արդեն հասել են Թուրքիա, իսկ մյուսներն էլ ճանապարհին են։

ԱՄՆ պաշտոնյաները հայտարարել են, որ բացի ռուսական սպառազինության ձեռքբերման հետ կապված իրավական խնդիրներից, Թուրքիան կարող է նաև դուրս մնալ F-35 կործանիչների ծրագրին իր մասնակցությունից։

Կիրակի օրը Էրդողանն ասել է, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը լիազորված է չեղարկելու Միացյալ Նահանգների հավանական պատժամիջոցները Թուրքիայի նկատմամբ և գտնելու խնդիրը լուծելու փոխադարձաբար ընդունելի տարբերակ:

Թուրքիայի շուրջ եւս մեկ միջազգային խնդիր է ծավալվում, որն առնչվում է Անկարայի՝ Կիպրոսի ափերի մոտ իրականացվող գազի արդյունահանմանն ուղղված գործողություններին: Այս կապակցությամբ հանդես են եկել հայտարարությամբ մի շարք Եմ երկրներ, այդ թվում Գերմանիան: Հայաստանը եւս դատապարտել է Թուրքիայի գործողությունները:

Պաշտոնական Բեռլինը կոչ է անում Թուրքիայի իշխանություններին դադարեցնել Կիպրոսի ափերի մոտ իրականացվող գազի արդյունահանմանն ուղղված գործողությունները: Այս մասին հայտարարել էր Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Ռայներ Բրոյլը:

«Մենք կոչ ենք անում Թուրքիային դադարեցնել Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածում իրականացվող երկրաբանական աշխատանքները: Այս հակամարտությունը կարող է հանգուցալուծվել բացառապես բանակցությունների միջոցով», – նշել է Գերմանիայի ԱԳՆ ներկայացուցիչը:

2011 թվականին Կիպրոսին պատկանող տնտեսական գոտում բնական գազի խոշոր պաշարներ էին հայտնաբերվել` ավելի քան 140 միլիարդ խորանարդ մետր: Թուրքիան, սակայն, չի ճանաչում Կիպրոսի բացառիկ իրավունքները «Աֆրոդիտե» կոչվող հանքավայրի հանդեպ:

Տեղի ունեցածը հանգեցրել է պատժամիջոցների կրառման: Եվրամիության խորհուրդը հավանություն է տվել Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ սահմանելուն՝ կապված բացառապես Կիպրոսի տնտեսական գոտում շելֆի հորատման աշխատանքների հետ: Այս մասին ասվում է ԵՄ տարածած հաղորդագրության մեջ:

Մասնավորապես, նշվում է, որ Եվրամիությունը կդադարեցնի բանակցություններն օդային փոխադրումների շուրջ և կչեղարկի ԵՄ-ի և Թուրքիայի միջև բարձր մակարդակով մի շարք խորհրդակցություններ, ինչպես նաև կկրճատի Եվրամիությանն անդամակցելուն նախապատրաստվելու համար այդ երկրին տրամադրվող օգնության ծավալը: Բացի այդ, եվրոպական ներդրումային բանկին առաջարկվել է վերանայել իր վարկային գործունեությունը Թուրքիայում, հատկապես պետական աջակցությամբ վարկավորումների ոլորտում:

Պաշտոնական Անկարան արդեն պատասխանել է պատժամիջոցներին՝ հայտարարելով, որ չի պատրաստվում դադարեցնել աշխատանքները: «Թուրքիան կշարունակի պաշտպանել իր և Կիպրոսի թուրքերի իրավունքները, ինչպես նաև կակտիվացնի որ գործունեությունն այդ ոլորտում»,- ասվում է Թուրքիայի ԱԳՆ-ի տարածած հաղորդագրության մեջ:

Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ սահմանելու գործելաոճին դեմ է Ռուսաստանը: Մոսկվան բացասական է վերաբերվում ԵՄ-ի` Թուրքիայի նկատմամբ Մեջերկրական ծովում իրավիճակի սրման հետ կապված պատժամիջոցներ կիրառելու որոշմանը: Այս մասին հայտարարել է ՌԴ ԱԳՆ ղեկավարի տեղակալ Ալեքսանդր Գրուշկոն:

Նրա խոսքով, սակայն դա չի նշանակում, որ Ռուսաստանն աջակցում է Թուրքիայի գործողություններին, որը հորատման աշխատանքներ է սկսել բացառապես Կիպրոսի տնտեսական գոտին համարվող տարածքում` բնական գազի արդյունահանման նպատակով:

Ըստ Գրուշկոյի` միակողմանի պատժամիջոցները հակասում են միջազգային իրավունքին և ՄԱԿ-ի ԱԽ ընթացակարգերին: Մոսկվան պնդում է, որ կիպրոսյան հարցի լուծմամբ պետք է զբաղվի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը: