Հայաստանում 2-ից ավելի խմբեր մեդիաքարոզչություն են իրականացնում, լայն շրջանակ է. Մարտիրոսյան

Հայաստանում տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությունից հետո ակներեւ է, որ մեդիադաշտը լուրջ փոփոխությունների է ենթարկվել:

Լուրջ փոփոխություններ ասելով՝ կարելի է նկատել, որ փոխվել է նաեւ քարոզչության ձեւը, եւ արդեն տեւական ժամանակ է տարբեր ձեւերով մեդիաքարոզչություն է իրականացվում: Ու քանի որ, ըստ էության, Հայաստանում մեդիան ընդհանուր առմամբ անվերահսկելի է, քարոզչությունը իրականացվում է ցանկացած թույլատրելի եւ անթույլատրելի մեթոդներով:

Մեդիափորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նշեց այն հիմնական թեմաները, որոնց շուրջ վերջին շրջանում քարոզչություն է իրականացվում. «Ընդհանուր առմամբ կա մի քանի թեմա, որոնք միշտ եղել են քարոզչական գործիքակազմում: Առաջինը Արցախի թեման է: Դա միշտ եղել է այն լծակներից, որը ե՛ւ իշխանությունն է օգտագործել ընդդիմության դեմ, ե՛ւ ընդդիմությունը՝ իշխանության դեմ, բոլոր հնարավոր տարբերակներով: Այդ ավանդույթները, կարծում եմ, շարունակվում են եւ կշարունակվեն: Մյուս թեման ազգային արժեքներն են: Եվրոպական երկրների շրջանակներում արված հարցումներով էլ երեւում է, որ մենք ամենաավանդապաշտ եւ պահպանողական երկրների շարքում ենք: Բնականաբար, այդ տեսակի թեմաները միշտ օգտագործվում են: Այդ թեմաներից մեկը եկեղեցու եւ կրոնական թեման է, մյուսը բոլոր տեսակի փոքրամասնությունների, հիմնականում՝ ԼԳԲՏ-ների շուրջ քարոզչական գործիքակազմն է: Այդ թեման անընդհատ կա, ձեւափոխվում է, ու քանի որ հանրային հետաքրքրություն կա այս թեմայի շուրջ, դրա համար այն միշտ կիրառվում է»:

Փորձագետի խոսքով՝ մյուս կարեւոր թեման հասարակությանը բնորոշ դավադրապաշտական պատկերացումներն են. «Դա այն է, երբ հանրության մեջ կարելի է ինչ-որ տրամադրություններ ստեղծել, ելնելով նրանից, թե գոյություն ունի չարիքի մի կենտրոն, որը բացասական է ազդում կյանքի որակի վրա, անվտանգության վրա: Այդ թեմաներն այն ժամանակ էլ են եղել, ասում էին, որ իբր տնտեսությունը մի մարդու ձեռքում է: Հիմա ակտուալ տարբերակը «Սորոս»-ն է: Ընդհանուր առմամբ խորհրդային տարածքի ժողովուրդները բավականին լրջորեն այս ամեն ինչի մեջ են: Ենթադրում եմ, որ սրա վրա ազդել է խորհրդային ժամանակների պետական քարոզչությունը, որն այն ժամանակ էլի դավադրապաշտական էր: Օրինակ՝ իբր ամեն ինչի հետեւում «ՃՀձ»-ն է եւ այլն: Այդ տրամադրությունները, կարծում եմ, ազդել են ու բավականին հեշտ մանիպուլյատիվ թեմաներ առաջացնելու ձեւ է»:

Հարցին՝ որքանո՞վ են այդ թեմաները հանրության ուշադրությանն արժանանում, Մարտիրոսյանը պատասխանեց. «Օրինակ՝ սոցցանցերում ինչ-որ մի թեմա կարող է աղմուկ հանել, բայց իրական աշխարհում դա կարող է մարդկանցից հեռու լինել: Մյուս կողմից, քանի որ այդ թեման աղմուկ է հանում կարծիք ձեւավորողների շրջանակներում ու իրենց մոտ տպավորություն է ստեղծվում, թե բոլորն այդ թեմայի մասին են խոսում, նրանք սկսում են այդ թեման բորբոքել եւ ուշ թե շուտ այդ թեման իրականություն է դառնում: Մենք մի տարօրինակ ժամանակաշրջանում ենք ապրում, երբ չեղած տեղը ինչ-որ մի բան կարող է դառնալ «բոլոլա», զուտ այն պատճառով, որ ինչ-որ մեկին կարող է թվալ, թե դա շատ կարեւոր թեմա է: Եվ «Ֆեյսբուք»-ն իր ալգորիթմով կարող է մարդկանց մեջ պարզապես տպավորություն ստեղծել, թե այդ թեման կարեւոր է: Այսինքն՝ իրականում այդ թեմայի շուրջ կարող են խոսել 500 հոգի, բայց ընթերցողի մեջ կարող է տպավորություն ստեղծվել, թե բոլորը դրա մասին են խոսում: Ու հակառակը՝ բոլորը կարող են խոսել ինչ-որ թեմայից, բայց տպավորություն ստեղծվի, որ այդ թեման գոյություն չունի»: 

Անդրադառնալով հարցին, թե ի՞նչ մեթոդներ են ընտրվում քարոզչություններն առաջ տանելու համար, Մարտիրոսյանն ասաց. «Այսօր երեւի թե ամենաաշխատող ձեւը սոցցանցերն են: Ֆեյքեր են օգտագործվում՝ թեման տարածելու, զանգվածայնության տպավորություն ստեղծելու նպատակով, որից հետո այդ թեման լեգիտիմացվում է, լրատվամիջոցներում է հայտնվում: Մեկ-մեկ լինում է, որ ինչ-որ կեղծ օգտատիրոջ գրած բոլոր նյութերը տանում են լրատվամիջոցները, ու տպավորություն է, թե այդ օգտատերը հանճար է՝ մի սխալ բան չի գրում:

Մյուս գործիքը, որը կիրառվում է,  ազդեցիկ մարդիկ են, որոնց ներքաշում են քարոզչության մեջ: Երրորդը  գովազդն է, ինչը նույնպես շատ ակտիվ օգտագործվում է «Ֆեյսբուք»-ում, քանի որ այն շատ էժան է եւ թիրախավորված: Կարելի է շատ արագ այդ ձեւով թեմա առաջ բերել»:

Հարցին՝ Հայաստանում քանի՞ կողմից է քարոզչություն իրականացվում, մեդիափորձագետը պատասխանեց. «Ակնհայտ է, որ այստեղ 1 խումբ չի աշխատում: Քաղաքական դաշտը շատ է խառնվել, կարող եմ ասել, որ 2-ից շատ խմբեր են, հստակ բեւեռացում չէ, ավելի լայն շրջանակ է»: 

Խոսելով այն մասին, թե քարոզչությունների հիմնական միտքը արդյո՞ք ծառայում է իր նպատակին, թե հանրությունը տարբերում է այդ ամենը, Մարտիրոսյանը պատասխանեց. «Կարծում եմ՝ շատ դեպքերում հանրությունը տարբերում է, բայց ակնհայտ է, որ ինֆորմացիան այնքան շատ է եւ բազմակողմանի, որ շատ դեպքերում քարոզչություն իրականացնողներն իրենց ուզածին հասնում են: Եթե ոչ թե մեր, այլ աշխարհի օրինակով վերցնենք, ապա օրինակ՝ «Ֆեյսբուք»-ը շատ լուրջ տրամադրվում է 2020-ի ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններին: Մտավախությունները շատ մեծ են, որ գործիքները կաշխատեն էլի: Այսինքն՝ թերագնահատել այս ամենը, չի կարելի»:

Հարցին՝ Հայաստանում եւ այլ երկրներում նույն ձեւո՞վ է իրականացվում մեդիաքարոզչությունը, փորձագետը պատասխանեց. «Գործիքակազմը հիմնականում բոլորի մոտ էլ նույնն է: Միգուցե նրբերանգներով տարբերվի, նույն ֆեյքերի քանակով: Մեծ երկրների հակամարտության տեսանկյունից այստեղ ռեսուրսները քիչ են, բայց ընդհանուր առմամբ գործիքակազմը նույնն է»: 

Տպել
2057 դիտում

IDBank -ում համավարակի ընթացքում աշխատանքն ընթանում է ամբողջ թափով

Վիվա-ՄՏՍ-ն ավելացնում է սպասարկման կենտրոնների թիվը

ԳեոՊրոՄայնինգ Գոլդ ընկերությունը շնորհավորում է երկաթուղային գործընկերներին մասնագիտական տոնի կապակցությամբ

Յունիբանկի դոլարային պարտատոմսերը ցուցակվել են Մոսկվայի բորսայում

Վիվա-ՄՏՍ. անվճար զանգի հնարավորություն՝ ընկերությունների հաճախորդների համար

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը Renault Armenia-ի հետ համատեղ առաջարկում են ավտովարկավորման ամենաշահավետ պայմանները շուկայում

Այգեպարում վերսկսվել է կիսակառույց տան շինարարությունը

Արտագնա աշխատանքի հնարավորությունից զրկված քանի հոգի է դիմել Հայաստանում աշխատելու համար. մարզերում թվերը շատ տարբեր են

Կորոնավարակը, աշխարհն ու մենք

Տավուշի և Լոռու հանգստյան տներից մի քանիսի սննդի օբյեկտներում խախտումներ են գրանցվել, բայց կա դրական առաջընթաց

Տրանսֆերային գնագոյացման կարգավորումները տարածվում են շահութահարկի, ԱԱՀ-ի եւ ռոյալթիի նկատմամբ․ Ավետիսյան

Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում ՔՏՀԱՏՄ-ի կողմից խախտումներ չեն հայտնաբերվել

Մտահոգիչ խախտումներ՝ Ծաղկաձորի խոշոր հյուրանոցներում․ ՍԱՏՄ-ն կրկին կասեցման միջնորդություններ կներկայացնի

Որքան աշխատավարձ կստանան նոր պարեկային ծառայության պարեկները․ ոստիկանությունը քննարկման է դրել սահմանաչափերը

Խախտումներ են արձանագրվել Սպիտակի բենզալցակայաններում ու շինանյութի առևտրի կետերում. ՇՎՏՄ մշտադիտարկումներ

Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում հանդիսավորությամբ բացվեց Սբ. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցին (լուսանկարներ)

«Մեգա Տեխնիկս»-ի պահեստում խոշոր հրդեհ է բռնկվել. հայտարարվել է «1-ԲԻՍ» կանչ, տեղում է եղել նախարարը (լուսանկարներ)

Արկը դեռ երկնքում էր, բայց տեղի բնակիչների տրամադրությունները բարձր էր, հումորներ էին անում․ Ղուկասյան

Հետազոտության մտնել լողացած եւ մաքուր շորերով. կրել դիմակներ՝ ինչպես օրինակում (լուսանկարներ)

Արդեն երկրորդ օրն անընդմեջ դիտարկվում են ՀՀ Կոտայքի մարզի զբոսաշրջային վայրերն ու բացօթյա հանգստի գոտիները