Թաղապետարանից ու «Հույսի ավանից» հույսը չկտրած. ա՛յ եթե փողոցում ապրեիր...

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2006 թվականի նոյեմբերի 16-ի համարում

Երբ որեւէ մեկը խփում է նրանց դուռը, առաջին հերթին վախով մտածում են` պարտատեր է: Մեր զրույցի վերջում տիկին Մարիետան խոստովանում է, որ մինչ դուռը բացելը ինձ էլ պարտատիրոջ տեղ էր դրել: Երկրորդ կարգի հաշմանդամ այս կնոջ աղջիկը` Անգելինան, իր նորաստեղծ ընտանիքով տասնյակից ավել տարիներ մոր հետ ապրել է նրա հանրակացարանային միակ սենյակում` զուրկ բոլոր հարմարություններից: Անգելինան վեց երեխա ունի: Նրանցից մեծը 14 տարեկան է, իսկ փոքրը` ընդամենը 3: Արդեն մեկ շաբաթ է, ինչ նրանք տեղափոխվել են լավ պայմաններ ունեցող սենյակ: Համեմատաբար լավ, որովհետեւ դա էլ ուղղակի մի բուն է հիշեցնում: Տիկին Մարիետան գանգատվում է, թե էնքան հատակին քնեցին` էլ առողջություն չմնաց: Փեսան տուբերկուլյոզով է հիվանդացել, նույն հիվանդությունն ունի նաեւ նրանց երեքամյա դուստրը:

Այս նոր տունը, ուր տատից բաժանվելով` տեղափոխվել է երիտասարդ ընտանիքը, մի սենյակից, մեկ էլ` չգիտես ինչից է կազմված: Դրսից անմիջապես մտնում ես այդ «չգիտես` ինչը», որը նրանց ե՛ւ խոհանոցն է, ե՛ւ միջանցքը, ե՛ւ հյուրասենյակը: Միակ ծածկն է, որ հաջողեցրել են վարձել: Պարզվում է` բազմազավակ ընտանիքների համար շատ դժվար է տուն ճարելը: Ինչեւէ: Իսկ երեխաներից մեծերն արդեն ամաչում են իրենց ապրելակերպի համար: «Նույնիսկ դպրոց չեն ուզում գնան, ամաչում են իրենք իրենց հագածից, շրջապատի մեջ մտնելուց»,- ասում է երիտասարդ մայրը, ում աղջիկը որոշում է կայացրել, թե ութերորդ դասարանն էլ չպետք է ավարտի: Երեխաներն ամաչում են նաեւ մոր ու տատի աշխատանքի համար: Վերջինները սրա-նրա տներն են մաքրում ու հիմնականում դրանով պահում ընտանիքը:

«Երեխեքն էլ են վատ զգում, որ մենք «ուբոռկա» ենք անում, շրջապատի կեսը չգիտեն, որ էդ գործն ենք անում: Որ հարցնում են, ասում են` մամաս խանութում վաճառողուհի ա աշխատում: Հետո ինձ զգուշացնում են` մամ, ըսենց կասես, հանկարծ չասես, որ «ուբոռկա» ես անում: Ուզած-չուզած, երեխեքի հետ համաձայնության գալով, ստում եմ»,- իր «մեղքն» է խոստովանում Անգելինան: Ասում են, որ հաճախ են ճոխ ու հարուստ տներ մաքրում: Այդ ժամանակ իրենց խեղճ ու աղքատ բնակարանն ավելի է ընդգծվում: Իսկ հարուստ տներում ավելի հաճույքով են աշխատում եւ պատկերացնում են, թե հենց իրենց տանն են: Ամռան ամիսներին այդ գործը բավական եկամտաբեր է, որովհետեւ նրանք գրեթե ամեն օր գործ են ունենում` բուրդ են լվանում ու մշակում, գորգեր լվանում:

Հիմա, ասում են, ամբողջ շաբաթներով կարող է որեւէ մեկը չկանչի աշխատանքի: Դրա համար էլ նրանց պարտատերերի թիվն է մեծացել: Թեեւ այդ պարտքերը գոյացել են խանութներից ընդամենը մակարոնեղեն ու հաց վերցնելու պատճառով: Իսկ ինչ վերաբերում է սեփական բնակարան ունենալուն, ապա այդ խնդրով Անգելինան բազմաթիվ դռներ է թակել ու բազմաթիվ դիմումներ գրել: Դրանք կա՛մ մերժվել են, կա՛մ էլ լավագույն դեպքում կնոջը խոստացել են. «Հենց որ լինի, կտանք»: Այդպես պատասխանել են Շենգավիթի թաղապետարանից: ««Որ լինի»-ով ինչքա՞ն ես սպասեմ»,- քիչ է մնում հույսը կտրի վեց երեխայի մայրը, բայց չի կտրում: Ամեն դեպքում, նա փորձում է լավատեսություն պահպանել, որ մի օր էլ իրենց փողոցում տոն կլինի:

«Հույսի ավան» հ/կ-ի հետ եւս Անգելինան ապարդյուն հույսեր է կապել: Այստեղ նրան մի անգամ բացատրել են, թե պետք է գոնե մի հինգ տարի առանց գրանցման ապրեր, այն էլ փողոցներում, կարտոններից սարքած մի կացարանում, ինչ-որ մեկն այդ մասին հայտներ իրենց, գային, նկարահանեին, նոր դրանից հետո կառաջանար բնակարանով ապահովելու հարցը: Եւ երբ կատակով հարցրի, թե իսկ չի՞ փորձել գնալ ու դրսում ապրել, զարմանալիորեն դրական պատասխան ստացա:

«Փորձեցի, անկեղծ ասած: Ապրել եմ, ոչ թե ձեւականորեն, այլ ուղղակի ըտենց ստացվեց: Մամայի հետ, ճիշտն ասած, մի քիչ անախորժության մեջ էինք տան պատճառով, ամուսնուս պատճառով: Որոշեցինք, որ ոչ տուն ենք ճարում, ոչ բան, ըտեղ ապրենք, յոլա գնանք: Ըտեղ ոչ մի պայմանավորվածություն չկա` որ լսել եմ, լսելով շարժվում եմ: Դրանից ես ինձ շատ վատ կզգայի»,- ասում է Անգելինան, իսկ հետո նաեւ ցույց է տալիս ֆաներաներից ու կարտոններից կառուցած այն կացարանը, որտեղ երկու տարի ամառներն ապրել են: Հիմա դա նրանց հացատունն է:

Աննա Զախարյան