Պետական գնումների համակարգում նույնանման կարիքները նույն կերպ չեն մեկնաբանվում. Ջանջուղազյան

ՀՀ Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային եւ բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովն այսօր լսումներ է կազմակերպել՝ «Պետական գնումների համակարգի հիմնախնդիրները եւ դրանց լուծման ուղիները» թեմայով:

Հանձնաժողովի փոխնախագահ Արտակ Մանուկյանը լսումների ժամանակ ասաց, որ կարեւորում է պետական գնումների համակարգում ՓՄՁ-ների հետաքրքրության աճը, բողոքարկման համակարգի կատարելագործումն ու հաշվետվողականության բարձրացումը:

«Կանաչ գնումները ԵՄ երկրների եւ տարբեր համաձայնագրերով կարեւորվում են: Մեր օրենսդրությունն էլ կարծես թե դրա մասին խոսում է, օրինակ, որոշակիորեն անդրադառնում է պետական գնումներով էներգաարդյունավետության ապահովմանը, այնուամենայնիվ, այդ համալիր փաթեթները չկան»,- ասաց Մանուկյանը: Նա նշեց՝ պետք է նաեւ ապահովեն ավելի լավ մրցակցային միջավայր, պետք է նպաստեն, որ համակարգն ավելի գրավիչ դառնա: Պատգամավորը կարեւորեց նաեւ բողոքարկման համակարգի կատարելագործումը: «Ես անձամբ մոնիթորինգ եմ արել, տեսել եմ, որ համանման բողոքի մասով բողոքը քննող նույն անձը հաճախ տարբեր որոշումներ է կայացնում: Հարց է առաջանում, թե որն է այն ռացիոնալ հիմքը, որ մենք կարողանանք զսպել ինչ-ինչ գայթակղությունները»,- ասաց նա:

Մանուկյանը կարեւորեց հաշվետվողականությունն ու թափանցիկությունը՝ նշելով, որ այս մասով բավականաչափ մեծ աշխատանք կա.

«Ամեն ինչ ավտոմատացնելու գայթակղությունը մեծ է, բայց տվյալների մուտքագրման որակն իմ կարծիքով դեռեւս մնում է խնդրահարույց: Բացի այս, ՓՄՁ-ների կողմից գնումների համակարգի նկատմամբ ցածր հետաքրքրվածություն կա. կարեւոր է նաեւ այս ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել»:

Խորհրդարանական լսումների ժամանակ ՀՀ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանը կարծիք հայտնեց, որ պետական գնումների համակարգում նույնանման կարիքները նույն կերպ չեն մեկնաբանվում, դրա համար կարիքի ճշգրտորեն նույնականացման անհրաժեշտություն կա.

«Մենք արձանագրել ենք, որ պետական մարմինների համար հաճախ նույնանման կարիքները նույն կերպ չեն մեկնաբանվում: Եվ հետեւաբար դրանից բխում են գնումների պլանավորումը եւ գնումների արդյունքում ստացված ապրանքների անհամարժեքությունը: Պատկերացնենք իրավիճակ, երբ բոլոր պետական մարմիններն օգտագործում են, պայմանական, բաժակ: Սակայն յուրաքանչյուր պետական մարմնի ներկայացուցիչ այդ բաժակը կարող է ձեւակերպել իր ճաշակով, մինչդեռ, ըստ էության, կարող էին դրանք նորմավորվել: Ենթադրենք՝ պետական համակարգը կարող է օգտագործել երեք տեսակի նույնանուն ապրանքից տարբեր նպատակներով, բայց նորմավորման դեպքում հնարավորություն կունենայինք գնման առարկան նկարագրել միասնական տրամաբանությամբ, եւ հետեւաբար նաեւ դրա նախահաշվային գներին դուրս գալ միասնական տրամաբանությամբ՝ չունենալով այն ռիսկերը, որոնք մինչ այժմ կարելի է տեսնել»,- ասաց նախարարը:

Ջանջուղազյանի խոսքով՝ ներկայում վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ նույն ապրանքի համար կարող են լինել թե՛ տարբեր նախահաշիվներ, թե՛ տարբեր գներով կնքված պայմանագրեր: Ըստ այդմ՝ կարիքի նույնականացումն է առաջին հարցը, երկրորդն այդ նույնականացված կարիքի գնման առարկայի նկարագրությունն է, դրանից հետո գալիս է դրա ֆինանսական մասը:

ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Սերգեյ Բագրատյանի պնդմամբ՝ Հայաստանում պետգնումների մրցույթներ անցկացնելիս տեղական արտադրողները ոչ մի կերպ չեն խրախուսվում, ինչն անթույլատրելի է: Նրա համոզմամբ՝ եթե քայլեր չձեռնարկվեն, անմիջապես կկորցնենք մեր արտադրողին, քանի որ նրա համար առաջին խթանը մրցույթի միջոցով իր ապրանքի ձեռքբերումն է.

«Դուք աշխարհի ոչ մի երկրում չեք տեսնի, որ տեղական արտադրողին չխրախուսեն, սակայն Հայաստանում, օրինակ, չգիտես՝ ինչու, չեն խրախուսում»,- նկատեց Բագրատյանը: