Առնվազն 4 պատճառ, թե ինչու Ալիեւը չի ուզում հրադադար եւ զինադադար

Լեռնային Ղարաբաղում կրակի դադարեցման շուրջ մոսկովյան բանակցություններին 10-ից ավելի ժամ մասնակցելը Ադրբեջանի կողմից ընդամենը Ռուսաստանին դեմ չգնալու քայլ էր: Այս կարծիքին է քաղաքագետ, Հանրային խորհրդի նախագահ Ստեփան Սաֆարյանը: Ըստ նրա՝ առկա է առնվազն 4 պատճառ, թե ինչու Ալիեւը չի ցանկանում հրադադար Ղարաբաղում:

Հոկտեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը՝ ավելի քան 10 ժամ տեւած բանակցություններից հետո, ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը հնչեցրեց Ռուսաստանի, Ադրբեջանի եւ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարների համատեղ հայտարարությունը՝ հոկտեմբերի 10-ին ժամը 12:00-ից Լեռնային Ղարաբաղի եւ Ադրբեջանի միջեւ շփման գոտում հումանիտար հրադադար հայտարարելու մասին:

Հրադադարի համար նախատեսված օրը եւ ժամին, սակայն, Ադրբեջանը սկսեց հրթիռակոծել Արցախի քաղաքներն ու գյուղերը: Ավելին՝ Արցախի «Կարախամբեյլի» կոչվող տեղամասի ուղղությամբ  թշնամին ձեռնարկեց նաեւ գրոհ:

Վլադիմիր Պուտինի կոչով հրադադարի հայտարարությանը հասած Ռուսաստանը Ադրբեջանի այս ուխտադրուժ քայլերը ընդունեց գրեթե լռությամբ: Թե որը կարող է լինել այդ լռության պատճառը, ՀԺ-ի հետ զրույցում պարզաբանել է Ստյոպա Սաֆարյանը:

- Պարոն Սաֆարյան, նախ խնդրում եմ ասել, թե 10 ժամ բանակցելուց հետո ձեռքբերված պայմանավորվածությունը դրժելը Ադրբեջանի կողմից, ըստ ձեզ, ինչո՞վ է պայմանավորված: 

- Մինչեւ հրադադարի պայմանավորվածությանը հասնելը Ալիեւը իր զայրույթը արտահայտել էր եթերում՝ ասելով, թե իբր Փաշինյանը Մոսկվային խնդրում է կանգնեցնել պատերազմը: Մենք դա մեկնաբանեցինք որպես սեփական հասարակությանը ուղղված ելույթ, բայց իրականում Ալիեւի ուղերձը հուսահատության ճիչ էր, որովհետեւ խաղը տեղափոխվում էր ռուսական դաշտ, այն դեպքում, երբ պարզ էր, որ ռուսական դաշտում Թուրքիային դուրս են դնելու այս պրոցեսից: Ալիեւի հոխորտանքը սրա համար էր, որովհետեւ Ռուսաստանում Թուրքիան իր մեջքին կանգնած չէ: Իսկ Ռուսաստանը ոչ միայն նշաններ է ցույց տալիս, որ Թուրքիան պետք է այնտեղ չլինի, այլեւ շատ ագրեսիվ է հասկացնում, որ Ալիեւը պետք է կտրվի Թուրքիայից:

- Ինչո՞վ է այդ ագրեսիվությունը դրսեւորվում:

- Ռուս փորձագետները, ռուս պաշտոնյաները, բոլորը խոսում են դրա մասին, որ Ադրբեջանը ոչ միայն Թուրքիային է բերում Կովկաս, այլ նաեւ տեռորիզմը, որը իրենց սահմանների համար վտանգ է: Նրանք տեսնում են արդեն, որ Թուրքիան ուզում է կիսել Կովկասը իրենց հետ եւ պատրաստ չեն դրան: Այս առումով այդ 10 ու կես ժամը Ալիեւի ու նրա նախարարի համար եղել է Ռուսաստանին դեմ չգնալու քայլ, մասնակցել են՝ ուղղակի մասնակցելու համար, մանավանդ որ Թուրքիան հենց հաջորդ օրը, ինչպես նկատեցիք, թույլ չտվեց դադարեցնել կրակը: Ասաց՝ դիակները վերցնում ես ու շարունակում կռիվը:

Երկրորդ պատճառը, թե ինչու Իլհամ Ալիեւը չի ցանկանում, որ ժամանակավոր հրադադար լինի. նա չի ուզում, որ երեւա՝ 13-14 օրերի ընթացքում ռեալ արդյունքներ չունի, լավագույն դեպքում կարողացել է հայկական կողմի ինժեներական, պաշտպանական կառույցներ վնասել, բայց խոշոր հաղթանակ չունի: Ինքը չի ցանկանում, որ իր հասարակությունը տեսնի այդ վիճակը: Պատահական չէր, որ նույն օրը ինքը գրառում կատարեց Ջեբրայիլը ազատագրելու մասին: Այսինքն՝ էնքան վախեցած էր, որ հասարակությանը ներկայացնելու բան չունի, որ չի ցանկանա, որ էդ վիճակը ֆիքսի՝ մինչեւ ինքը որեւէ ռեալ հաջողության չհասնի:

Երրորդ պատճառ հրադադարի պայմանավորվածությունը չհարգելու. նրան պետք չէ, որ հասարակությունը այդ դիակները ստանա, մահացածների թիվ հայտնի լինի, Կարմիր խաչը ներգրավված լինի դիերի, գերիների փոխանակման մեջ, ֆիքսի, որ ահաբեկիչների մարմիններ կան, թուրք զինվորականների մարմիններ կան:

Եվ կա նաեւ չորրորդ պատճառը. եռակողմ հայտարարության կետերից մեկը վերաբերում է բանակցային սեղան վերադառնալուն: Ալիեւը չի ուզում վերադառնալ բանակցությունների, նա այդ թեման փակել է մինչ պատերազմը: Պատերազմից բառացիորեն մի քանի օր առաջ իր ելույթներից մեկում նա ասել է այդ մասին: Այս 4 պատճառը հերիք են՝ հասկանալու համար, թե ինչու Ալիեւը չի ուզում հրադադար ու զինադադար:

- Հիմա կա՞ հնարավորություն այդ պայմանավորվածությունը պարտադրելու, թե՞ Ալիեւը պատերազմը կշարունակի այնքան՝ մինչեւ որեւէ արդյունքի հասնի:

- Որքան էլ որ հրադադարի պարտավորությունները չեն կատարվում, այնուամենայնիվ, այլեւս Մինսկի խմբի, այսպես ասած, մանդատի տակ կա ստորագրված թուղթ՝ ե՛ւ հումանիտար հրադադարի մասին, ե՛ւ զինադադարի պայմաններ քննարկելու մասին, ե՛ւ բանակցությունների վերադառնալու մասին: Հայկական դիվանագիտության առաքելությունը պիտի լինի Ադրբեջանին ստիպել, բերել պարտավորությունների դաշտ: Պետք է ցույց տրվի, որ ինքը ռեալ շահագրգռված չէ դրանում՝ իմ նշած 4 եւ միգուցե ավելի շատ պատճառներով, եւ որ այլեւս ունակ չէ պայմանագրեր եւ համաձայնություններ կնքելու՝ դրանից բխող բոլոր հետեւանքներով:

- Այդ իմաստով արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանի ՌԴ այցը կարո՞ղ է որեւէ դեր խաղալ:

- Ես, ճիշտն ասած, չգիտեմ՝ հայկական կողմը օրակարգում ինչ հարցեր է դրել. դատելով ե՛ւ Մնացականյանի, ե՛ւ նախագահի, ե՛ւ վարչապետի ելույթների շեշտադրումներից՝ կարծեք թե ոչ միայն դրված է հայ ժողովրդի արցախյան հատվածին էքզիստենցիալ վտանգից պաշտպանելու հարցը, այլ նաեւ միգուցե Արցախի կարգավիճակի հստակեցման հարցը՝ որպես այս պահին միակ ուղի:

- Պարոն Սաֆարյան, կրկին վերադառնալով առաջին հարցին՝ կարո՞ղ եք ասել, թե ինչ է նշանակում Ռուսաստանի պահվածքը. մեր դաշնակցի ազդեցությունը կորե՞լ է, թե՞ չի ուզում ավելի կոշտ լինել Ադրբեջանի նկատմամբ. չէ՞որ ՌԴ նախագահի մակարդակով այդ հրադադարի պայմանավորվածությունը ձեռք բերվեց: Հիմա գնահատականներ են հնչում, որ Ադրբեջանը ուղղակի ցույց տվեց, որ, կոպիտ ասած, թքած ունի այդ պայմանավորվածության վրա:

- Ես կարծում եմ, որ ռուս քաղաքագետները պետք է բացատրեն, թե ինչպես է լինում, որ Ադրբեջանը ոչ միայն չի կատարում համաձայնությունը, այլ նույնիսկ մեղքը գցում է հրադադարի մեխանիզմների ոչ հստակ լինելու վրա: Սա եղել է Ադրբեջանի արտգործնախարարի արդարացումը: Ինչու Ռուսաստանը դրան կոշտ չի պատասխանում՝ անկեղծ ասած՝ չեմ կարող իրենց փոխարեն խոսել, որովհետեւ, այո՛, կա ե՛ւ ազդեցության լծակների պակաս, ե՛ւ Ադրբեջանին չկորցնելու շահագրգռություն: Ինչպես ՀՀ վարչապետը դիպուկ նշեց, Ադրբեջանը յուրացված, զավթված է Թուրքիայի կողմից, եւ Թուրքիայի ղեկավարն է որոշում՝ ինչ անի Ալիեւը: Մյուս խնդիրը, որ ռուս փորձագիտական շրջանակները չեն թաքցնում, դա Ալիեւին իսպառ չկորցնելու շահագրգռությունն է, նրան չնեղացնելու միտումը: Հակառակը, նույնիսկ արդեն ձայներ են հնչում, որ քանի որ Ալիեւը խոր փակուղու մեջ է, պետք է փրկել, միգուցե նրան փրկողը մենք լինենք՝ սրանից բխող հետեւանքներով, որովհետեւ այդ փրկության դիմաց պետք է վճարվի: Արդյոք այդ փրկելը նշանակո՞ւմ է, որ թողնեն Ալիեւը առնվազն ինչ-որ բան պոկի (Արցախից-խմբ.), ընդլայնվի, հնարավոր է: Բայց, կրկնում եմ, որ կա նաեւ ազդեցության թուլացում: Ես չեմ կարող ասել, թե կոնկրետ ռուսական դիրքորոշման ձեւավորման վրա ինչն է ավելի շատ ազդում՝ ցանկության բացակայությո՞ւնը, այլ մտադրություննե՞րը, նեղացածությո՞ւնը, թե՞ այլ գործոն: Հայտնի է, որ 2008 թվականից այս կողմ հայկական եւ ադրբեջանական կողմերը չեն անում այն, ինչ ինքը առաջարկում է, դա փաստ է՝ կլինի Կազան, կլինի Լավրովյան պլան, թե այլ տարբերակ: Մի կողմից Ռուսաստանը մտածում է՝ ժամանակին ամեն ինչ առաջարկել եմ, մերժել եք, ուրեմն գնացեք ոչնչացրեք իրար, հետո կա՛մ երկուսով, կա՛մ առանձին որեւէ մեկը կգա ինձ մոտ: Թե որ մեկը կլինի այդ մեկը, թերեւս պատերազմի դաշտում է որոշվում եւ որոշում է հայ զինվորը:

Տպել
12196 դիտում

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ հանդիպմանը ԱԳ նախարարը շեշտել է ռազմագերիների հայրենադարձման անհրաժեշտությունը

Զորամաերից մեկում պատերազմի զոհերին նվիրված հուշաքար և մատուռ է բացվել (լուսանկարներ)

Ջանֆիդայի մանկապարտեզի հիմնանորոգումն ավարտվել է

Լևոն Տեր-Պետրոսյանն առանձնազրույց է ունեցել Արցախի Հանրապետության պետնախարար Արտակ Բեգլարյանի հետ

«Օպելի» վարորդը սպառնացել է ոստիկանին, կոտրել մատնեմատը, պոկել կրծքանշանը, հարուցվել է քրեական գործ. Քննչական կոմիտե

Օդի ջերմաստիճանը կնվազի, սպասվում է անձրև

Գետերի մեծ մասում դիտվել է ջրի ելքերի մեծացում

«Օպելի» ուղղությամբ կրակած վարորդը ներկայացել է և կալանավորվել

Հայաստանի Հանրապետությունում սեպտեմբերի 27-ին կհայտարարվի մեկ րոպե լռություն

Ռուստամ Մուրադովը Արշակ Կարապետյանին է ներկայացրել ՌԴ խաղաղապահ ուժերի նորանշանակ հրամանատար Գենադի Անաշկինին

Սահմանվել են տուգանքի նոր չափեր

Զբոսաշրջության ոլորտի առաջատար fvw Travel Talk գերմանական լրատվականի 10 էջը նվիրված է Հայաստանին

Արմեն Խաչատրյանն ազատվել է Էկոնոմիկայի նախարարության գլխավոր քարտուղարի պաշտոնից

«Արևիք» ազգային պարկի տարածքում հրդեհաշիջման աշխատանքները վերսկսվել են

«Ֆիթչ» վարկանիշային գործակալությունն անփոփոխ է թողել Հայաստանի Հանրապետության սուվերեն վարկանիշը` «կայուն» հեռանկարով

Հանդիպել են ՀՀ և Արցախի հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովների նախագահները

«Երևանի ոսկերչական գործարանի» գույքը վաճառվել է հաշվեկշռային արժեքից շուրջ 4 անգամ ցածր գնով. հարուցվել է քրեական գործ

Ֆրանսիական Շամոնիից՝ հայկական Դիլիջան. հոկտեմբերին Հայաստանում կանցկացվի «Մտքերի հայկական գագաթնաժողովը» (տեսանյութ)

Մեծ աշխարհի այս գողտրիկ անկյունում է բաբախում Արցախի սիրտը. նշվում է Ստեփանակերտի օրը

Երևանի կանաչապատման հիմնարկը նոր տեխնիկա ունի. հիմնարկում վարորդների խնդիր կա (տեսանյութ)

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդությամբ հանդիպել են Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները

Կորոնավիրուսային իրավիճակն ավելի է վատթարանում. երեկ հաստատվել է 1066 նոր դեպք, գրանցվել՝ 23 մահ

Էդուարդ Հարությունյանն ազատվել է վարչապետի աշխատակազմի արարողակարգի բաժնի պետի պաշտոնից

Միրզոյանը Բոռելի հետ հանդիպմանն ընդգծել է գերիների հայրենադարձման խնդրի քաղաքականացման անընդունելիությունը (տեսանյութ)

Հատուկ ծրագիր Հովհաննես Շարամբեյանի անվան ժողովրդական արվեստների թանգարանում

Շենաթաղում բռնկված հրդեհն ինքնամարվել է

Երևանի մի քանի փողոցում և 4 մարզի որոշ համայնքներում լույս չի լինի

Ազգային գրադարանի մեծ ցուցասրահում կբացվի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված բացառիկ ցուցահանդես

Սուրեն Պապիկյանը մասնակցել է կառուցապատման ոլորտի` Հայաստանում անցկացված առաջին ամենամեծ էքսպոյի բացմանը

Ովքեր են Մեղրիի համայնքապետի թեկնածուները և ինչ կենսագրություն ունեն նրանք

Մեղադրանք է առաջադրվել հրապարակում սեպտեմբերի 21-ին պայթուցիչի գործադրմամբ խուլիգանություն նախապատրաստելու համար․ ՔԿ

Վայոց ձորի մարզպետ Արարատ Գրիգորյանն ընդունել է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից ժամանած պատվիրակությանը

Համատեղ ուժերով գտնել լուծումներ. Ավանեսյանը հանդիպել է բուժհաստատությունների ղեկավարների հետ

ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում անցկացվել է մեկշաբաթյա դասընթաց

Հայաստանը պատրաստ է կառուցողական երկխոսության, որը կբերի տարածաշրջանում հարատև խաղաղության․ վարչապետի ելույթը ՄԱԿ-ում

Մեկնարկել է «100 գաղափար Հայաստանի համար» նորարարական նախագծերի և գիտատեխնիկական մշակումների մրցույթը

Արարատ համայնքում ընթանում են փողոցների ասֆալտապատման աշխատանքներ

Քննարկվել է Կովկաս-Փոթի երկաթգծի վերագործարկման, ինչպես նաև կոնցեսիոն պայմանագրում փոփոխություններ կատարելու հարցը

Երբ հայտարարեցին անունս, մտքումս ասացի՝ ես արեցի դա. «Միսս Տիեզերք Արմենիա 2021»-ի հաղթող

Համագործակցության հուշագիր է ստորագրվել ԱՍՀ նախարարության և Ամունդի-ԱԿԲԱ ընկերության միջև