Սիրիայի հակամարտությունից մինչեւ ռազմական համագործակցություն. ինչի՞ մասին են խոսել Պուտինը, Ռոհանին ու Էրդողանը

Անկարայում սեպտեմբրի 16-ին տեղի ունեցած Ռուսաստանի, Թուրքիայի ու Իրանի առաջնորդների հանդիպման գլխավոր թեման Սիրիայում ստեղածված իրավիճակն էր եւ դրա հետագա կարգավորման հնարավորությունները: Մինչ այդ հանդիպումը Մոսկվան պաշտոնապես հայտարարել էր Սիրիայում պատերազմի ավարտի մասին, որի վերաբերյալ Իրանն ու Թուրքիան ունեն այլ տեսակետներ:

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը երեկ Անկարայում հյուրընկալել է Ռուսաստանի և Իրանի առաջնորդներ Վլադիմիր Պուտինին ու Հասան Ռոհանիին: Նախ կայացել են նախագահների երկկողմ հանդիպումները, ապա՝ եռակողմ 5-րդ գագաթնաժողովը։

Պուտինը, Էրդողանը և Ռոհանին հիմնականում քննարկել են իրավիճակը Սիրիայի Իդլիբ նահանգում։ Երեք նախագահները խոստացել են կանխել հումանիտար իրավիճակի վատթարացումը և նպաստել լարվածության թուլացմանը։

Մի քանի շաբաթ է՝ Սիրիայի կառավարական զորքերը՝ ռուսական օդուժի աջակցությամբ, լայնածավալ հարձակումներ են իրականացնում հյուսիսարևմտյան այս նահանգում հաստատված զինյալների դեմ: Իդլիբում ռազմական գործողությունները մեծացրել են դեպի Թուրքիա փախստականների նոր զանգվածային հոսքի հավանականությունը:

Թուրքիայում արդեն իսկ 3,6 միլիոն սիրիացիներ են ապաստանել:

Անկարայում կայացած գագաթաժողովից հետո Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուիտնը հայտարարել է, որ հանդիպման ժամանակ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները «կծառայեն Սիրիայում ճգնաժամի վերջնական լուծմանը»: «Այդ պայմանավորվածությունները կծառայեն այս երկրում խաղաղության և անվտանգության վերականգնմանը, ինչպես նաև նրա ինքնիշխանության, միասնության և տարածքային ամբողջականության ամրապնդմանը», - ասել է Պուտինը:

Նա հղում կատարելով Էրդողանի հայտարարությանը, նշել է, որ ճգնաժամի լուծման նոր հույս կա՝ ապահովելու «տարածքային ամբողջականությունը, հանգիստն ու կայունությունը»: Ի դեպ երեք պետությունների ղեկավարներն էլ կողմ են արտահայտվել Սիրիայի տարածքային ամբողջականության պահպանմանը: Իր հերթին, Իրանի ղեկավարը նշել է, որ Սիրիայում ճգնաժամը միայն քաղաքական լուծում ունի:

Իրանի նախագահը շեշտել է, որ եռակողմ հանդիպման բոլոր մասնակիցները ելնում են սիրիական խնդրի վերաբերյալ ընդհանուր սկզբունքներից՝ Սիրիայի տարածքային ամբողջականության պահպանում, ազգային ինքնիշխանության և անկախության հարգում, այս երկրի ներքին գործերին չմիջամտություն:

Նա նշել է, որ Իրանը, Ռուսաստանը և Թուրքիան պետք է միավորեն ուժերը «սիրիական ճգնաժամի խաղաղ լուծման, ահաբեկչության դեմ պայքարի, սահմանադրական հանձնաժողովի ստեղծմանն օժանդակելու, փախստականների վերադարձի, ձերբակալվածների և առևանգողների փոխանակման, ինչպես նաև մարդասիրական իրավիճակի բարելավման գործում»:

Ընդհանուր առամբ այս հանդիպումը նաեւ նախկինում տեղի ունեցած եռակողմ հանդիպումների, իսկ ավելի ստույգ «Աստանայի գործընթացի» շարունակության մասին է խոսում: Գագաթնաժողովի բոլոր մասնակիցները համակարծիք էին, որ «Աստանայի ձևաչափն» արդյունավետ հարթակ է Սիրիայում իրավիճակը կարգավորելու համար լուծումներ մշակելու համար:

«Մենք միակ պլատֆորմն ենք, որն իրականացնում է այդ խնդիրները: Սիրիայում խաղաղություն և կայունություն ապահովելու համար մենք պետք է ավելի շատ աշխատենք», - ասել է Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը: Իր հերթին Պուտինը նշել է, որ Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի համատեղ ջանքերը «թույլ են տվել կայունացնել իրավիճակը սիրիական հողի վրա և նվազեցնել բռնությունների մակարդակը»:

Երեք նախագահների մակարդակով անցկացված հանդիպման ընթացքում քննարկվել է Իդլիբի շրջանի խնդիրը: Շրջան, որտեղ կուտակվել է Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ Ասադի կառավարությունը տապալելու նպատակ ունեցող ապստամբ ուժերի վերջին խմբաքանակը:

Մոսկվայի ու Թեհրանի հետ միասին երկու տարի առաջ կնքված համաձայնագրով Թուրքիան ռազմական տասներկու հսկիչ կետեր է հաստատել Սիրիայի հյուսիսարեւմտյան հատվածում, որի նպատակը Ասադին հավատարիմ ու ապստամբ ուժերի միջեւ մարտերը կասեցնելն է: Թուրքական ռազմական անցակետերը սակայն վերջին ժամանակներս հայտնվել են հակառակ կողմերի հարձակումների ներքո այս շրջանում սկսված մարտերի արդյունքում:

Ինչպես ընդգծել է Թայիփ Էրդողանը, Իդլիբում իրավիճակը դարձել է գագաթնաժողովի հիմնական թեմաներից մեկը: Նա շեշտել է, որ սպանվել են մոտ հազար խաղաղ բնակիչներ, հարյուր հազարավոր մարդիկ լքել են իրենց տները:

Այստեղ տարբերվել են Իրանի ու Թուրքիայի կարծիքները: Ռուհանին նշել է, որ Իդլիբը շարունակում է մնալ ահաբեկիչների ձեռքում և նշել է դրանց ներկայության աճի մասին: Պուտինն էլ շեշտել է, որ երկրները կշարունակեն զինյալների դեմ համատեղ պայքարը:

Հանդիպմանը խոսվել է նաեւ Սիրիայում ԱՄՆ զորքերի մասին: Պուտինը շեշտել է, որ ամերիկյան զորքերը Սիրիայում անօրինական են և «դա բոլորը գիտեն»:

Նա հույս է հայտնել, որ ԱՄՆ նախագահ Թրամփի կողմից Սիրիայից ամերիկյան զորքերը դուրս բերելու մասին որոշումը կյանքի կկոչվի մինչև վերջ: Ինչպես նշել է Ռուհանին, «սիրիական հողի վրա ԱՄՆ զորքերի անօրինական ներկայությունը սպառնում է նրա տարածքային ամբողջականությանը և ազգային ինքնիշխանությանը՝ որպես ՄԱԿ-ի անդամ անկախ պետություն:

Պուտինը նշել է, որ Սիրիայի սահմանադրական հանձնաժողովի կազմը վերջապես որոշված է, այժմ այն պետք է գործի դրվի: Միևնույն ժամանակ, Պուտինը չի բացառել, որ ծայրահեղականները կարող են խաթարել սահմանադրական հանձնաժողովի աշխատանքը: «Նրանց չի հետաքրքրում վերջնական կարգավորումը, նրանք վաստակում են պատերազմով: Բայց դրա համար կա նաև մեր եռյակը, որպեսզի դադարեցնի այդ սպառնալիքները», - ասել է Պուտինը՝ հույս հայտնելով, որ հանձնաժողովը շուտով կսկսի իր աշխատանքը:

Բացի Սիրիայի խնդրից կողմերը խոսել են նաեւ ռազմական համագործակցության ուղիների մասին: Մոսկվան եւ Անկարան նորագույն հեռանկարային սպառազինությունների հարցով բանակցություններ են վարում, թուրք եւ պարսիկ գործընկերներ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի եւ Հասան Ռուհանիի հետ եռակողմ հանդիպման արդյունքներով մամուլի ասուլիսում ասել է Վլադիմիր Պուտինը:

Նա հիշեցրել է, որ Մոսկվան եւ Անկարան ռուսական С-400 զենիթահրթիռային համալիրների մասին պայմանագիր են ստորագրել։ Նախօրեին Ռուսաստանը ավարտել էր մատակարարումների երկրորդ փուլը։

Տպել
576 դիտում

Սյունիքի մարզի 3 համայնքում «Այո»-ի շտաբը կհամակարգեն Տիգրան Կարապետյանը և Արմեն Խաչատրյանը

Սուրեն Պապիկյանը հրավիրվել է ՀՔԾ. նա կունենա տուժողի կարգավիճակ

Բակո Սահակյանը բարձրագույն սպայակազմին ներկայացրել է ՊԲ նոր հրամանատար Ջալալ Հարությունյանին

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Հունաստանի ԱԳ նախարար Նիկոս Դենդիասի հետ

«ԱՅՈ»-ի քարոզարշավը մեկնարկելու է մարտի 2-ից, Սյունիքի մարզի Մեղրի քաղաքից, Փաշինյանը կմիանա մարտի 10-ից. Պապիկյան

Քաղավիացիայի կոմիտեի Թռիչքային գործունեության վարչության պետն ազատման դիմում է ներկայացրել

Մեղրիի անցակետով մտնող բեռնատարները հսկվում են անգամ ՊԵԿ պահեստներում. մասնագետ է մեկնել Թեհրան. նախարար

Որեւէ մեկը թող իշխանությանն արջի ծառայություն չմատուցի, մենք դրա կարիքը չունենք. Պապիկյանը՝ քվեներ կեղծելու մասին

Կենդանու մոտ առկա են եղել ժանտախտի նշաններ, շունը անկել է բուժակի ներկայությամբ. պարզաբանում

Էջմիածնի քաղաքապետարանը ոչ թե կգնի, այլ արդեն գնել է ադամանդե քարերով ոսկե մատանիներ. քաղաքապետ

ՀՀ հավաքականի հարձակվող Սարգիս Ադամյանը հավանաբար այս մրցաշրջանում խաղադաշտ չի վերադառնա

Հայտարարվել է, որ դրամահավաքը կուսակցության ընթացիկ կարիքների համար է. իրավական ու բարոյական որեւէ խնդիր չկա. Պապիկյան

«Բավարիան» Չեմպիոնների լիգայի 4 արտագնա խաղում 19 գոլ է խփել (տեսանյութ)

Սանասարյանը հնարավորություն չի ունեցել կանխելու վրաերթը. տուժողի փաստաբանը մանրամասնում է

«Արտահանման հնարավորություններն ավելի են հեշտացել». տնտեսագետները դրական են գնահատում 8.9 տոկոս ՏԱՑ-ը

Կանադայի նորանշանակ դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ԱԳ նախարարի տեղակալին

Հայտնիները կոչով դիմում են ՀՀ վարչապետին՝ Գերման Ավագյանին հետմահու պարգեւատրելու պահանջով

Կողոպուտի մեղադրանքով հետախուզվող է հայտնաբերվել

Զոհրաբ Մնացականյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԵՄ ԱԳ և անվտանգության հարցերով բարձր ներկայացուցչի հետ

Գավառ քաղաքում քաղաքացին տնից դուրս է եկել և չի վերադարձել. իրականացվում են որոնողական աշխատանքներ