Կործանված ուկրաինական ինքնաթիռը Իրանի հրթի՞ռն է պատահմամբ խոցել. Իրանը հրաժարվում է սեւ արկղերը փոխանցել

ԱՄՆ-ի իշխանություններն առայժմ տեղյակ չեն  «Ուկրաինական ավիաուղիներ»-ին պատկանող ինքնաթիռի կործանման պատճառների մասին : Հնարավոր է՝ տեխնիկական խնդիրներ են եղել, այլ վարկածներ էլ կան: Այս մասին հայտարարել է ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Մայք Փոմփեոն:

 «Մենք պետք է պարզենք պատճառները, հուսով եմ՝ իրանցիները կհամագործակցեն մեզ հետ: Կատարվում է քննություն, պետք է հասկանանք պատճառները շատ, շատ արագ»,-փոխանցում է Փոմփեոյի խոսքերը Fox News-ը:

ԱՄՆ-ի արտաքին գերատեսչության ղեկավարին խնդրել են նաեւ մեկնաբանել լայն տարածում ստացած վարկածը՝ համաձայն որի, Boeing 737  օդանավը սխալմամբ կարող է խոցված լինել իրանական հրթիռներով:

Փոմփեոն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքին, որ ինքնաթիռում եղել են եվրոպական երկրների, Կանադայի եւ Իրանի քաղաքացիներ: Պետքարտուղարի խոսքով՝ հիմա շատերն ունեն կասկածներ, որ ինքնաթիռը խոցվել է Իրանի կողմից արձակված հրթիռով: Նա հավելել է, որ եթե քննությամբ այս վարկածը հաստատվի, ապա «սա սարսափելի ողբերգություն որակելն էլ մեղմ կհնչի»:

ԱՄՆ-ի պետքարտուղարն անդրադարձել է նաեւ ամերիկյան կողմին ուղղված մեղադրանքներին, դրանք համարել անհիմն ու չպարզաբանված: Խոսելով գեներալ Սուլեյմանիի սպանության մասին, Փոմփեոն հայտարարել է, որ իրանցի գեներալ Ղասեմ Սուլեյմանին մի շարք հարձակումներ է ծրագրել, որոնց մասին իրենք ստացել են տեղեկություններ: «Մենք հստակ չգիտենք՝ որտեղ եւ հստակ չգիտենք՝ երբ, բայց հստակ իմացել ենք, որ նման հարձակումներ ծրագրվել են»,-ասել է նա: Անդրադառնալով Իրաքում տեղակայված ամերիկյան ավիաբազայի վրա իրանական հրթիռների արձակմանը, պետքարտուղարն ասել է, որ Իրանը ծրագրել էր սպանել բազայում գտնվող ամերիկացիներին:

Իրանում կործանված ուկրաինական ինքնաթիռի եւ Իրաքում հրթիռակոծման ենթարկված ամերիկյան ռազմաբազաների թեմաներին անդրադարձել է նաեւ ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը:

Reuters-ը հայտնում է, որ Թրամփը կարծիք է հայտնել, թե տեխնիկական անսարքությունը աղետի պատճառ դժվար թե լիներ. «Հնարավոր է՝ ինչ-որ մեկը սխալ է թույլ տվել», - ասել է նա՝ որեւէ հիմնավորում չներկայացնելով իր խոսքերին:

Նշենք, որ թե՛ իրանական, թե՛ ուկրաինական կողմերը հերքել են այս վարկածը, սակայն ինքնաթիռը հրթիռի կողմից խոցված լինելու մասին արդեն իսկ հայտնել են տասնյակ հեղինակավոր պարբերականներ, խոսել փորձագետներ:

Իրանական կողմի հասցեին մեղադրանքներ է հնչեցրել նաեւ Կանադայի վարչապետ Ջասթին Թրյուդոն:

BBC-ն գրում է, որ Թրյուդոն մեղադրել է Իրանին՝ ուկրաինական Boeing 737-ի աղետի համար: «Մենք ունենք տարատեսակ աղբյուրներից ստացված տեղեկություններ, որ ինքնաթիռը խոցվել է Իրանի արձակած հրթիռներից մեկով: Ամենայն հավանականությամբ, աղետը եղել է սխալմունքի հետեւանքով»,-հայտարարել է Թրյուդոն:

Հիշեցնենք, որ ավիաաղետի զոհերի թվում եղել են Կանադայի 63 քաղաքացիներ:

Թրյուդոն հավելել է, որ ինքնաթիռի կործանման հետ կապված Կանադան հարցեր ունի, որոնց պատասխաններին է սպասում եւ երկրի կառավարությունը չի հանգստանա, մինչեւ իր հարցերի պատասխանները չստանա: Նա կոչ է արել ողբերգության լայնամասշտաբ քննության՝ տարբեր երկրների փորձագետների ներգրավմամբ:

Թրյուդոյի հայտարարությանը հետեւել է Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Բորիս Ջոնսոնի նմանատիպ հայտարարությունը: «Կա տեղեկությունների մեծ փաթեթ, որ ինքնաթիռը խոցվել է իրանական  «օդ-ցամաք» տիպի հրթիռով»,-ասել է Ջոնսոնը:

Իրանի քաղաքացիական ավիացիայի ղեկավար Ալի Աբեջադեխը, արձագանքելով ինքնաթիռը իրանական հրթիռով խոցված լինելու մասին հրապարակումներին, ասել է, որ նման հայտարարությունները դուրս են լոգիկայից, քանի որ «Գիտական տեսանկյունից անհնար է, որ հրթիռը կարողանա հարվածած լինել ուկրաինական ինքնաթիռին», հայտնում է ISNA իրանական գործակալությունը:

Հիշեցնենք, ուկրաինական ուղեւորատար օդանավը կործանվեց Իրաքում ամերիկյան 2 ռազմաբազաների ուղղությամբ Իրանի հրթիռակոծությունից ընդամենը մի քանի ժամ անց: Օդանավի կործանման հետեւանքով զոհվեց 176 մարդ՝ մեծ մասամբ եվրոպական երկրների, Կանադայի եւ Իրանի քաղաքացիներ:

Իրանի եւ ԱՄՆ-ի միջեւ, գեներալ Սուլեյմանիի սպանությունից հետո սկսված լարվածության ֆոնին, պաշտոնական Թեհրանը հայտարարել է, որ հրաժարվում է ինքնաթիռի սեւ արկղերը փոխանցել Boeing ավիաընկերությանը կամ ամերիկյան կողմի ներկայացուցիչներին:

Միջազգային կանոններով, Իրանն իրավունք ունի ինքնուրույն վարել քննությունը, սակայն սովորաբար նման դեպքերում ներգրավվում է նաեւ կործանված օդանավն արտադրող ընկերությունը: