Գուտերեշը Ռուսաստանին և ԱՄՆ-ին կոչ է արել արագացնել միջուկային զինանոցների կրճատման շուրջ երկխոսությունը

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը հորդորել է Ռուսաստանին և ԱՄՆ-ին համաձայնության գալ միջուկային զինանոցների կրճատման շուրջ:

Այս մասին ՄԱԿ-ի զինաթափման հարցերով խորհրդատվական խորհրդին ուղղված իր տեսաուղերձում ասել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը՝ նշելով, որ Ռուսաստանը և Միացյալ Նահանգները պետք է շարունակեն կրճատել իրենց միջուկային զինանոցները, ինչպես նաև մշակել նոր համաձայնագրեր այս ոլորտում:

«Ես երկու երկրներին էլ կոչ եմ անում բանակցել միջուկային զինանոցի հետագա կրճատման շուրջ և մշակել նոր համաձայնագրեր ՝ նոր մարտահրավերներին արձագանքելու համար»,-ասված է հայտարարության մեջ:

Գլխավոր քարտուղարը հավելել է, որ ուրախ է այս հարցում դրական դինամիկա տեսնել:

Գուտերեշը կարծում է՝ միջուկային ռիսկերը, որոնք շարունակում են մնալ ամենավտանգավորների շարքում, չպետք է անտեսվեն: Աշխարհին անհրաժեշտ է ոչ ռազմական գոյության և միջուկային զենքից ազատվելու ուղի: 

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հայտարարությունն արվել է Ժնեւում ռուս-ամերիկյան գագաթնաժողովի նախօրեին: Հիշեցնենք, խոսքը  ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի նախագահներ Ջոզեֆ Բայդենի ու Վլադիմիր Պուտինի սպասվող հանդիպման մասին է: Բայդենի ՝ Միացյալ Նահանգների նախագահի պաշտոնը ստանձնելուց ի վեր, սա կլինի պետությունների ղեկավարների առաջին անձնական հանդիպումը: 

Հունիսի 1-ին The National Interest արեւմտյան ամսագիրը հաղորդեց, որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի ու ամերիկացի առաջնորդ Ջո Բայդենի հանդիպումը ժամանակին է, քանի որ կողմերը միջուկային մրցավազքի եզրին են: Իրավիճակը վերաբերում է Ռուսաստանի Դաշնությանը, ԱՄՆ-ին և Չինաստանին: Աղետը կանխելու համար երկրները պետք է ընդլայնեն ճգնաժամային կառավարման գործիքների օգտագործումը, կարծում են նյութի հեղինակները:

Ռազմավարական հարձակողական զենքի հետագա նվազեցման և սահմանափակման միջոցառումների մասին պայմանագիրը (ՍՏԱՐՏ) ստորագրվել է Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի կողմից 2010 թվականին:

 2021 թ. փետրվարի 3-ին Ռուսաստանի Դաշնության Արտաքին գործերի նախարարությունը ԱՄՆ դեսպանատան հետ գրություններ փոխանակեց «ՍՏԱՐՏ» պայմանագրի գործողության ժամկետի երկարաձգման համար անհրաժեշտ ներքին ընթացակարգերի ավարտի մասին: Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը շեշտել էր, որ այս պայմանագրի երկարաձգումը ապահովում է ռազմավարական կայունության առանցքային մեխանիզմի պահպանում և հետագա գործարկում`խիստ հավասարության սկզբունքով` սահմանափակելով կողմերի միջուկային հրթիռների զինանոցները:

Պայմանագրի ժամկետը լրանում է 2021 թվականի փետրվարին, և այն կարող է երկարաձգվել ոչ ավելի, քան հինգ տարի:

Գուտերեշը գտնում է, որ պայմանագրի՝ հինգ տարով երկարացումը ժամանակ կտա հիմք դնել այս ոլորտում նոր համաձայնագրերի բանակցություններին, այդ թվում`միջուկային զենք ունեցող այլ երկրների հետ:

«Ես ողջունում եմ Վիեննայում Միացյալ Նահանգների և Ռուսաստանի Դաշնության միջև վերջերս կայացած բանակցությունները և հորդորում երկու կողմերին էլ համաձայնության գալ պայմանագրի ամբողջական հինգ տարով երկարացման վաղ քայլերի շուրջ», - ասել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարը:

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը նախկինում առաջարկել էր պայմանագիրը հինգ տարով երկարաձգել ՝ առանց նախապայմանների: Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ վարչակազմը ասում է, որ անհրաժեշտ է բանակցություններում ներգրավել նաև Չինաստանին՝ Ռուսաստանի, Չինաստանի և ԱՄՆ-ի միջև նոր եռակողմ միջուկային համաձայնագիր մշակելու համար: Բացի այդ, ԱՄՆ-ն առաջարկում է պայմանագիրն ընդլայնել զենքի մի շարք նոր տեսակների վրա:

«Չինաստանի դերի վերաբերյալ ես տեղյակ եմ, որ Չինաստանը, Ռուսաստանը և Միացյալ Նահանգները տարբեր տեսակետներ ունեն և տարբեր ըմբռնումներ այս հարցում: Ռազմավարական զինանոցների չափի անհավասարությունը նաև տարաձայնությունների առանցքային կետ է», - ասել է Գուտերեշը:

Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև պայմանագիրը նախատեսում է, որ յուրաքանչյուր կողմ կնվազեցնի իր միջուկային զինանոցները այնպես, որ յոթ տարվա ընթացքում և ապագայում զենքի ընդհանուր քանակը չգերազանցի 700 միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռները, առանձին բալիստիկ հրթիռները սուզանավերի և ծանր ռմբակոծիչների վրա, ինչպես նաև 1,550 մարտագլխիկ և 800 տեղակայված և չտեղակայված գործարկիչներ. Համաձայնագիրը պարտավորեցնում է Ռուսաստանին և ԱՄՆ-ին տարեկան երկու անգամ տեղեկատվություն փոխանակել մարտագլխիկների և կրիչների քանակի վերաբերյալ: 2018-ի փետրվարի 5-ը վերջնաժամկետն էր Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի պայմանավորվածությունների իրականացման համար: