Ղարաբաղում կռվող վարձկանները հիմնականում ռազմական էլիտար ստորաբաժանումների նախկին անդամներ են

Լեռնային Ղարաբաղում սիրիացի վարձկանները պայքարում են ոչ թե Հայաստանի, այլ երկրորդ երկրների դեմ, այնպես՝ ինչպես Սիրիայում է եղել: Այս մասին երեկ հայտարարել է Ադրբեջանին հիմնական վարձկաններ մատակարարող «Սուլթան Մուրադ» հայտնի ջոկատի հրամանատարներից մեկը:

Eadaily-ն հայտնում է, որ հրամանատարի հետ խոսել է ամերիկացի լրագրող Լինդսի Սնելը:

«Ես «Սուլթան Մուրադ» ջոկատի հրամանատարից հանդիպման հիմնավոր առաջարկ ստացա այն բանից հետո, երբ նա դժգոհություն հայտնեց իմ աշխատանքից»,-Twitter-ում գրել է Լինդսի Սնելը: Նա պատրաստում է վավերագրական ֆիլմեր այնպիսի լրատվամիջոցների համար, ինչպիսիք են MSNBC, VICE, Vocativ, ABC News, Ozy, Yahoo News եւ Discovery Digital Networks լրատվականները:

Սիրիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող թուրքամետ «Սիրիական ազգային բանակի» մաս կազմող սիրիական խմբավորման հրամանատարը լրագրողին հրավիրել է հանդիպել Թուրքիայում, որպեսզի իրադարձությունների վերաբերյալ վերջինս իր  ունեցած տեսակետը փոխի: Բայց առանց հանդիպմանը սպասելու, լրագրողի հետ նամակագրության մեջ հրամանատարը բացատրել է, թե ինչպես են սիրիացի զինյալները ընկալում «գործուղումները» դեպի Լիբիա եւ Ադրբեջան:

«Նրա խոսքով, սիրիացիներն իրականում կռվում են երկրորդ երկրի հետ Լիբիայում եւ Ադրբեջանում, ռուսների դեմ էլ ու քանի որ ռուսները դարձել են սիրիացիների ամենամեծ թշնամիները, զինյալները դեմ չեն դրան», - գրել է Լինդսի Սնելը սոցցանցում՝ նկատի ունենալով հրամանատարի մեկնաբանությունը եւ այն, որ Ռուսաստանը ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման միջնորդ կողմերից է:

Լրագրողը երկար տարիներ լուսաբանել է Սիրիայում ընթացող պատերազմը, նրան սահմանին ձերբակալել են Թուրքիայի հատուկ ծառայությունները, բայց նա շարունակում է ռեպորտաժներ ներկայացնել ռազմական բախումների ամենաթեժ  գոտիներից եւ քաջատեղյակ է տարատեսակ խմբավորումներից: Լեռնային Ղարաբաղում Ադրբեջանի հարձակման մեկնարկից ի վեր Լինդսի Սնելը հաճախ է լուրեր հայտնում այնտեղ մեկնած սիրիացի զինյալների մասին: Քանի որ նա ծանոթ է Սիրիայի սահմանամերձ շրջանների բազմաթիվ վարձկանների, ինչպես նաեւ բնակիչների հետ, նա տեղեկատվություն է ստանում առաջին ձեռքից:

Համաշխարհային քաղաքականության ամերիկյան կենտրոնի (CGP) վերլուծաբան Էլիզաբեթ Ցուրկովն էլ ուղղակիորեն շփվում է այդ զինյալների հետ: Հոկտեմբերի 25-ին, նա իր թվիթերում գրել է, որ իր հարցազրույցների սիրիացի հերոսներից մեկը հազիվ է մազապուրծ եղել Լեռնային Ղարաբաղում՝ փրկվելով մահից:

«Աբդել Բազիտը հազիվ է փրկվել սպանվելուց Լեռնային Ղարաբաղում ընթացող մարտերի ընթացքում: 11 սիրիացիներ՝ նրա զորախմբի անդամներ, սպանվել են եւ մոտ 40-ը՝ վիրավորվել հայկական արկերի հարվածներից:

Ժամանակակից վարձկանները հիմնականում թոշակառուներ են ռազմական էլիտար ստորաբաժանումներից: Մի մասը սիրիացիներ էլ չեն: Հենց նրանք են ծառայում որպես  «թնդանոթի միս», - իր էջում գրել է Էլիզաբեթ Ցուրկովը:

The New York Review- ում վերլուծաբանը հոդված է հրապարակել Լիբիայում ու Ադրբեջանում սիրիացի վարձկանների մասին, եւ Աբդել Բազիտը (անունը փոխված է) նրան պատմել է, որ իր ընկերներից 4-ը մահացել են Լեռնային Ղարաբաղում ընթացող մարտերի դեռ առաջին երկու օրերի ընթացքում:

«Նրանք մեզ ուղիղ ռազմաճակատ ուղարկեցին, թեժ կետեր: Իրավիճակը ծանր է: Ամեն օր մարտեր են ընթանում: Մենք ստիպված էինք հարձակվել, այլ տարբերակ չկար: Հանգիստ չկա: Շատերը անհայտ կորած են, եւ մենք չենք կարողանում գտնել նրանց », - ասել է սիրիական Հոմս նահանգի Ռաստան բնակավայրից մի զինյալ: Նա պատմել է, որ իր հայրը դեռ մեծ վարկ է մարում, աշխատավարձը չի հերիքում, եւ ինքը պետք է գնար (Ադրբեջան):

Տարբեր աղբյուրների համաձայն, Ադրբեջանում զինյալներին խոստանում են ամսական 1500-2000 դոլար վարձատրություն, գրեթե բոլոր աղբյուրներն էլ փաստում են՝ զինյալների գերակշիռ մասը գնում են այնտեղ փողի համար:

Համաձայն Մարդու իրավունքների սիրիական դիտորդական հասարակական կազմակերպության (SOHR) տվյալների ՝ սեպտեմբերի վերջին առնվազն 2050 սիրիացի զինյալ է մեկնել Ադրբեջան: Հոկտեմբերի 21-ի դրությամբ, նրանցից 170-ը սպանվել են, իսկ 118 մարմին արդեն հասցվել է Սիրիա: Վարձկանների հավաքագրումը, ըստ կազմակերպության, մեծամասամբ ղեկավարում են «Սուլթան Մուրադ» եւ «Ալ Համզա» դիվիզիաները:

«Վստահելի աղբյուրները հայտնում են, որ վարձկանների նոր խմբեր պատրաստվում են մեկնել Ադրբեջան, քանի որ Թուրքիան շարունակում է նրանց նետել Լեռնային Ղարաբաղի բոցավառ հակամարտության մեջ», -նշել է SOHR- ը: Նաեւ ի հավելումն նշվում է՝  մարտերն այնքան կատաղի են, որ որոշ սիրիացիներ հրաժարվում են մասնակցել դրանց եւ պահանջում են վերադառնալ Սիրիա:

«Ալ Համզա» դիվիզիան» ՍԱԲ-ի ամենամարտունակ խմբավորումներից է համարվում, անդամները գերպատրաստված են: Խմբի վարձկանները 2013 թվականից անդադար կռվում են տարբեր վայրերում: Ձեւավորման պահից խմբավորումն օգտվել է ոչ միայն Թուրքիայի, այլեւ ԱՄՆ-ի ակտիվ ֆինանսավորումից։ Մասնավորապես՝ «Ալ Համզայի» զինանոցը Սիրիայում ունի ամերիկյան բազմաթիվ հակատանկային հրթիռային համալիրներ։ Խմբավորումը գլխավորում է MIT թուրքական հետախուզության սպա Սեյֆ Աբու Բաքրը, որը տարիներ շարունակ «Իսլամական պետությունում» Անկարայի գաղտնի գործակալն է եղել:

Ի տարբերություն այլ վարձկանների խմբերի, որոնք պարզապես, ինչպես նշվեց, որպես «թնդանոթի միս»  են ծառայում, «Ալ Համզան» վարժական ճամբարներ  ունի, որոնք համալրված են նորագույն տեխնիկայով։ Հրամանատարական կազմը սովորում է 2 ակադեմիաներում։ Նյութական ապահովումն էլ է բարձր մակարդակի վրա, նրանք անգամ սեփական մշակման զրահամեքենաներ են արտադրում։ Նույնիսկ ՍԱՆ-ի համախոհները համարում են նրանց «գազաններ», որոնք ունակ են ցանկացած վայրագության խաղաղ բնակչության նկատմամբ։ Նրանց  չի զիջում նաեւ «Սուլթան Մուրադ»-ը: