Բարոյական հաղթանակը կապիտալիզացնելու ճանապարհին

31/10/2019 schedule23:18

Եվ այսպես, ԱՄՆ Կոնգրեսի ներկայացուցիչների պալատը ձայների մեծամասնությամբ ընդունեց Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձեւը։ Սա, իհարկե, երկար սպասված իրադարձություն էր եւ ոգեւորությամբ ընդունվեց ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ  Սփյուռքում, թեեւ շատերն են իրենք իրենց հարցնում՝ իսկ ի՞նչ կոնկրետ հետեւանքներ է ունենալու դա, եւ որո՞նք են լինելու հաջորդ քայլերը։ Սրանք բավականին բարդ հարցեր են, եւ հազիվ թե որեւէ մեկը կարողանա հստակ պատասխանել  դրանց, բայց արժե մի քանի դիտարկումներ ներկայացնել։

  1. ԱՄՆ կառավարությունը դեռեւս պաշտոնապես չի ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը, հոկտեմբերի 29-ի քվեարկությունն ընդամենը հերթական (թեեւ չափազանց կարեւոր) քայլն էր այդ ճանապարհին։ Կոնգրեսի ներկայացուցիչների պալատն ընդամենը ԱՄՆ կառավարությանը կոչ է արել ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը եւ համապատասխան քաղաքականություն իրականացնել։
  2. Կոնգրեսի այդ որոշումն ակնհայտորեն ոչ թե հայ-ամերիկյան, այլ թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների դաշտում է եւ ավելի շատ պայմանավորված է թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների ներկայիս լարված իրավիճակով, մինչդեռ մեզ համար առաջնայինը հայ-թուրքական հարաբերություններն են։ Հետեւաբար՝ մեզ համար Կոնգրեսի պատմական որոշումը, հսկայական բարոյական աջակցությունից զատ, կարեւոր է առաջին հերթին այն տեսանկյունից, թե ինչպես դա կանդրադառնա հայ-թուրքական հարաբերությունների վրա։ Իսկ այդ հարաբերությունները ներկայումս գործնականում թշնամական են, երկխոսության փորձերը՝ փակուղային վիճակում։ Մենք ձգտում ենք նորմալ հարաբերություններ հաստատել առանց նախապայմանների, իսկ նրանք նախապայմաններ են առաջ քաշում՝ հրաժարվել պահանջատիրությունից եւ զորքերը դուրս բերել «Ադրբեջանի օկուպացված տարածքներից»։ Պարզ ասած, խնդիրը հետեւյալն է՝ Թուրքիայի նկատմամբ ԱՄՆ ճնշումները (Կոնգրեսի որոշման տեսքով) կստիպե՞ն այդ երկրին հրաժարվել նախապայմաններից եւ չեզոք դիրք գրավել Հայաստանի նկատմամբ (ու բացել հայ-թուրքական սահմանը), թե ոչ։
  3. ԱՄՆ-ը միանշանակ շահագրգռված է հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմամբ եւ հայ-թուրքական սահմանի բացմամբ, բայց դա անում է ոչ թե մեր նկատմամբ մարդասիրությունից դրդված, այլ հանուն սեփական շահերի, ու նպատակն էլ տարածաշրջանում Ռուսաստանի դիրքերի թուլացումն է։ Ակնհայտ է, որ Հայաստանի համար թուրքական վտանգի՝ թեկուզ առերեւույթ չեզոքացումն ու շրջափակման վերացումը էապես կնվազեցնեն Հայաստանի կախվածությունը Ռուսաստանից, ու նաեւ դա է պատճառը, որ Ռուսաստանին ռազմավարական հեռանկարում ձեռնտու չէ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը։ Ու քանի որ այս փուլում Թուրքիան եւ Ռուսաստանը տարածաշրջանային «իրադարձությունների բերումով» դաշնակիցներ են, եւ հայ-թուրքական հարաբերությունների հարցում նրանց շահերը համընկնում են, հազիվ թե ԱՄՆ Կոնգրեսի որոշումը Թուրքիային ստիպի փոխել վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ։
  4. Եթե Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հիմնական նպատակն իսկապես ցեղասպանությունների կանխարգելումն ու դրանց կրկնության բացառումն է, ապա կոնկրետ մեր դեպքում կան շատ ավելի արդյունավետ քայլեր։ Իսրայելն, օրինակ, «այլեւս երբեք» կարգախոսն իրականություն դարձրեց ոչ թե շնորհիվ այն բանի, որ գրեթե ամբողջ աշխարհը ճանաչեց Հոլոքոսթը, այլ որովհետեւ կարողացավ ստեղծել հզոր պետություն՝ այնպիսի հզոր բանակով, որ նոր Հոլոքոսթը պարզապես բացառված է՝ անկախ նրանից, միջազգային հանրությունը թույլ կտա դա, թե ոչ։

Այսպես թե այնպես՝ ԱՄՆ Կոնգրեսի որոշումն իսկապես պատմական էր։ Ու մեզանից է կախված՝ կկարողանա՞նք «կապիտալիզացնել» դա ներկա աշխարհաքաղաքական իրադարձությունների խառնարանում, թե՞ այն ընդամենը կդառնա հերթական բարոյական հաղթանակը։

Տպել
873 դիտում

Երեւանի մանկապարտեզներ հաճախող երեխաների բացակայություններն այս շրջանում կհամարվեն հարգելի

Կենդանաբանական այգում անկել է նախկինում Մանվել Գրիգորյանին պատկանած եղնիկը

Հայաստանն Իրանի հետ դադարեցնում է ցամաքային հաղորդակցությունը, օդայինը՝ սահմանափակում. նիստն ավարտվեց

Չարաշահումներ հենաշարժողական խնդիրներ ունեցող շահառուներին աջակցող միջոցների տրամադրման գործընթացում. գործ է հարուցվել

Ադրբեջանական ԶՈՒ-երը կրակ են բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ. հայ զինվոր է վիրավորվել

Լավ եմ զգում, բայց կարող եմ եւ ավելի սուր գործել. Մխիթարյանը փայլուն խաղից հետո մեկնաբանություն է տվել (տեսանյութ)

Գ. Բեգլարյանի եղբայրը, հանդիսանալով ՓԲԸ-ի տնօրեն, ողջ գույքը 25 տարով վարձակալության է հանձնել իր կնոջ ՍՊԸ-ին. Բաբայան

Երեւանում 35-ամյա տղամարդն ինքնավնասման փորձ է արել՝ ապակիով կտրելով դաստակները

Զոհրաբ Մնացականյանը ցավակցություն է հայտնել Վանի ավերիչ երկրաշարժի կապակցությամբ

Փետրվարի 25-ի ցերեկը բոլոր շրջաններում ձյուն կտեղա, առանձին վայրերում բուք է սպասվում. Սուրենյան

Հայտարարություն մրցույթի մասին

ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են

Հնաբերդ գյուղի մոտ մեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և կողաշրջվել. կա 2 տուժած

Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Էստոնիայի նախագահին Անկախության օրվա կապակցությամբ

Հրդեհ Կայանավան գյուղում. այրվել է անասնագոմ ու խոտածածկ տարածք

Կապանի ԲԿ-ում կորոնավիրուսով հիվանդներ չկան. նախարարությունը հերքում է տարածվող լուրերը

Ավտոմեքենան դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և բախվել գազատար խողովակին

Թուրքիա-Իրան սահմանին տեղի ունեցած երկրաշարժի հետեւանքով կան զոհեր եւ տուժածներ

«Ասում եմ՝ այո». Հայկ Ստվերի երգը պատրաստ է (տեսանյութ)

Բարեկենդան օրեր է, խելքս գլխես կորեր է. Գյումրիում տոնվեց Բուն Բարեկենդանը (լուսանկարներ, տեսանյութ)