Մանվել Գրիգորյանի կալանքի հարցով արդեն 10 միջնորդություն է ներկայացվել. Վերաքննիչում սկսվեց բողոքի քննությունը

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում դատավոր Նարինե Հովակիմյանի նախագահությամբ այսօր կայացավ ԵԿՄ նախկին նախագահ, ԱԺ նախկին պատգամավոր Մանվել Գրիգորյանի պաշտպանների բողոքի քննությունը:

Հիշեցնենք՝ պաշտպանները բողոքարկել են Երեւանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Մնացական Մարտիրոսյանի նոյեմբերի 5-ի որոշումը, որով մերժվել էր Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելու միջնորդությունը:

Նիստը սկսվելուն պես Մանվել Գրիգորյանի պաշտպաններից Լեւոն Բաղդասարյանը դատարանից հետաքրքրվեց՝ մեխանիկակա՞ն թե՞ համակարգչային եղանակով է այս բողոքը մակագրվել նախագահող դատավորին: Պաշտպանի այս հարցը, ամենայն հավանականությամբ, պայմանավորված էր նրանով, որ նույն դատավորը նախկինում քննել էր Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոցի հարցով մեկ այլ բողոք եւ մերժել այն: Պաշտպանի հարցին ի պատասխան ՝ դատավոր Նարինե Հովակիմյանն ասաց, որ բոլոր գործերի մակագրությունը Վերաքննիչ քրեական դատարանում իրականացվում է համակարգչի միջոցով: Պաշտպանը դրա վերաբերյալ ապացույց խնդրեց դատարանից, սակայն դատավորը պարզաբանեց, որ նման դեպքերում բողոքին կից որեւէ փաստաթուղթ չի տրամադրվում: Պաշտպանը նշեց, որ դատավորի պատասխանը կընդունի ի գիտություն՝ միաժամանակ դրա վերաբերյալ պաշտոնական հարցում ուղարկելով:

Այնուհետեւ պաշտպան Լեւոն Բաղդասարյանը ներկայացրեց իր բողոքը՝ Գրիգորյանի կալանավորումը գրավով չփոխարինելու որոշման դեմ, որը, ըստ պաշտպանի, չպատճառաբանված դատական ակտ էր. «Միջգերատեսչական հանձնաժողովի եզրակացության համաձայն՝ կալանքը կրելու ընթացքում Գրիգորյանի մոտ առկա հիվանդությունները գրանցել են բացասական դինամիկա, դրանց թիվը հասել է շուրջ 30-ի, եւ նրա կյանքին այմժ վտանգ է սպառնում: Վեց ամիս ստացիոնար բուժում ստանալով՝ Գրիգորյանը դարձել է անդամալույծ, չի կարողանում ինքնուրույն տեղաշարժվել, ունի շնչառական խնդիրներ, իսկ ոտքերի անզգայությունը հասել է 97 տոկոսի»:

Լեւոն Բաղդասարյանի խոսքով՝ վիճարկվող դատական ակտում դատարանն արձանագրել է, որ Մանվել Գրիգորյանի մոտ առկա հիվանդությունները չեն համապատասխանում Կառավարության որոշմամբ սահմանված այն հիվանդությունների ցանկին, որոնք անհամատեղելի են կալանքի հետ. «Դատարանի այս գնահատականը, սակայն, համարում ենք ոչ իրավաչափ,  քանի որ գնահատականի է արժանացվել հանձնաժողովի եզրակացության մի մասը, եւ ոչ ամբողջը, իսկ դրանում ասվում էր նաեւ, որ համեմատած կալանքը կրելու սկզբնական փուլին՝ Գրիգորյանի մոտ առկա է բացասական դինամիկա»: Պաշտպանը կարեւորեց նաեւ այն հանգամանքը, որ ըստ հանձնաժողովի եզրակացության՝ Գրիգորյանի մոտ առկա հիվանդությունները կոնկերտ այս պահին չեն մտնում կալանքի հետ անհամատեղելի հիվանդությունների ցանկում:

Լեւոն Բաղդասարյանը նշեց, որ պայմանավորված կալանքով՝ Մանվել Գրիգորյանը չի ստանում անհրաժեշտ բուժօգնություն, եւ խախտվում է ոչ միայն ներպատական եւ միջազգային օրենսդրությունը, այլ նաեւ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից Գրիգորյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով միջանկյալ միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշումը, ըստ որի՝ պետությունը պարտավոր է միջոցներ ձեռնարկել Գրիգորյանի պատշաճ բուժօգնության համար, ինչը, պաշտպանների պնդմամբ, չի իրականացվում:

Միջնորդությանը միացավ Մանվել Գրիգորյանի պաշտպաններից Գուրգեն Գրիգորյանը, ով նշեց, որ նման կերպ արդարադատություն իրականացելը հեռանկար չունի: Նա պնդեց նաեւ, որ Նազիկ Ամիրյանի եւ Մանվել Գրիգորյանի գործերի անջատումը  վերջինիս կալանքի տակ պահելու հետեւանք էր:

Միանալով միջնորդությանը՝ պաշտպաններից Կարեն Քամալյանն էլ ասաց, որ Մանվել Գրիգորյանն այժմ ինքնուրույն շնչել չի կարողանում. «Նա արհեստական շնչառության տակ է, եւ վիճակը գնալով վատանում է, եւ այս պայմաններում գտնում ենք, որ նա գոնե վաստակել է իր մահով մեռնելու իրավունքը: Եկեք՝ կալանքից հանենք, թողենք՝ մի քիչ բժշկվի, կարողանա իր անմեղությունը ապացուցել կամ չապացուցի, դատապարտվի: Սա Է մեր բողոքի պահանջը»,-ասաց Քամալյանը:

Միջնորդության դեմ առարկեց մեղադրող դատախազ Վահե Դոլմազյանը՝ այն որակելով անհիմն. «Բողոքը հիմնավորված չէ, ենթակա է մերժման, իսկ վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված է եւ բխում է ինչպես գործի հանգամանքներից, այնպես էլ Գրիգորյանի առողջական վիճակից եւ գտնվելու վայրից»:

Մեղադրող դատախազն ընդգծեց, որ Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոցի փոփոխման հարցով պաշտպանական կողմը Ընդհանուր իրավասության դատարանում ներկայացրել է շուրջ 10 միջնորդություն. «Պաշտպանական կողմն այս հարցով միջնորդություններ է ներկայացրել 2019 թվականի հունիսի 2-ի, 5-ի, 30-ի, օգոստոսի 20-ի,  սեկտեմբերի 3-ի, 18-ի, 24-ի, հոկտեմբերի 1-ի եւ 15-ի դատական նիստերի ժամանակ, որոնց կապակցությամբ դատարանը կայացրել է պատճառաբանված որոշում՝ դրանց անհիմն լինելու մասին, եւ մերժել է դրանք: Միաժամանակ գտնելով, որ  պաշտպանական կողմը չարաշահում է միջնորդություններ ներկայացնելու իր իրավունքը, դատարանը նույնաբովանդակ միջնորդություններից մեկն էլ քննության չի առել»:

Ըստ Վահե Դոլմազյանի՝ կալանքի տակ գտնվելու առաջին իսկ օրվանից պաշտպանության կողմը աղավաղում է Գրիգորյանի առողջությանը վերաբերող փաստերը. «Երբ 2018 թվականի դեկտեմբերի 20-ին պաշտպանների այն փաստարկների ուժով, թե Գրիգորյանը մահամերձ վիճակում է, դատարանը խափանման միջոցը փոխարինեց գրավով, Գրիգորյանը ՔԿՀ-ից դուրս եկավ շատ առողջ ու առույգ տեսքով, եւ տեսանելի չէր նրա մահամերձ լինելու վերաբերյալ պաշտպանների կողմից նշված որեւէ հիմք»:

Դատախազը շեշտեց, որ Միջգերատեսչական փորձաքննության եզրակացությամբ փաստվել է, որ Մանվել Գրիգորյանը կարող է գտնվել անազատության մեջ, այդ թվում եւ՝ ՔԿՀ-ում. «Բայց երբ Գրիգորյանը նորից կալանավորվեց, նույն պրոցեսները սկսվեցին: Տպավորություն է, թե պաշտպանների միակ մարտավարությունը դա է. շեշտը դրել են առողջական խնդիրների վրա եւ փորձում են հարցը լուծել այդ ճանապարհով, մինչդեռ որեւէ տեղ գրված չէ, որ Մանվել Գրիգորյանի առողջական վիճակի բացասական դինամիկան պայմանավորված է անազատության մեջ գտնվելով. «Այն, որ Մանվել Գրիգորյանը հրաժարվում է որեւէ դեղորայք ընդունելուց, բժշկական միջամտությունից, ամեն ինչից, ի՞նչ է, կապրի՞զ, հետո էլ ասում են՝ պետությունը չի իրականացնում իր պոզիտիվ պարտականությունը: Իսկ արդյո՞ք պաշտպանները ՄԻԵԴ-ին հայտնել են դրա մասին: Համոզված չեմ: Պետությունը, որպես այդպիսին, իր պարտականությունները կատարում է»:

Վահե Դոլմազյանը հիշեցրեց նաեւ միջադեպը, երբ նիստերից մեկի ժամանակ պաշտպանը շշուկով ասել է՝ բոյկոտում ենք, եւ դրանից վայրկյաններ անց Գրիգորյանը սկսել է վատանալ. «Գրիգորյանի ներկայիս առողջական վիճակը չի հանդիսանում խոչընդոտ դատական նիստերին մասնակցելու համար, իսկ որ պաշտպաններն ասում են, թե նա սթրեսային վիճակում է, յուրաքանչյուր նորմալ մարդ, ով մեղադրվում է հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման մեջ, կապ չունի՝ ոչ մեծ թե առանձնապես ծանր, սթրեսի մեջ կլինի»,- ասաց մեղադրողը՝ պնդելով, որ Գրիգորյանի խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու հիմքեր առկա չեն:

Աշխատանքային օրվա ավարով պայմանավորված՝ դատական նիստը հետաձգվեց: Այն կշարունակվի դեկտեմբերի 13-ին: